مذاکرات ایران و آمریکا و چند نکته

مرتضی مکی، تحلیلگر مسائل بین‌الملل نوشت: اصل شروع مذاکرات ۶۰ روزه ایران با آمریکا در خصوص تفاهم اسلام‌آباد گام بزرگی در جهت پایان جنگ و گفت‌و‌گو‌های جامع برای کاهش یا مدیریت تنش در سطح منطقه است. قطعا این مذاکرات با توجه به دستاورد‌های بزرگی که ایران در ۴۰ روز جنگ و بیش از دو ماه آتش‌بس به دست آورد، نقطه عطف بزرگی در روند تحولات ایران و جایگاه و موقعیت ژئوپلتیکی ایران در سطح منطقه و جهان است به همین دلیل همه محافل سیاسی و رسانه‌ای جهان با حساسیت بسیار بالا این روند مذاکرات را پیگیری می‌کنند.

 همانطور که پیش‌بینی می‌شد این مذاکرات با چالش و موانع دشواری آغاز شد و مهم‌ترین متغیری که می‌تواند بر روند مذاکرات ایران و آمریکا تاثیر بگذارد و موانعی را در حصول توافق ایجاد کند رژیم صهیونیستی است. با توجه به اینکه در روز امضای یادداشت تفاهم از سوی ترامپ و آقای پزشکیان روسای جمهور ایران و آمریکا شاهد حملات گسترده صهیونیست‌ها به لبنان بودیم که این اقدام در واقع تلاشی در جهت برهم زدن میز مذاکره از سوی نتانیاهو بود، اما با توجه به اهمیت و بزرگی یادداشت تفاهم ایران و آمریکا و جدیت بیشتری که آمریکایی‌ها نسبت به این تفاهم دارند، در نهایت نتانیاهو چاره‌ای جز تبعیت از ترامپ برای توقف درگیری‌های در لبنان نداشته است.

اما این به منزله پایان خصومت، دشمنی و کینه صهیونیست‌ها نسبت به ایران نخواهد بود و آنها ایران را دشمن وجودی خود می‌دانند و از هر فرصتی برای آسیب زدن به مذاکرات آمریکا استفاده خواهند کرد و این مهم‌ترین متغیری است که می‌تواند چالش‌های جدی را در روند مذاکرات ایران و آمریکا ایجاد کند. اما به غیر از مو ضوع اسرائیل با توجه به ضرورتی که هم ایران و آمریکا نسبت به پیشبرد حل اختلافات و مطالبات‌شان در خصوص پایان دادن به جنگ و مدیریت تنش در سطح منطقه دنبال می‌کنند سناریو‌های مختلفی در باب مذاکره وجود دارد.

سناریو‌های مختلفی که بسیاری آن را با نگاه خوشبینانه و تعدادی هم بدبینانه نسبت به روند مذاکرات نگاه می‌کنند و معتقدند که شکاف اختلافات به راحتی و به سادگی قابل پر شدن یا مدیریت نیست و آمریکایی‌ها از فرصت این مذاکرات جام جهانی فوتبال را برگزار می‌کنند و انتخابات میان دوره‌ای کنگره نیز در فضای آرام‌تری برگزار خواهد شد و این فرصت را به جمهوری‌خواهان می‌دهد که رقابت خود را با دموکرات‌ها در حوزه‌های مختلف مدیریت کنند و شانس پیروزی خود در انتخابات را افزایش دهند.

 اما آنها که خوشبین به مذاکرات هستند به متغیر‌های متعددی اشاره می‌کنند که می‌تواند آغازی بر پایان ۴۷ سال جنگ و تنش با آمریکا باشد. البته این به بدین منظور نیست که تنش‌ها در یک فرصت محدود زمانی بدست آید. مهم این است که ایران در جایگاه و موقعیت منطقه‌ای قرار گرفته که آمریکایی‌ها به خوبی فهمیدند که ایران حذف شدنی نیست و واقعیتی است که نمی‌توان در صحنه منطقه و جهان آن را نادیده گرفت.