این واقعیتی است که جهان، کشورهای منطقه و همه ما باید به آن توجه داشته باشیم؛ دیگر هیچچیز مانند گذشته نخواهد بود. سید عباس عراقچی گفت: این جنگها نشان دادند که ساختارهای امنیتی برخی کشورهای منطقه که بر حضور و دخالت خارجی متکی بودند، کارآمدی لازم را نداشتهاند. پایگاههای آمریکایی در منطقه برای کشورهایی که میزبان آنها بودند، صلح و امنیت به همراه نیاوردند؛ بلکه برعکس، وجود این پایگاهها خود به عاملی برای ناامنی تبدیل شد. این پایگاهها در حمله به جمهوری اسلامی ایران مشارکت داشتند و در مقابل، واکنش نیز دریافت کردند.
بنابراین، بهجای آنکه امنیت ایجاد کنند، به تشدید ناامنی دامن زدند. اکنون این موضوع در منطقه بهطور جدی مورد بحث قرار دارد. وی افزود: اینها درسهایی است که از جنگهای گذشته گرفته شده و اکنون منطقه را به سمت بازنگری در نگاه و رویکردهای امنیتی خود سوق داده است. ما بهصورت اصولی از هر اقدامی که به ایجاد امنیت درونزا در منطقه و تقویت اتکای کشورهای منطقه به ظرفیتهای خودشان منجر شود، استقبال میکنیم. رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: کشورهایی که امروز به دنبال تأمین امنیت خود از طریق همکاری و توافق با یکدیگر هستند، از نظر ما حرکت درستی را آغاز کردهاند؛ اگرچه پرسشها، ابهامها و نگرانیهایی نیز وجود دارد که باید برطرف شود. منطقه ما برای دستیابی به صلح و ثبات باید به سمتی حرکت کند که حضور نیروهای خارجی در آن به صفر برسد.
وزیر امور خارجه بیان کرد: سیاست همسایگی ما بر همزیستی مسالمتآمیز با همسایگان استوار است. ما همسایگان یکدیگر بودهایم، هستیم و خواهیم بود؛ بنابراین، باید برای تأمین امنیت خود و منطقه به راهحلی مشترک برسیم که همه کشورهای منطقه در آن حضور داشته باشند و هیچ نیروی خارجی در آن دخالت نکند. وی اذعان کرد: نکته مهم دیگر این است که از نظر ما، همه مسائل منطقه به یکدیگر گره خوردهاند. نمیتوان در گوشهای از منطقه جنگ و درگیری برقرار باشد و در گوشهای دیگر انتظار صلح و آرامش داشت.
به همین دلیل، ما در تمامی مذاکراتی که با طرف آمریکایی، با میانجیگری پاکستان، قطر و دیگر دوستان انجام دادهایم، تأکید کردهایم که پایان جنگ باید همه جبههها را دربرگیرد و درگیریها در تمام جبههها خاتمه یابد؛ در غیر این صورت، شاهد ثبات در منطقه نخواهیم بود. عراقچی بیان کرد: در منطقه تغییرات بنیادین و راهبردی صورت گرفته است و دیگر هیچچیز مانند قبل از جنگ ۴۰روزه و جنگ رمضان نخواهد بود.
از جمله این تغییرات، وضعیت تنگه هرمز است. تنگه هرمز برای دههها باز بوده و نه ایران و نه عمان، بهعنوان دو کشور ساحلی این تنگه، هیچ مانعی برای عبور و مرور ایجاد نکردهاند؛ بلکه برعکس، امنیت و ایمنی را برقرار کرده و از محیط زیست مراقبت کردهاند. اما جنگ حاضر همهچیز را تغییر داده است. باید بپذیریم که واقعیتهای جدیدی حاکم شدهاند. مسیرها در تنگه هرمز مشابه مسیرهای سابق نخواهند بود و اداره تنگه هرمز نیز مانند گذشته نخواهد بود. مواردی وجود دارد که درباره آنها مذاکره کردهایم و این مذاکرات همچنان ادامه خواهد یافت. بنابراین، اجازه بدهید به بعد از جنگ فکر کنیم. ما و کشورهای منطقه باید در این منطقه در صلح در کنار یکدیگر زندگی کنیم؛ بدون دخالت خارجی. این تنها راه صلح، امنیت و ثبات در منطقه ماست و ما آماده همکاری با همه کشورهای منطقه، بهویژه کشورهای حوزه خلیج فارس، هستیم.