ترامپ و نتانیاهو در انتخابات شکست می‌خورند

 این در حالی است که برخی معتقدند اسرائیل پیش از انتخابات ۵ آبان حمله را آغاز خواهد کرد و عده‌ای نیز بر این باورند که آمریکا پس از انتخابات ۱۲ آبان دنبال حمله خواهد بود. برای بررسی این تحولات «آرمان ملی» با سیدجلال ساداتیان تحلیلگر مسائل بین‌الملل و سفیر سابق ایران در انگلیس گفت‌و‌گو کرده که می‌خوانید. 

*نوع مواجهه ایران و آمریکا و مواضع اخیر ترامپ را در قبال ایران چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ترامپ وقتی کار را به عنوان آمریکا اول شروع کرد با یک توهم رو‌به‌رو بود به اینکه وی در حقیقت فرعون زمان است و به هر کس و هر جایی دستور می‌دهد همه باید گوش کنند. کار‌هایی هم در گذشته آمریکا نسبت به افغانستان، عراق و در دوره خود ترامپ نسبت به ونزوئلا و بعد نحوه صحبت با کانادا و گرینلند دنبال این بود که بقیه کشور‌ها باید هر چه او می‌گوید گوش کنند. اما ایران با همه اینها متفاوت است و نشان داده که حریف سرسختی برای آمریکاست و اینگونه نیست که شخص ترامپ و تیمش بخواهند صرفاً با قلدری با ایران حرف بزنند و ایران هم تمکین کند. این بار‌ها امتحان شده و دیده‌اند که ایران قدرت پاسخ دارد ولی دیپلماسی را هم دنبال می‌کند. یعنی این نشان دهنده تمدن و آموزش ایرانی است، ولو طرف مقابل یعنی آمریکای ترامپ وقتی نتوانسته پاسخ ایران را بدهد به زور و قلدری روی آورده باشد. تا الان نه به اذعان ایران بلکه همه تحلیلگران بین‌المللی اعلام می‌کنند که شرایط خوبی نیست ولو اینکه او هر ساعتی حرف‌های خود را عوض می‌کند و یک وقت از گفت‌و‌گو صحبت می‌کند و زمان دیگر از حمله نظامی حرف می‌زند. گرچه هیچ کدام از اینها هم کارساز نبوده و کار به به اینجا رسیده که در شرایط موجود این ایران است که بر تفاهمنامه اسلام‌آباد تاکید دارد. این تفاهم در ادامه همه فرایند‌ها و اتفاقات با میانجیگری پاکستان و حمایت‌های مصر، ترکیه و حتی چین انجام شد. اما آمریکایی‌ها زیر تفاهم زدند. حالا ایران می‌گوید که ما هفت شرط داریم و اگر آمریکا این شرط‌ها را انجام داد به میز مذاکره باز می‌گردیم؛ لذا دیگر به میز مذاکره مثل مذاکرات قبل از جنگ ۱۲ روزه یا پیش از جنگ ۴۰ روزه که در میانه مذاکره حمله کردند باز نمی‌گردد. 

* با توجه به انتخابات پیش روی کنگره تصور می‌کنید ترامپ چه رویکردی علیه ایران اتخاذ کند؟

الان در آستانه این انتخاباتی که پیش رو است ترامپ خیلی سعی کرد امتیازی به دست آورد که بگوید من پیروز شدم، اما نتوانست این امتیاز را به دست بیاورد و موقعیت او به شدت تضعیف شده است. البته که خودش کاندیدای مستقیم نیست، اما وی حمایت حزب جمهوری‌خواه را به دنبال خود داشت که باعث تضعیف آنها هم شده است. شاید ۲۵ تا ۳۰ درصد این کاندیدا‌ها ابراز دوری از ترامپ می‌کنند و خود را از انتساب به ترامپ برحذر می‌دارند بلکه مردم به آنها رای دهند. چون ترامپ موقعیت خود را از دست داده است. با این حال او هنوز هم تهدید می‌کند؛ اما خودش هم می‌داند که توان و موقعیتش را نداشت و به رغم اینکه امکانات و تجهیزاتی را در منطقه و اطراف ایران تجهیز کرده، اما خودش این کار را نکرده و بیشتر به اسرائیل به نتانیاهو واگذار کرده است نتانیاهو هم با اینکه در پنجم آبان انتخابات اسرائیل در پیش و موقعیتش در خطر است بدش نمی‌آمد که به نحوی ایران را برای حرکت پیش دستانه در آغاز جنگ تحریک کند و او هم به بهانه شرایط جنگی انتخابات را به تعویق بیندازد. برای اینکه آیزنکوت حریف وی در انتخابات تا آخرین آمار دارای ۲۰ کرسی شده و نتانیاهو دارای ۱۸ کرسی و این اتفاق بدین معنی است که اگر هم بخواهند دولت ائتلافی تشکیل دهند باز هم آیزنکوت نخست وزیر خواهد شد و نتانیاهو نمی‌تواند نخست وزیر شود. اگر هم از نخست وزیری پایین بیاید پرونده‌هایی که علیه او وجود دارد می‌تواند او را دچار مشکل کند؛ لذا تا الان جرأت انجام این حمله را پیدا نکرده است. هرچند برخی معتقدند از اول آبان تا پیش از انتخابات اسرائیل در ۵ آبان ممکن است که حمله صورت گیرد و هیچ بعید نیست نتانیاهو دست به حمله بزند و مثل جنگ ۱۲ روزه در جایی ترامپ به کمک او بیاید. احتمال بعدی این است که نتانیاهو انتخابات را ببازد و هم جمهوریخواهان در کنگره شکست بخورند و دموکرات‌ها روی کار بایند. هر چند زمانی که آنها بخواهند سوار کار شوند تا ژانویه به طول خواهد انجامید و نزدیک ۲ ماه ترامپ می‌تواند برنامه‌های خود را علیه ایران پیاده کند و نیرو‌های خود را علیه ایران به‌کار بگیرد. 

* اقدامات اخیر آمریکا در محاصره ایران از نگاه شما تا چه میزان توانسته برای آنها پاسخگو باشد؟

ترامپ تاکنون هر آنچه که می‌توانسته مثل محاصره دریایی، تشدید تحریم‌ها، محاصره هوایی و حتی تهدید به حمله زمینی را انجام داده، اما هیچ پاسخ مثبتی نگرفت است. هر چند این اقدامات برای ایران هم مشکل ایجاد کرده است. البته آنها درصدند با این مشکلاتی که برای ایران ایجاد کرده‌اند از درون شورش‌هایی را علیه حاکمیت ایران برانگیزند که تا الان مردم با هوشیاری این وضعیت را تحمل کرده‌اند که امیدواریم حکومت و حاکمیت و دولت به رغم اینکه خیلی خوب تلاش می‌کنند که همه‌چیز مهیا باشد ولی توجهی به شرایط اقتصادی و تورم داشته باشند که زندگی مردم بیش از این دچار مشکل نشود.