اختلاف ترامپ و نتانیاهو بر سر ایران
جلال چراغی، کارشناس مسائل منطقه نوشت: تحولات پس از جنگ اخیر ایران، نشان می‌دهد که پیامد‌های این جنگ فراتر از میدان نظامی رفته و به عرصه سیاست داخلی آمریکا، رژیم صهیونیستی و معادلات امنیتی منطقه کشیده شده است. اختلاف‌نظر‌های پیش از جنگ در میان مقام‌های آمریکایی، اکنون بیش از گذشته آشکار شده است؛ به‌گونه‌ای که جی‌دی ونس با حمله به ایران مخالف بود، اما ترامپ و روبیو از رویکرد نظامی حمایت می‌کردند. اظهارات اخیر ونس درباره نقش جنگ ایران در شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات نیز نشانه‌ای از تشدید این اختلافات است.
واقعیت این است که ایران با مقاومت و پایداری، مانع تحقق اهداف اصلی آمریکا و رژیم صهیونیستی شد. سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، نابودی توان موشکی، تسلط بر منابع نفتی و کنترل گذرگاه‌های راهبردی، از جمله اهدافی بود که در جریان جنگ دنبال می‌شد، اما هیچ‌یک به نتیجه موردنظر طرف مقابل نرسید. مهم‌تر از آن، ایران توانست معادله جدیدی در منطقه ترسیم کند که آن معادله تنگه هرمز است. این تحول، مسأله‌ای راهبردی را به مجموعه چالش‌های آمریکا اضافه کرده و واشنگتن را درگیر وضعیتی کرده است که پیش از جنگ با آن مواجه نبود.
در چنین شرایطی، امکان تمرکز آمریکا بر موضوعاتی مانند پرونده هسته‌ای و توان موشکی ایران نیز محدودتر شده است. در این راستا سفر رئیس موساد به آمریکا را هم باید در چارچوب تلاش نتانیاهو برای احیای اهداف تحقق نیافته جنگ ارزیابی کرد. رژیم صهیونیستی تلاش دارد با برجسته‌سازی فعالیت‌های هسته‌ای و موشکی ایران، بار دیگر واشنگتن را به اتخاذ رویکرد تقابلی سوق دهد و نمایش شهر موشکی جدید ایران، رونمایی از برخی توانمندی‌های پیشرفته و تأکید بر توسعه سامانه‌های موشکی و پهپادی، پیام روشنی درباره استمرار و ارتقای توان دفاعی ایران به همراه داشت.
در کنار این تحولات، کشور‌های منطقه نیز به‌تدریج در حال بازنگری در اتکای امنیتی خود به آمریکا هستند. تحرکات عربستان، ترکیه، پاکستان، قطر و اندونزی برای شکل‌دهی به توافق‌ها و ترتیبات امنیتی جدید، نشانه‌ای از کاهش اعتماد به توانایی واشنگتن در تأمین امنیت منطقه است و این وضعیت می‌تواند به تضعیف بیشتر جایگاه و اعتبار آمریکا در معادلات بین‌المللی منجر شود. در داخل آمریکا نیز پیامد‌های این وضعیت می‌تواند به تشدید اختلافات حزبی و افزایش فشار بر ترامپ بینجامد. حتی احتمال طرح موضوع استیضاح او، در صورت تداوم شکست‌های سیاسی و راهبردی، قابل بررسی است.
در رژیم صهیونیستی نیز نتانیاهو با بحران سیاسی و داخلی مواجه است. این احتمال وجود دارد که او برای حفظ قدرت و جلوگیری از پایان حیات سیاسی خود، به سمت ایجاد درگیری جدید حرکت کند و با بهره‌گیری از شرایط جنگی، زمینه تشکیل دولت وحدت ملی را فراهم سازد. در مقابل، اختلافات داخلی بر سر سربازی اجباری، اصلاحات قضایی و آینده جریان‌های تندرو می‌تواند بار دیگر تشدید شود؛ به‌ویژه آنکه ارتش اسرائیل نیز با کمبود قابل‌توجه نیروی انسانی مواجه است. این در حالیست که یک نوع اختلاف دیگر میان اسرائیل و آمریکا هم بر سر ایران قابل مشاهده است که این موضوع را هم نمی‌توان کم ارزش دانست.
با توجه به این شرایط، احتمال وقوع حملات محدود یا درگیری جدید علیه ایران را نمی‌توان نادیده گرفت، اما بااین‌حال، قدرت بازدارندگی ایران و هشدار درباره پایگاه‌هایی که در حملات مشارکت داشته‌اند، هزینه هرگونه ماجراجویی نظامی را برای آمریکا و متحدانش افزایش داده است. در مجموع، جنگ اخیر صرفاً یک تقابل نظامی نبود، بلکه نقطه عطفی در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه محسوب می‌شود.
تشدید اختلافات در واشنگتن و تل‌آویو، کاهش اعتماد کشور‌های منطقه به آمریکا و شکل‌گیری معادله جدید تنگه هرمز، همگی از پیامد‌های این جنگ هستند. اگرچه ممکن است درباره تعبیر پیروزی اختلاف‌نظر وجود داشته باشد، اما دست‌کم می‌توان گفت آمریکا و رژیم صهیونیستی در دستیابی به اهداف راهبردی خود با شکست سنگین و کی نوع بن‌بست مواجه شده‌اند.
