تفاهمی به سود ایران
کوروش احمدی، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: یادداشت تفاهم اسلامآباد دارای ظرفیت بالایی است و میتواند مبنایی باشد برای قرار دادن ایران و آمریکا در مسیر حل مسائل و حرکت در جهت خاتمه دادن به خصومتی که طی چند دهه اخیر بر روابط دو کشور حاکم بوده است، اما استفاده از ظرفیتهای این یادداشت تفاهم بستگی به این دارد که طرفین اراده لازم را داشته و جدیت و علاقه لازم را نشان دهند.
تنها در این صورت نیل به یک نتیجه مشخص کاملا ممکن و در دسترس خواهد بود. متاسفانه شاهدیم که از پنجشنبه به این سو کسانی که در داخل از اول مخالف این یادداشت تفاهم و بهطورکلی مخالف حرکت در جهت رفع دشمنیها با آمریکا بودند، دوباره روحیه یافتهاند، فعالیتهای جدیدی را شروع کردهاند و موج جدیدی را علیه یادداشت تفاهم به راه انداختهاند.
قابل توجه است که اپوزیسیون سلطنتطلب در خارج نیز جان تازهای گرفته است. از طرف دیگر، جریانهای افراطی در اسرائیل نیز که شدیدا مخالف این تفاهم هستند، تحرکاتی را در لبنان شروع کردهاند که هدف آن بهطور غیرمستقیم از ریل خارج کردن تفاهمنامه اسلامآباد است. در خود آمریکا نیز جریانهای تندرو که با هر چیزی کمتر از نابودی جمهوری اسلامی ایران مخالفاند، فعالیتهای سازمان یافتهای را از طریق تخطئه یادداشت تفاهم و سعی در القاء اینکه این متن سند تسلیم ترامپ در برابر ایران است، شروع کردهاند.
به عبارتی، اکنون چندین جریان علیه این یادداشت تفاهم مشغول به کار شدهاند. در چنین شرایطی لغو مذاکرات طرفین در ژنو نیز بر امیدواری این جریانها افزوده و مجموع این مسائل نشان میدهد که شروع خوبی را شاهد نیستیم. یعنی چه فعالیت جریانهای مخالف در داخل، و چه لغو مذاکرات ژنو و تحرکات اسرائیل نشان میدهد که از همه طرف علائم نه چندان مثبتی بروز و ظهور کرده است.
برنامهای هم برای شروع مجدد مذاکرات هنوز تنظیم نشده است، اما باید اذعان داشت که تردیدی نیست که این یادداشت تفاهم بسیار خوب طراحی شده و کاملا به سود ایران است، اما اگر مذاکرات با جدیت شروع نشود و پیش نرود، این تفاهم میتواند منتفی خواهد شد. اساسا این یادداشت تفاهم برای این منظور امضا شده که نقشه راهی برای انجام سلسله اقداماتی ظرف یک دوره ۶۰ روزه باشد و در این مسیر طرفین به موافقت نهایی برسند. لغو مذاکرات در سوئیس و اینکه هنوز برنامه مشخصی نیز برای انجام کار و تعیین جدول زمانی برای مذاکرات تعیین نشده، موجب نگرانی است.
اگر طرفین برخورد مثبتی با قضیه داشته باشند این تفاهم ظرفیت زیادی دارد و کاملا هم به سود ایران است؛ اما باید صبر کنیم و ببینیم که مذاکرات در عمل آغاز خواهد شد و مشکلات ناشی از جنگ در لبنان حل خواهد شد یا خیر. ظاهراً سرنوشت همه چیز به اینکه در لبنان چه اتفاقی میافتد بستگی پیدا کرده است؛ لذا اینکه تکلیف ایران چه خواهد شد فعلا باید منتظر باشیم و ببینیم که در لبنان چه اتفاقاتی خواهد افتاد تا روشن شود تکلیف ایران چه خواهد بود و با توجه به مسائل لبنان مذاکرات شروع خواهد شد یا روند دیگری طی خواهد شد.
این احتمال وجود دارد و این گزاره مطرح است که بهخاطر اتفاقاتی که در لبنان در حال وقوع است اصولا مذاکرات انجام نشود. شرایط اقتصادی و اجتماعی در داخل که بعد از امضای یادداشت تفاهم سمت و سوی خوشبینانهای یافته بود و شاهد کاهش قیمت طلا و ارز بودیم، امروز تحت تاثیر مسائل لبنان قرار گرفته و خوشبینی اولیه تا حدی تعدیل شده و شاهد اظهارات منفی از همه طرف هستیم.
در نتیجه فعلا تا برنامهای برای مذاکرات در آینده مشخص و اعلام نشود وضعیت چندان مثبت نیست. یادداشت تفاهم اسلامآباد یک فرصت تاریخی برای ایران فراهم کرده که اگر از دست برود، تعلیق و بلاتکلیفی دوباره بر شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران حاکم خواهد شد و معلوم نیست چنین فرصتی در آینده آیا دوباره فراهم شود یا نه.
