بازی ابهام‌آلود آمریکا در مسیر مذاکره
در این مسیر موضوع غیرقابل انکار این است که تیم ترامپ نسبت به قبل از انتخابات میان دوره‌ای کنگره اساساً یک وضعیت دو لبه یا دو قطبی عیان را به نمایش می‌گذارد. نکته اینجاست که اگر در گذشته صرفاً یک موضع نسبتاً واحد در کابینه ترامپ در قبال ایران، مذاکرات و حتی حمله نظامی به کشورمان وجود داشت، هم اکنون این مواضع بیش از گذشته چندپاره و چند سطحی شده است. به عنوان مثال جی. دی ونس به عنوان نفر دوم دولت ترامپ و معاون رئیس‌جمهور به دنبال آن است تا این منازعه را از طریق مذاکره حل و فصل کند، اما در مقابل اشخاصی مانند مارکو روبیو، وزیر خارجه و حتی استیون میلر که قرار است به زودی کار خود را به عنوان مسئول دفتر کاخ سفید شروع کند، به انضمام یک جماعت دیگری از مشاوران که در پشت صحنه و در کنگره و دالان‌های غیرروشن ساختار سیاسی – امنیتی و اقتصادی آمریکا حضور دارند، به دنبال سوق دادن ترامپ به یک درگیری جدید هستند که این دقیقاً همان خط روندی است که در تل‌آویو مورد پسند نتانیاهو و راست‌گرا‌های افراطی است. اما طیف سومی هم مانند اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده وجود دارند که صرفاً به دنبال اعمال فشار اقتصادی بر ایران و تنگ‌تر کردن این حلقه هستند. در این میان اشخاصی مانند استیو ویتکاف و جارد کوشنر که به عنوان مذاکره کنندگان از سوی ترامپ در این پرونده ایفای نقش می‌کنند نیز نقشی بینابینی را بازی می‌کنند و اصولاً به عنوان تسهیل‌گر مورد نظر هستند. این روند حالا به جایی رسیده که به نظر می‌رسد تعدد نظرات و برخورد منافع در لایه‌های مختلف در کاخ سفید و همچنین در اسرائیل به بالاترین سطح خود رسیده است و همین موضوع حالا ابهام در پرونده ایران و هرگونه مذاکره میان دو طرف را به بالاترین سطح خود رسانده است.
تکرار ابهام و فریب؟
در این راستا اظهارات مهدی محمدی مشاور محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در خصوص آخرین وضعیت رد و بدل شدن پیام‌ها میان تهران و واشنگتن قابل ملاحظه و مهم است. او در فایل صوتی که در تلگرامی خود بارگذاری کرده به این موضوع اشاره کرد که «ظاهراً آمریکایی‌ها ظرف امروز و دیروز یک پاسخی به طرح دو روزه دادند که نه تنها رضایت بخش نیست بلکه یک پاسخ کاملا فریبکارانه است». او سپس به این موضوع اشاره می‌کند که «آمریکایی‌ها اصرار کردند که قبل از اینکه پاسخ نهایی خود را به طرح ایران بدهند، باید یک مذاکره مستقیم با ایران انجام شود که تهران این را نپذیرفت و تاکید کردیم که مذاکراتی آغاز نخواهد شد قبل از اینکه همه شروط ایران محقق شود». مشاور قالیباف بیان کرد که «ترامپ ظاهراً به ونس اختیار مذاکره کردن داده، ولی به او اختیار امتیاز دادن را نداده است و این نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها همه چیز رو برای یک ضربه محدود آماده کردند که یک گزینه آنها این است که به کوه کلنگ ضربه بزنند، در آن صورت یک جنگ گسترده آغاز خواهد شد». او همچنین اعلام کرد که «ممکن است آمریکا روی سه فاکتور ادامه محاصره، بی‌اعتمادسازی به حاکمیت یا ضربات نظامی خیلی سوزنی و نقطه‌ای و حملات اطلاعاتی تمرکز کند؛ مانند حمله اخیر به بخشی از پارس جنوبی. همچنین آمریکا گزینه‌ای را باز نگه داشته؛ یعنی حمله در ۱۸ و ۱۹ دی و آغاز جنگی دیگر در ایران، حتی در صورت حمله به کوه کلنگ». این اظهارات را اگر کنار وضعیت فعلی و رفتار سیاسی آمریکا در قبال مذاکرات با تهران قرار دهیم می‌بینیم که احتمالاً کاخ‌سفید در حال تکرار همان سناریوی ابهام است.
عدم خروج اورانیوم
به موازات این روند، اظهارات محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفت‌و‌گو با شبکه المیادین هم بسیار مهم قلمداد می‌شود. او در این گفت‌و‌گو اظهار کرده که «به دوستان روس اعلام کردیم که مواد غنی‌سازی شده در داخل ایران باقی خواهد ماند و ما خودمان از آن استفاده خواهیم کرد؛ چراکه ما به مواد غنی‌سازی شده برای طراحی کشتی‌ها و زیردریایی‌هایی نیاز داریم که با انرژی هسته‌ای کار می‌کنند». رضایی همچنین به این موضوع اشاره کرد که «هرگونه حمله جدید آمریکا، با هدف قرار دادن پایگاه‌های نظامی دور دست این کشور نیز همراه خواهد بود». دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان خاطرنشان کرد که «ما شرایط هفتگانه خود را به آمریکایی‌ها اعلام کرده‌ایم و منتظر پاسخی روشن و صریح از سوی آنها هستیم، اما پاسخ اولیه طرف آمریکایی از نظر تهران کافی نبوده است؛ چراکه پاسخ آمریکا فریبکارانه است». او همچنین ادعای مقام‌های آمریکایی درباره ادامه مذاکرات با ایران و برگزاری نشست در قطر را «دروغ» خواند و گفت که «انتشار این ادعا‌ها با هدف کاهش فشار‌های اقتصادی و پایین آوردن قیمت نفت صورت می‌گیرد». با نگاهی به این اظهارات می‌توان به این جمع‌بندی رسید که احتمالاً تلاش میانجی‌ها در روز‌های آینده بیش از گذشته سرعت خواهد گرفت.
