خودزنی استقلال؛ نامه مهم برگ برنده پرسپولیس شد
انتشار نامه استعلام باشگاه استقلال از فیفا درباره وضعیت یاسر آسانی، دوباره این پرونده را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است. هرچند این نامه به‌تازگی منتشر شده، ظاهراً مربوط به حدود سه ماه قبل (۱۰ مرداد) است، اما زمان انتشار آن، به‌ویژه در کنار توضیحات بعدی باشگاه درباره دریافت پاسخ فیفا، اهمیت زیادی دارد.
نخست باید به یک نکته اساسی توجه کرد: «از لحاظ حقوقی، استعلام گرفتن از فیفا به این شیوه، راهکار مناسبی برای تعیین تکلیف وضعیت یک بازیکن در چنین اختلافی نیست.» فیفا مرجع ارائه مشاوره حقوقی اختصاصی به باشگاه‌ها درباره تمام اختلافات احتمالی آن‌ها نیست و اصولاً پاسخ‌گویی درباره مسائل حقوقی باید در چارچوب صلاحیت و سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در مقررات این نهاد صورت بگیرد. در موضوعات اختلافی، انتظار پاسخ رسمی و تعیین‌کننده زمانی معنا پیدا می‌کند که موضوع از مسیر مرجع صالح و فرایند رسیدگی مربوط پیگیری شود؛ از جمله زمانی که پرونده‌ای در یکی از مراجع تصمیم‌گیرنده فیفا مطرح است و رسیدگی به آن در جریان قرار دارد. بنابراین، صرف ارسال نامه‌ای با چندین پرسش، به معنای ایجاد یک مسیر رسمی برای گرفتن تأییدیه الزام‌آور درباره قانونی بودن حضور بازیکن نیست.
اما اشتباه بزرگ‌تر استقلال، محتوای نامه و نحوه برخورد بعدی با آن است. باشگاه در نامه خود به‌صراحت نوشته است که نماینده قانونی یاسر آسانی در تاریخ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ اخطاریه‌ای مبنی بر فسخ فوری قرارداد بر اساس ماده 14bis مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا ارسال کرده است. استقلال همچنین توضیح داده که توافق بعدی با آسانی، با هدف حل اختلاف قراردادی و ادامه یا احیای رابطه کاری منعقد شده، اما برخلاف تاریخ درج‌شده روی سند، در واقع پس از اخطاریه فسخ امضا شده است.
اینجا یک پرسش ساده مطرح می‌شود: چرا باشگاه باید تا این اندازه درباره جزئیات اختلاف قراردادی خود توضیح بدهد و عملاً اطلاعاتی را مکتوب کند که ممکن است در پرونده‌های بعدی علیه خودش مورد استفاده قرار بگیرند؟ ارسال اخطاریه فسخ از سوی بازیکن، به‌خودی‌خود به این معنا نیست که فسخ از نظر حقوقی معتبر و مؤثر بوده است. بنابراین، استقلال ضرورتی نداشت که با این شیوه مکاتبه، چنین موضوعی را به یکی از محورهای اصلی بحث تبدیل کند.
اما ماجرا زمانی جدی‌تر می‌شود که باشگاه استقلال در بیانیه خود که دو روز بعد از ارسال استعلام اعلام می‌کند پاسخ استعلام را دریافت کرده و فیفا مشکلی با وضعیت آسانی ندارد. در بخشی از بیانیه آورده شده: «در خصوص یاسر آسانی نیز باید گفت در اسناد جدید ارسالی از سوی فیفا به باشگاه استقلال، موضوعی مورد تأکید قرار گرفته که پیش از این نیز وکلای باشگاه بر آن تصریح کرده بودند. بر اساس محتوای این اسناد، صرف ارسال نامه فسخ از سوی بازیکن به هیچ‌وجه به معنای خاتمه قطعی قرارداد نیست. همچنین این بازیکن فسخ خود را در پرتال فیفا ثبت نکرده است.» همین ادعا می‌تواند بهانه‌ای در اختیار پرسپولیس قرار دهد تا به‌عنوان یکی از طرف‌های پیگیر پرونده حضور غیرمجاز آسانی، خواستار انتشار متن کامل پاسخ فیفا شود. در چنین شرایطی، دیگر موضوع صرفاً ادعای باشگاه استقلال درباره داشتن مجوز نیست؛ بلکه این پرسش مطرح می‌شود که فیفا دقیقاً چه چیزی را تأیید کرده، چه اطلاعاتی در اختیار داشته و آیا پاسخ آن ناظر بر تمام ابعاد پرونده بوده است یا خیر.
به بیان ساده‌تر، استقلال با مطرح کردن پاسخ فیفا به‌عنوان دلیلی بر بی‌اشکال بودن حضور آسانی، خودش اهمیت آن نامه را افزایش داده و زمینه را برای مطالبه و بررسی محتوای آن فراهم کرده است. اگر پاسخ فیفا به‌اندازه‌ای که باشگاه ادعا می‌کند روشن و قاطع باشد، باید دید آیا تمام جزئیات مربوط به اخطاریه فسخ، توافق بعدی و وضعیت ثبت بازیکن نیز در اختیار فیفا قرار گرفته بوده یا خیر.
از سوی دیگر، استقلال در نامه خود به‌صراحت اعلام کرده که ثبت آسانی لغو نشده، از سامانه ثبت داخلی خارج نشده، به باشگاه دیگری منتقل نشده و هیچ گواهی بین‌المللی انتقال جدیدی نیز برای او درخواست یا صادر نشده است. باشگاه همچنین تأکید کرده که پس از اخطاریه فسخ، درخواست ثبت جدیدی ارائه نشده است. این توضیحات در واقع به یکی از مهم‌ترین محورهای دفاعی استقلال اشاره دارند: اینکه حتی اگر درباره اعتبار فسخ اختلافی وجود داشته باشد، این موضوع لزوماً به معنای آن نیست که توافق بعدی با آسانی، ثبت یک بازیکن جدید محسوب می‌شود. باید بررسی شود که آیا ثبت قبلی همچنان معتبر بوده و آیا توافق جدید واقعاً به ثبت مجدد نیاز داشته است یا خیر. صرف تغییر برخی شروط قرارداد، به‌تنهایی برای اثبات ضرورت ثبت جدید کافی نیست.
در نتیجه، مسئله اصلی استقلال فقط این نیست که آیا می‌تواند از آسانی استفاده کند یا نه؛ مسئله این است که چرا باید با مکاتبه‌ای مفصل و سپس استناد رسانه‌ای به پاسخ آن، کار را برای بررسی دقیق‌تر پرونده آسان‌تر کند.
گاهی یک باشگاه با یک اقدام حقوقی اشتباه، نه‌تنها مشکلش را حل نمی‌کند، بلکه موضوعی را که می‌توانست از آن دفاع کند، به نقطه‌ضعف خودش تبدیل می‌کند. استقلال باید پیش از انتشار چنین توضیحاتی، به این فکر می‌کرد که وقتی از پاسخ فیفا به‌عنوان سند بی‌اشکال بودن وضعیت آسانی نام می‌برد، طرف مقابل نیز حق دارد همان پاسخ را مطالبه کند و جزئیات آن را زیر سؤال ببرد. در پرونده‌ای که هر کلمه و هر سند می‌تواند اهمیت داشته باشد، این شیوه مدیریت پرونده بیشتر از آنکه به سود استقلال باشد، می‌تواند به زیان این باشگاه تمام شود.
