بحران اشتغال و فرسایش سرمایه انسانی
شیدا آریایی‌پور ،پژوهشگر حقوقی نوشت: صنعت نفت و گاز در اقتصاد ایران صرفاً یک منبع درآمد ارزی نیست، بلکه پیشران اصلی توسعه صنعتی، زیرساختی و اقتصادی کشور محسوب می‌شود. برخورداری از ذخایر عظیم هیدروکربوری، ظرفیت‌های پالایشگاهی و صنایع پتروشیمی، مزیتی راهبردی برای اقتصاد ایران ایجاد کرده است؛ اما پرسش اساسی اینجاست که سهم مناطق میزبان این ثروت از منافع اقتصادی و فرصت‌های اشتغال حاصل از آن چقدر است؟ واقعیت آن است که میان ظرفیت تولید و ارزش‌آفرینی صنعت نفت و گاز با سطح توسعه اقتصادی و اشتغال پایدار در بسیاری از مناطق نفت‌خیز، شکافی جدی وجود دارد.
در حالی که این مناطق بار اصلی فعالیت‌های استخراجی، عملیاتی و زیست‌محیطی صنعت نفت را تحمل می‌کنند، بخش قابل توجهی از جوانان تحصیل‌کرده و متخصص آنها همچنان با معضل بیکاری و نبود فرصت‌های شغلی متناسب با تخصص خود مواجه‌اند. این مسئله صرفاً یک چالش اجتماعی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از ضعف در پیوند میان سیاست‌های توسعه صنعتی و مدیریت سرمایه انسانی است.
توسعه زنجیره ارزش نفت و گاز، تقویت صنایع پایین‌دستی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت پیمانکاران و سازندگان بومی، می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد اشتغال تخصصی و پایدار در این مناطق باشد. از سوی دیگر، استمرار بلاتکلیفی شغلی، تبعیض در فرصت‌های استخدامی و فاصله میان وعده‌های مسئولان و واقعیت‌های بازار کار، آثار مخربی بر سلامت روان، امید اجتماعی و اعتماد نسل جوان برجای می‌گذارد.
سرمایه انسانی متخصص، یکی از مهم‌ترین دارایی‌های صنعت نفت است و نادیده گرفتن آن، هزینه‌ای فراتر از شاخص‌های اقتصادی به کشور تحمیل می‌کند.
امروز که مدیریت وزارت نفت در اختیار فردی برخاسته از مناطق نفت‌خیز جنوب قرار دارد، انتظار می‌رود بازنگری در سیاست‌های جذب نیروی انسانی، شفافیت فرآیند‌های استخدامی، اولویت‌بخشی به نیرو‌های بومی واجد صلاحیت و توسعه ظرفیت‌های اشتغال در صنایع پتروشیمی و پایین‌دستی، به‌صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
عدالت در بهره‌مندی از منابع ملی نباید صرفاً یک شعار سیاسی باشد. ثروتی که از زیرزمین این مناطق استخراج می‌شود، باید در توسعه، اشتغال و آینده جوانان همان سرزمین نیز نمود پیدا کند. تحقق عدالت‌محوری دولت پزشکیان، بدون توجه عملی به این مطالبه، امکان‌پذیر نخواهد بود.
