دیپلماسی در نیویورک

 اینکه چرا چنین عنوانی برای این دوره از اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل انتخاب شده، ریشه در سوءاستفاده قدرت‌های بزرگ از ظرفیت‌های خود و نادیده گرفتن اصول حقوق بین‌الملل دارد؛ چراکه از روسیه و آمریکا گرفته تا سایر کشور‌های اروپایی عضو ناتو و حتی برخی از بازیگران حاضر در خاورمیانه در حال اعمال اقداماتی هستند که صرفاً در جهت تامین منافع یکجانبه خود در دستور کار قرار گرفته‌اند و همین موضوع باعث شده تا یک پیچیدگی مشخص در پس زایش بحران‌های متعدد فعلی در جهان به وجود بیاید. در این راستا باید توجه کرد که منازعه ایران و آمریکا به دلیل حملات نظای واشنگتن و تل‌آویو به کشورمان و همچنین وضعیت کنونی تنگه هرمز و خلیج فارس یکی از مهمترین و قاعدتاً اصلی‌ترین موضوعاتی خواهد بود که در مجمع عمومی سازمان ملل بدان پرداخته خواهد شد؛ چراکه پیامد‌های یکجانبه‌گرایی آمریکا به انضمام کارشکنی‌های اسرائیل و همگرایی برخی از کشور‌های منطقه با واشنگتن موجب شده تا اولاً امنیت و صلح بین‌المللی با مشکل رو‌به‌رو شود و در وهله دوم، چرخه تولید و صادرات انرژی در مقیاس جهانی با مشکل و موانعی رو‌به‌رو شود که از خاورمیانه تا اتحادیه اروپا را درگیر ابهام‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی کرده است. 

دور تند دیپلماسی

آنچه در این میان باید مورد توجه قرار گیرد افزایش گمانه‌زنی‌های رسانه‌های خارجی در خصوص پرونده ایران و آمریکا همزمان با سفر هیات ایرانی به نیویورک و آغاز مجمع عمومی سازمان ملل است. در این راستا به رغم تکذیب مکرر هرگونه دیدار روسای جمهوری ایران و آمریکا، حالا رسانه‌های خارجی در حال پمپاژ یکسری اخبار جهت‌دار درباره پرونده تهران و واشنگتن هستند. در این میان خبرگزاری کیودو ژاپن اعلام کرد که یک مقام ارشد دولت ایران روز سه‌شنبه گفته است که ایران پیشنهاد کرده است در صورتی که آمریکا گام‌های اولیه‌ای برای کاهش فشار نظامی بردارد، تنگه هرمز را ظرف هفت روز بازگشایی کند که در واقع این موضوع بخشی از تلاش‌های تشدید شده تهران برای ازسرگیری مذاکرات با واشنگتن است. کیودو مدعی شده که به گفته این مقام، این پیشنهاد که از طریق میانجی‌ها پیش‌تر به واشنگتن منتقل شده است. همچنین این مقام هرگونه دیدار میان مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در حاشیه این نشست را منتفی دانست، اما گفت همچنان امکان پیشرفت به سمت توافق وجود دارد. بلومبرگ ادعا کرد که کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس در دیدار روز سه‌شنبه از ترامپ خواهند خواست از تشدید تنش بیشتر با ایران خودداری کند. بر اساس این گزارش مقامات شورای همکاری خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر، پیش از انجام گفت‌و‌گو‌ها با ترامپ در نیویورک هماهنگی‌های لازم را انجام داده‌اند و در نهایت این کشور‌ها خواستار پایان دادن به درگیری هستند که به اقتصاد آنها آسیب رسانده است. رویترز نیز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی مدعی شد که هیات ایرانی با اختیارات کامل برای احیای دیپلماسی با آمریکا در نیویورک حضور دارد و جزئیات توافق برای پایان دادن به مخاصمات با آمریکا را می‌توان در نیویورک از طریق میانجی‌گران مورد بحث قرار داد. به موازات انتشار این اخبار، CNN نیز مدعی شده که دونالد ترامپ به مشاوران خود گفته است که اگر «شرایط مناسب باشد»، مایل است دیداری با مقام‌های ایرانی که برای نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک حضور دارند ترتیب دهد. در این راستا مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز در گفت‌و‌گو با NBC ادعا کرد که آمریکا برای گفت‌و‌گو با ایرانی‌ها در جریان مجمع عمومی سازمان ملل آمادگی دارد، اما در حال حاضر هیچ دیداری برنامه‌ریزی نشده است. تمام این اخبار که از سوی رسانه‌های مطرح دنیا مطرح شده به نوعی نشان می‌دهد که آمریکا در حال تحریک رسانه‌ای افکار عمومی و حتی هیات ایرانی حاضر در نیویورک است تا بتواند از یک سو سنجش افکار عمومی داخل و خارج از آمریکا را درک کند و از جهتی دیگر منتظر بماند تا واکنش ایران را در این خصوص مشاهده کند. 

فشار برای مصالحه؟

طبیعی است که اخبار منتشر شده از سوی رسانه‌های آمریکا، انگلیس و حتی ژاپن به انضمام انتشار اخبار از سوی رسانه‌های عربی می‌تواند بخشی از جنگ روانی و رسانه‌ای با محوریت ایران باشد، اما موضوع دیگر که به موازات این تاکتیک رسانه‌ای باید مورد توجه قرار بگیرد، اعمال فشار سیاسی اقتصادی بر ایران است. به عنوان نمونه اخیراً اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده بود که از ۲۳ سپتامبر، پرواز هواپیما‌های به بسیاری از کشور‌ها به دلیل تحریم‌های آمریکا پذیرش نخواهد شد و در امتداد این مواضع، الجزیره مدعی شد که به فرودگاه‌های عراق ابلاغ شده است که از نیمه‌شب ۲۳ سپتامبر از پذیرش هواپیما‌های ایرانی خودداری کند. الحدث به نقل از وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد که فرانسه پیش‌نویس قطعنامه‌ای در سازمان ملل درباره تنگه هرمز ارائه خواهد کرد و مکرون در حال انجام رایزنی‌هایی درباره آتش‌بس در خاورمیانه است. با این تفاسیر اگر تمام این اخبار را در کنار یکدیگر قرار دهیم به وضوح می‌بینیم که خط رسانه‌ای تزریقی در قبال ایران انتشار ادعا‌های مثبت در کنار اعمال فشار‌های رسانه‌ای با محوریت مسائل سیاسی و اقتصادی است که بسترسازی منفی آن در هفته‌های گذشته انجام شده بود.