اینترنت پرو کالای لوکس در بازار سیاه!

 واقعیت این است که امروز جامعه و خود حاکمیت نیز می‌دانند که قطعی اینترنت چه خسارت‌هایی به لحاظ اقتصادی به زیرساخت‌های کشور، مشاغل و زندگی مردم وارد کرده است و چه پول‌های گزافی نیز از مسیر همین محدودیت اینترنتی به جیب عده‌ای رفته است. اما با این همه به نظر می‌رسد عده‌ای هنوز در خصوص باز کردن اینترنت توجیه نیستند و مدام با طرح برخی مسائل مردم را عصبانی‌تر کرده و صرفا با اقدامات و اظهاراتشان بر انسجام و وحدت ملی خدشه وارد می‌کنند. البته با نگاهی ساده به‌دست می‌آید که چه کسانی مخالف باز شدن اینترنت هستند. همان اصحاب طرح صیانت و عدم رفع فیلترینگ که به مدد مدیریت یکسویه و جهت‌دار صداوسیما که از رسانه ملی به رسانه جریان خاص تبدیل شده، این افراد می‌توانند در آن به صحبت‌های به ظاهر کارشناسی بپردازند. مردم چیز زیادی نمی‌خواهند فقط اینکه در شرایط آتش‌بس و ثبات فعلی اینترنت به حالت اولیه باز گردد. رفع فیلترینگ از شبکه‌های اجتماعی و عدم تبعیض از شعار‌های رئیس‌جمهور بود، اما امروز می‌بینیم نه تنها شبکه‌های اجتماعی بلکه دیگر خود اینترنت نیز در دسترس نیست و جالب قضیه اینکه جامعه برای داشتن حق طبیعی خود نیز باید مطالبه‌گری کند و برای کسب حق خود نیز درخواست کند. شرایط ایجاد شده فعلی باعث شده تا بسیاری بحث شرایط جنگی جامعه را نیز برنتابند و این گزاره را مطرح کنند که کشور‌های دیگری هم درگیر جنگ بوده‌اند، اما اینترنت در آن جوامع قطع نشده و این تنها ایران است که این فعل در آن رخ داده است. البته صحبت از شرایط جنگی و تقدم امنیت مردم بر هر چیزی کاملا مقبول و بجا است، اما دولت و حاکمیت باید جامعه را به این اقناع برسانند که امروز اگر اینترنت قطع است به چه دلایلی است و به طور شفاف چه زمانی اینترنت به شرایط عادی باز خواهد گشت با این حال صحبت‌هایی از مسئولان دولتی مثل وزیر ارتباطات یا سخنگوی دولت که بار‌ها مطرح کرده‌اند این شرایط موقتی است و تغییر خواهد کرذد. با این واکنش مواجه شده که این موقت خیلی طولانی شده و چرا هنوز زمان دقیقی برای اتصال مجدد اینترنت اعلام نمی‌شود. این نشان می‌دهد دولت یا مسئولان امر خود نیز تا آن اندازه که باید در جریان امور قرار ندارند و صرفا به کلی گویی بسنده می‌کنند. قدر مسلم امروز نارضایتی بابت قطع اینترنت به اوج خود رسیده و اگر حاکمیت، دولت و نهاد‌های مسئول اقدامی در جهت حل این مساله انجام ندهند این مساله به مشکل و در نهایت به بحران خواهد انجامید که در آن زمان نیز با توجه شرایط خاص کشور هزینه ساز خواهد بود. 

* اشتباهی به نام اینترنت پرو

اسمش این است که برای دسترسی صاحبان کسب و کار‌ها به اینترنت بدون محدودیت ایجاد شده، اما امروز به راحتی به هر کسی که خواست به فروش می‌رسد. صحبت از مهمان تازه وارد، اما نه چندان دلچسب فضای ارتباطات کشور یعنی «اینترنت پرو» است که این رو‌ها جنجال زیادی بپا کرده است. اوضاع به حدی حاد شده که رئیس قوه قضائیه در دیدار با دادستان کل کشور و وزیر ارتباطات خواستار تعیین تکلیف اینترنت پرو به طور کامل و جامع شده است. روز سه‌شنبه سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران اینترنت پرو را مصوبه شعام خواند و به اظهارات سابق بسنده کرد که «اینترنت پرو برای کسب و کارهاست و این شرایط موقت است». اما پاسخی به خرید و فروش آن نداد. واقعیت امر بر آن است که اینترنت پرو پروژه اشتباهی بود که صرفا باعث ایجاد سوءتفاهم در جامعه شد و به بی‌اعتمادی جامعه دامن زد. چه اینکه امروز دیگر کسی از اینترنت پرو به عنوان سهمیه کسب و کار‌ها یاد نمی‌کند، بلکه آن را نبرد اغنیا و فقرا می‌خوانند. چراکه هر کس پول داشته باشد می‌تواند سیم‌کارت پرو بخرد و هرکس نتوانست از دسترسی به اینترنت بین‌الملل محروم می‌ماند. اینترنتی که حق طبیعی مردم است. این در شرایطی است که برخی مطرح می‌کنند دولت با فروش اینترنت پرو می‌خواهد درآمدزایی کند، اما دولت می‌گوید مخالف این تبعیض اینترنتی است. آنچه مسلم است بازار سیاه اینترنت پرو نتیجه مستقیم حکمرانی ضعیف در حوزه فضای مجازی و اینترنت است. امروز اینترنت به کالایی تجاری و گران‌قیمت تبدیل شده و به قیمت گزاف در بازار سیاه فروخته می‌شود. اینترنت پرو و دسترسی بدون فیلتر از طریق کانال‌های غیررسمی و بازار سیاه فروخته می‌شود. چنانکه قیمت ۵۰ گیگ اینترنت پرو در بازار سیاه تا حدود ۱۲ میلیون تومان اعلام شده است. فقط اقشار مرفه توان دسترسی به اینترنت بدون محدودیت را دارند و این مسئله شکاف دیجیتالی را تشدید کرده است. شاید اگر تا چند سال قبل صحبت از بازار سیاه اینترنت می‌شد همه می‌خندیدند که مگر اینترنت هم بازار سیاه دارد، اما این واقعیتی است که امروز به چشم می‌توان دید. جلال رشیدی کوچی نماینده سابق مجلس می‌گوید: از هر زاویه‌ای به این تصمیم نگاه کنیم، می‌بینیم سرتاسر ایراد است و به زودی، دود آن به چشم تصمیم‌گیران خواهد رفت. 

*۳ ماموریت ویژه به عارف

رئیس‌جمهور طی چند وقت اخیر بار‌ها در مورد حق مردم در استفاده آزاد از اینترنت صحبت کرده و به معاون اول خود دستوراتی را بابت حل مشکل دسترسی مردم به اینترنت داده است. دستوراتی که به نظر می‌رسد اگر رئیس‌جمهور به عنوان رئیس شعام رأسا صادر می‌کرد تاثیر بیشتری داشت. حال، اما به هر روی مسعود پزشکیان روز گذشته نیز در حکم دیگری محمدرضا عارف معاون اول خود را به سمت رئیس ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی منصوب نمود در بخشی از این حکم آمده است: «با طراحی و استقرار سازوکار‌های مؤثر، هماهنگی و تصمیم‌گیری یکپارچه در رفع تداخل وظایف، جلوگیری از موازی‌کاری‌ها و پایان‌بخشی به چندصدایی در مدیریت فضای مجازی کشور، اهتمام حداکثری مصروف دارید. تدوین و اجرای نقشه راه جامع تحول در حکمرانی فضای مجازی، بازآرایی ساختار‌های تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری از جمله ساماندهی و ارتقای کارآمدی دبیرخانه شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی و نیز استقرار نظام نظارت راهبردی و پایش مستمر عملکرد دستگاه‌ها در این حوزه، از جمله مأموریت‌های محوله به جناب‌عالی است. تفصیل اهداف کلان و وظایف آن ستاد به پیوست این حکم ابلاغ می‌شود. کلیه وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی، نهاد‌ها و سازمان‌های عمومی و حاکمیتی، موظف به همکاری کامل و مؤثر با این ستاد در چارچوب قوانین و مقررات و اجرای دقیق هماهنگی‌ها و تصمیمات ابلاغی می‌باشند». باید دیدی با این اتصاب چه تغییری در شرایط دسترسی جامعه به اینترنت اتفاق خواهد افتاد.