تنگه هرمز به قبل از جنگ برنمیگردد
موضوعی که با واکنش صریح وزارت امور خارجه کشورمان مواجه شد. نبرد ایران و آمریکا رژیم عبور از تنگه هرمز را برای همیشه دگرگون کرده است و ایران با تمام توان از این دستاورد صیانت میکند، اما کشورهای خلیج فارس با این تصور که میتوانند به آمریکا نزدیک شوند و در برابر تصمیم ایران و عمان ایستادگی کنند، همه تلاش خود را به کار بستهاند. این در حالی است که عمان به مقامات اروپایی اعلام کرده است که بازگشت به وضعیت پیش از جنگ در تنگه هرمز بههیچوجه امکانپذیر نیست و کشتیهای عبوری ممکن است مجبور به پرداخت مبالغی تحت عنوان کارمزد شوند. واکنش ایران به نشست شورای همکاری صریح بوده است. ابراهیم عزیزی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در مطلبی در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «به سران شورای همکاری خلیج فارس هشدار میدهیم، قمار بر سناریوی آمریکا، ثبات و امنیت شما را بر باد خواهد داد. دیدید که پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهایتان چگونه به جای تامین امنیت، به منبع تهدید بدل شد. قدرت موشکی، پهپادی و همچنین مدیریت تنگه هرمز، خط قرمز جدی ایران است. تنها راه تامین امنیت منطقه، فاصله گرفتن از امریکاست.»
واکنشهای صریح
در همین راستا اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به بیانیه مداخلهجویانه وزرای خارجه آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس در تاریخ ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، در شبکه ایکس نوشت: بدون تردید ایران بیشتر از هر طرف دیگری، دغدغه امنیت جمعی منطقه را دارد. اینکه شورای همکاری خلیج فارس، تصور کند راه حل رفع این دغدغه، پناه بردن به بزرگترین ناقض امنیت است، خود نقض غرض است و طنزی تلخ و نشانهای مایوسکننده از عدم درسآموزی از تجربههای تلخ اخیر. وی تاکید کرده است: باید از همسایگان جنوبی پرسید چرا خود، با نقض اصل حسن همجواری و قواعد بنیادین حقوق بینالملل، در حمله تجاوزکارانه علیه همسایه مسلمان همراهی کردند و اجازه دادند که از قلمروی آنها علیه ایران استفاده یا از آنجا موشک شلیک شود؟
باوجود چنین واکنشهایی، در نهایت وزارت امور خارجه کشورمان در بیانیهای نشست شورای همکاری خلیج فارس را تقبیح کرد.
واکنش رسمی ایران
وزارت خارجه ایران در واکنش به بیانیه مداخله جویانه وزارت خارجخ آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس در بیانیهای اعلام کرد: ادعای «تعهد پایدار آمریکا به امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس»، چیزی بیش از لفاظی و وارونهنمایی واقعیت نیست. اکنون بیش از هر زمانی برای همگان آشکار شده است که حضور نظامی آمریکا در کشورهای منطقه صرفا باری بر دوش ملتهای منطقه و عامل ناامنی و تفرقه در منطقه است. در این بیانیه تاکید شده است: استفاده آمریکا از پایگاهها و امکانات نظامی مستقر در کشورهای منطقه برای ارتکاب. جنایت تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران طی بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۵ لغایت ۱۹ فروردین ۱۴۰۶ به وضوح نشان داد که آمریکا هیچ ارزشی برای امنیت کشورهای منطقه و روابط فیمابین آنها قائل نیست. انتظار میرود کشورهای منطقه که قلمرو و امکانات آنها طی جنگ تحمیلی اخیر مورد بهرهگیری متجاوزان آمریکایی-صهیونیستی برای حمله به ایران قرار گرفت، در دیدگاههای خود تجدیدنظر کنند. جمهوری اسلامی ایران تکلیف صریح دول عضو شورای همکاری خلیج فارس، وفق حقوق بینالملل و اصل حسن همجواری، برای ممانعت از هرگونه استفاده طرفهای ثالث از قلمرو و امکانات آنها جهت طراحی، سازماندهی، پشتیبانی و اجرای اقدامات غیرقانونی از جمله تجاوز نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران، را مجددا مورد تاکید قرار میدهد. این بیانیه تاکید کرده است: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با ابراز انزجار از تکرار دروغ بزرگ جعلشده توسط رژیم نسلکش صهیونیستی و آمریکا در رابطه با برنامه هستهای صلحآمیز ایران، به حکومتهای عضو شورای همکاری خلیج فارس توصیه میکند به جای همنوایی با آمریکا در تهدیدانگاری از برنامه هستهای صلحآمیز ایران، برای تحقق ابتکار منطقه غرب آسیا عاری از سلاحهای هستهای با جمهوری اسلامی ایران همراه شوند و رژیم آمریکا را وادار بهتوقف کارشکنی در مسیر اجرای این ابتکار نمایند. در این بیانیه همچنین تاکید شده است: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با ابراز تاسف از همصدایی شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا و رژیم صهیونیستی در توصیف مقاومت فلسطین و لبنان بهعنوان «نیروهای نیابتی ایران»، یادآوری کرده است که تنها موجود نیابتی در منطقه رژیم صهیونیستی است. مبارزه مردم فلسطین و لبنان علیه اشغالگری و آپارتاید امری مشروع و کاملا قانونی وفق حقوق بینالملل است و همه دولتها موظف به حمایت از آنها برای تحقق حق تعیین سرنوشت و رهایی از اشغال و آپارتاید استعماری هستند. در انتهای بیانیه تصریح شده است: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با یادآوری تجربه جنگ تحمیلی اخیر تحمیلشده از جانب آمریکا و رژیم صهیونیستی بر منطقه، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را به تجدیدنظر در رویکردهای خود نسبت به امنیت این منطقه فرا میخواند و یک بار دیگر تاکید میکند امنیت جمعی تنها در سایه همکاری همه کشورهای منطقه و بدون دخالت خارجی قابل تحقق است.
گزارش آمریکاییها
در سوی دیگر دفتر سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با انتشار بیانیهای مشترک اعلام کرد که نشست وزیران بین ایالات متحده و شورای همکاری خلیج فارس (GCC) در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ در منامه به ریاست مشترک مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا و عبداللطیف بن راشد الزیانی، وزیر امور خارجه بحرین و رئیس فعلی شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس، با حضور وزرای امور خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و جاسم البدیوی دبیرکل این شورا، برگزار شد. بیانیهای که در نهایت منتشر شد، نشان دهنده عدم درک روشن کشورهای منطقه از زیادهخواهی اسراییل و آمریکا نسبت به منطقه است. در حالی که ایران نشان داده نگاه مثبتی به همسایگان خود دارد، کشورهای منطقه از اتفاقات اخیر ظاهرا درس نگرفتهاند. در پایان نشست مشترک شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا، طرفین با انتشار بیانیهای مشترک از امضای «یادداشت تفاهم» میان ایران و آمریکا استقبال کردند و نقش میانجیگرانه پاکستان و قطر در پیشبرد این روند را مورد تقدیر قرار دادند. طبق گزارش شبکه العربیه، در این بیانیه همچنین بر ضرورت حفظ شتاب مذاکرات و تداوم مسیر دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریها و اقدامات خصمانه در منطقه تأکید شده است. در بخش دیگری از این بیانیه، طرف آمریکایی و کشورهای عضو شورای همکاری بر اهمیت بازگشایی تنگه هرمز و تضمین آزادی کشتیرانی بدون اعمال هزینهها یا محدودیتهای جدید تأکید کردند. درباره لبنان نیز بر ضرورت حفظ روند مذاکرات و تلاش برای تثبیت شرایط امنیتی تأکید شده است. در موضوع فلسطین نیز این بیانیه تصریح کرده است که هیچ فردی نباید مجبور به ترک نوار غزه شود و افرادی که این منطقه را ترک میکنند باید امکان بازگشت آزادانه داشته باشند. در بخش مربوط به سوریه نیز بر ادامه حمایت از دولت سوریه در مبارزه با تروریسم و بازگرداندن خدمات عمومی تأکید کرده است.
