قوه عاقله نظام، مصلح اجتماعی

 شهید علی لاریجانی یکی از این چهره‌ها و شخصیت‌ها بود که به واقع برای نظام و کشور وزنه سنگین و کارآمدی به حساب می‌آمد. این نکته را نه صرفا حامیان یا موافقین که حتی منتقدین و مخالفین او نیز می‌گفتند که لاریجانی یکی از چهره‌هایی بود که نمی‌شد بی‌توجه از کنار وی رد شد. معمول است که می‌گویند ارزش، قدر و بزرگی و جایگاه یک نفر پس از درگذشتش بیشتر دیده می‌شود و این مورد در مورد شهید علی لاریجانی نیز بسیار صدق می‌کند. چنانکه امروز پس از اتفاقات مختلف و تحولاتی که طی ماه‌های گذشته در حوزه‌های مختلف در عرصه‌های داخلی و خارجی رخ داده، تازه فقدان شخصیت حکیم و ارزشمندی، چون شهید لاریجانی در حاکمیت حس می‌شود. چنانکه قاطبه سیاسیون و جامعه نیز بر این مهم صحه می‌گذارند که امروز کشور به عقلانیت، درایت و دوراندیشی لاریجانی نیاز مبرم دارد و شهادت او ضربه سختی بود که به کشور و نظام وارد شد. واقعیت این است که امروز ایران در عرصه‌های داخلی و خارجی به عقلای میانه‌رو، دوراندیش با فهم بالا از منافع ملی احتیاج دارد که از هرگونه تصمیمات هیجانی و تندروانه دور باشند. چهره‌ای مثل علی لاریجانی چنین بود و در تمام مدتی که در مناصب مختلف حاکمیتی فعالیت می‌کرد از وزارت ارشاد و ریاست صداوسیما گرفته تا ریاست مجلس، دبیری شعام و نمایندگی ویژه ایران ایران در امور چین تمام فکر و ذکرش منافع ملی و اعتلای نام ایران و بود. عقلانیت لاریجانی به اندازه‌ای بود که چندی پیش حتی خود غربی‌ها بدین مساله اذعان کردند که در به شهادت رساندن بسیاری از مقامات و مسئولان کشور زیاده‌روی کردند و چهره‌ای مثل لاریجانی می‌توانست در مسائل بین‌المللی نقش موثری ایفا کند. در همین راستا چندی پیش نیز ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در نشست والدای به نقش علی لاریجانی در حل‌وفصل اختلافات منطقه‌ای اشاره کرد و فقدان او را مانعی در مسیر دستیابی به توافق‌هایی دانست که می‌توانست به بازگشت صلح و ثبات به خلیج فارس کمک کنند. او ترور علی لاریجانی را «اشتباه بزرگی» توصیف کرد و بر اهمیت نقش او در دستیابی به راه‌حل‌های دیپلماتیک برای بحران‌های منطقه تأکید کرد. 

* یادبود دبیر شهید شعام

هنوز یک سال از شهادت دکتر علی لاریجانی نگذشته، اما تاکنون چندین چند مراسم بزرگداشت و یادبود برای وی برگزار شده و می‌شود و همگان به نوعی یاد او را گرامی می‌دارند. چهره‌ای که جدای از خصوصیت‌های پسندیده اخلاقی به عقلانیت، میانه‌روی و دوراندیشی شناخته می‌شد و در میان همه جریانات سیاسی دارای مقبولیت و احترام بود. چنانکه منصور حقیقت‌پور نماینده سابق محلس می‌گوید: «در سال‌های گذشته تفکری به نام تفکر عقلانیت در کشور ایجاد شد که بیشتر از مکتب شهید لاریجانی بیرون آمد». لاریجانی نشان داد که برای کسب منافع ملی باید از مسیر عقلانیت و میانه‌روی پیش رفت و تندروی کار به جایی نمی‌برد و همین امر نیز باعث شده تا بسیاری ذر قدان او از جایگاه و وزن بالای او در سیاست عملی ایران بگویند. در همین راستا نیز روز گذشته مراسم گرامیداشت شهید لاریجانی در دانشگاه تهران برگزار شد که در این مراسم چهره‌ها و شخصیت‌های مختلف سیاسی به سخنرانی پرداختند. در این مراسم حجت‌الاسلام محمدرضا لاریجانی، پسر شهید لاریجانی اظهار کرد: «اگر ایشان امروز در بین ما بود به مسئولان توصیه می‌کردند تکثر اجتماعی که در جامعه ایران است پذیرفته و از ظرفیت آنان استفاده شود». علی مطهری نماینده ادوار مجلس نیز در این مراسم با بر شمردن خصیصه‌های مشترک شهید مطهری با شهید لاریجانی گفت: «شهید مطهری قوه عاقله انقلاب ما بود. می‌توانیم این تعبیر را برای دکتر لاریجانی نیز به کار ببریم. ایشان در این برهه واقعاً قوه عاقله انقلاب بود و مردم به ایشان امید بسته بودند. ویژگی دیگر ایشان این بود که می‌توانیم او را مصلح اجتماعی بدانیم؛ کسی که محبوبیت خود را فدای مصالح مردم کرد. شهید لاریجانی جایی که تشخیص داد برجام به نفع کشور است محکم ایستاد. دوگانه رفتار نکرد و باعث شد در مجلس تصویب شود و بعد متهم کردند که برجام را در ۲۰ دقیقه تصویب کرد. در حالی که ۱۰ دقیقه هم کافی بود. چون مجلس حق تغییر در آن را نداشت». 

* دقیق، صاحب‌نظر، مطلع

رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم در مراسم یادبود شهید علی لاریجانی اظهار کرد: «شهید لاریجانی عمل می‌کرد بی‌آنکه منتظر باشد کسی از او ستایش کند. او عمل می‌کرد بی‌آنکه منتظر باشد عمل خود را نمایش دهد. سکوت علی لاریجانی بیش از مقام سخن گفتن او معنا داشت. در عالم سکوت او برای ملت خود امنیت می‌آورد، نگران امنیت ملت بود. سکوت او عین بیان بود بی‌آنکه بیان کند». آیت‌ا... سیدمصطفی محقق‌داماد گفت: «ایشان دو بار مورد ظلم قرار گرفت و به تعبیر رهبر شهید مظلوم واقع شد، اما سکوت کرد و سکوت او باید سال‌ها توسط دوستان او تفسیر می‌شد که چه معنایی داشت. ظلم به خود او و خانواده‌اش شد، اما او سکوت کرد. معنای این سکوت سال‌های آینده قطعا تفسیر خواهد شد». وی افزود: «ایشان سیاست اجرایی را با خرد حکمی آمیخته کرد. حکمت را به میدان آورد. حکمت عملی را به میدان آورد، حکمت عملی همان صبر، بردباری، تحمل، لبخند بود». همچنین یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز درخصوص شهید لاریجانی در این مراسم یادآور شد: «او فردی دقیق، صاحب‌نظر و مطلع بود و از نظر علمی و عمق شخصیت، چهره‌ای موجه و دوست‌داشتنی از ایران در برابر شخصیت‌های سیاسی و علمی خارجی به نمایش می‌گذاشت. غلامعلی حداد عادل بیان کرد: «شهید لاریجانی در مواجهه با شخصیت‌های خارجی، چه در سفر آنان به ایران و چه در سفر‌های خود به کشور‌های دیگر، از نظر دانش، اطلاعات و نظم ذهنی کم نمی‌آورد و موجب سرافرازی ملت ایران بود». وی در خصوص رقابت خود با شهید لاریجانی در ریاست مجلس تصریح کرد: «هرجا احساس می‌کردم رقابت ما ممکن است به اصل انقلاب لطمه بزند، تلاش می‌کردم رقابت را به رفاقت تبدیل کنم».