با این حال چندی پیش رهبر انقلاب طی بیانیهای خواستار خروج از این شرایط شدند و رئیسجمهور نیز بر این امر تاکید داشتند. حال پرسش اینجا است که خروج از نه جنگ، نه صلح چگونه خواهد بود؟ در همین راستا «آرمان ملی» با حسن بهشتی پور تحلیلگر مسائل بینالملل به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
* بسیار در خصوص خروج از شرایط نه جنگ نه صلح صحبت میشود؛ از نگاه شما با توجه به شرایط فعلی خروج از این شرایط با جنگ خواهد بود، مذاکره یا ادامه محاصره اقتصادی؟
شرایط فعلی نشان میدهد که آمریکاییها فعلاً دنبال این هستند که هم محاصره دریایی، زمینی و تا حدود هوایی را همچنان ادامه دهند تا به مقصد خود که تسلیم ایران است برسند. این برنامهای است که الان ترامپ دارد و طرح بحث جنگ را هم به عنوان یک چماق همچنان در اظهارات خود مطرح میکند. ولی انچه که به نظر میرسد هدف نهایی آمریکا ادامه محاصره دریایی، هوایی و زمینی است. از طرف دیگر ایران نیز هفت شرط گذاشته و معتقد است آمریکا باید این هفت شرط را بپذیرد تا وارد مذاکره شویم. در حالی که باید اول آنچه مورد مذاکره قرار خواهد گرفت از سوی آمریکاییها پذیرفته شود و بعد راجع به چیزهای دیگر مذاکره کند. از سوی دیگر طرف آمریکایی برای خود تخیلاتی دارد که این فشارها در نهایت منجر به بروز نارضایتیهایی در داخل ایران خواهد شد یا در مجموع دولت ایران قبول میکند که به خواستههای آمریکا تن دهد.
* بسیار مطرح میشود که آمریکاییها از مذاکره به عنوان بخشی از پازل خود برای رسیدن به جنگ استفاده میکنند و در شرایط پیش رو نیز چنین رویهای پیش خواهند گرفت؛ با این تفاسیر این نوع نگرش را چگونه تحلیل میکنید؟
مذاکره یک ابزار است و در شرایط مختلف ممکن است شما تصمیم بگیرید که مذاکره کنید یا مذاکره نکنید؛ بنابراین اینکه برخی شروع جنگ را ناشی از مذاکره میدانند نوعی مغلطه است. میگویند اگر ایران در اسفند ماه حاضر به مذاکره نمیشد آمریکاییها هم جنگ را شروع نمیکردند در حالی که آنها از پیش برای جنگ نزدیک به ۲ سال برنامه ریزی کرده بودند؛ لذا هم در خرداد ۱۴۰۴ و هم در اسفند ۱۴۰۴ چه شما مذاکره میکردید چه نمیکردید آنها طبق نقشه خود عمل میکردند، چون برای آن طراحی کرده بودند. اینکه مذاکره و جنگ را به هم ربط میدهند میخواهند اثبات کنند که اصلاً مذاکره چیز بدی است و نباید مذاکره انجام شود. من هم نمیگویم مذاکره خوب یا بد است؛ بلکه مذاکره صرفا یک وسیله است. اینکه مذاکره چه زمانی، در چه شرایطی و به چه منظوری و با چه طرفی انجام شود نکات مهمی راجع به مذاکره است؛ بنابراین واقعا بدون توجه به این جزئیات کلیگویی کردن و ارتباط دادن بین مذاکره و جنگ چندان پذیرفته نیست. آمریکا برای حمله به مراکز هستهای ایران طرحریزی و برنامهریزی کرده بود حال متاسفانه برخی اینگونه القا میکند که مذاکره موجب ایجاد غفلت میشود و دشمن از غفلت استفاده میکند. در حالی که همه میدانند نیروهای مسلح ما به هیچ عنوان دل خوش به مذاکره نبودند و اینگونه نبود که به خاطر مذاکره آمادگی لازم را نداشته باشند. به ویژه در ۹ اسفند که اکثریت معتقد بودند که در آستانه یک جنگ هستیم و بنابراین اصلا مذاکراتی که ۲ دور آنم انجام شد و قرار بود دوره سوم انجام شود به معنای این نبود که مذاکره باعث ایجاد غفلت در رزمندگان شده است. بلکه آنها محکم سرکار خود بودند و کارشان را انجام میدادند. نمیشود اینگونه تحلیل کرد که، چون مذاکره میکنیم از این غفلت دشمن استفاده میکند و به ما حمله میکند و چنین چیزی وجود ندارد. رزمندگان و فرماندهان ایرانی همواره همه در آمادگی ۱۰۰ درصد بودند و داشتن تلاش خود را برای جلوگیری از جنگ میکردند.
* اختلاف نظر در هیات حاکمه آمریکا و اسرائیل در خصوص حمله نظامی یا محاصره اقتصادی ایران را چگونه میبینید؟
موضع آمریکا با اسرائیل در این خصوص یکی نیست. در اسرائیل نتانیاهو دنبال جنگ است و بقای خود را در آن میدیده است، اما در مدل آمریکایی حرف اول و آخر را ترامپ میزند و اختلافی هم وجود ندارد. به نظر من بیشتر اختلاف نمایی و نمایش اختلاف را شاهدیم و به واقع اختلافی وجود ندارد. دیدگاههای مختلف در سطح رسانه مطرح میشود و راههای مختلف مطرح میشود ولی کسی که تصمیم میگیرد، دستور میدهد و اجرا میکند ترامپ است. این اختلاف نمایی هم صرفا در سطح رسانه است نه در سطح واقعیت. واقعیت این است که در داخل آمریکا اختلافی راجع به این موضوع وجود ندارد. چرا در کنگره میتوان اختلافاتی دید. مثلاً در مجلس نمایندگان و مجلس سنا کثریت نمایندگان دموکرات مخالف شروع جنگ هستند و معتقدند این جنگ جز اینکه مشکلات را بیشتر کند نتیجه دیگری برای مردم آمریکا ندارد و مالیات دهندههای آمریکا نباید هزینه چنین جنگی را بپردازند البته کنگره جدید کار خود را از ۱۳ دی ماه آغاز خواهد کرد و باید ببینیم تا آن زمان اوضاع چگونه پیش خواهدن رفت و دموکراتها چه خواهند کرد.