کرونا زنگ خطر مصرف آب را به صدا درآورد

شيوع ويروس کرونا زنگ خطر چگونگي تامين آب سالم را براي جامعه بشري به صدا درآورده، به عبارت ديگر اين ويروس از يک سو و بحران جهاني آب از سوي ديگر باعث نگراني مضاعف کارشناسان شده که البته اين وضعيت در کشورهايي مانند ايران که روي کمربند خشک قرار دارند، چشمگيرتر است. ايران روي کمربند خشک و نيمه خشک قرار گرفته به اين معنا که ميزان ريزش‌هاي آسماني آن بين يک‌سوم تا يک‌چهارم کمتر از متوسط جهاني است از سوي ديگر تبخير آن نيز معمولا 50 درصد بيشتر از متوسط جهاني است؛ بنابراين با يک حساب سرانگشتي مي توان فهميد که ايران در خصوص منابع آبي در مضيقه است اما با اين وجود بر اساس اعلام کارشناسان و منابع مرتبط، سرانه مصرف آب در ايران دو برابر استاندارد جهاني است.با وجود چنين کمبودي، اما ايران در ميان کشورهايي قرار دارد که سالانه نزديک به 80 درصد ذخيره آب در دسترس خود را مصرف مي‌کند اين يعني ما در وضعيت «خيلي بحراني» قرار داريم که جاي تامل دارد، حال در اين ميان چندي است که سر‌و‌کله ويروسي جديد با نام کوويد 19 پيدا شده که متخصصان پزشکي معتقدند راه مقابله با آن شست‌و‌شوي مداوم دست به مدت 20 ثانيه است، حال بايد ديد اين نحوه مصرف با منابع آبي کشوري مانند ايران که در لبه پرتگاه کاهش منابع آبي قرار دارد چه خواهد کرد. در‌واقع متخصصان و فعالان محيط‌زيست معتقدند که شيوع ويروس کرونا فرصتي براي محيط زيست و تنوع زيستي موجود در آن بوده است، هوا در کلانشهرهاي دنيا بهتر شده و حيوانات آزادانه حتي در فضاهاي شهري تردد مي کنند اما از سوي ديگر براي برخي منابع مانند آب مشکلاتي ايجاد شده که بنا به گفته مسوولان ذي‌ربط در زمان شيوع کرونا مصرف آب در کشور بين 25 تا 40 درصد افزايش يافته است؛ در شهري مانند تهران اين چشمگيرتر است که مدير عامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران اعلام کرده بود که ميزان آب مصرفي تهران در 29 اسفند معادل 5/3 ميليون متر مکعب در 50 سال اخير در فصل زمستان بي‌سابقه بوده است، در حالي که اگر در زمان شستن دست شير آب را ببندند تا 70 درصد در مصرف آب صرفه‌جويي مي‌شود. اين اعداد و ارقام مي‌تواند زنگ خطري براي کشوري مانند ايران باشد که روي کمربند خشک و نيمه‌خشک قرار دارد؛ بايد مراقب باشيم که يک بحران منجر به رقم خوردن بحران ديگري نشود که اصغر محمدي‌فاضل رئيس انستيتوي محيط‌زيست سازمان همکاري اقتصادي (اکو) دراين باره به ايرنا گفت: با همه‌گيري جهاني ويروس کرونا، مصرف آب به مرز نگران‌کننده‌اي رسيده و کارشناسان معتقدند الگوي کنوني مصرف منجر به کمبود شديد منابع آبي در کشورهاي مختلف شود. وي افزود: اگرچه راهبردهاي مختلفي براي پيشگيري و مقابله با گسترش اين ويروس در جهان مطرح شده اما راهکار ساده اي که توسط عموم مردم قابل انجام است شست‌وشوي دست به مدت 20 ثانيه با آب و صابون است، سازمان بهداشت جهاني معتقد است شست‌و‌شوي مکرر و کامل دست‌ها مي‌تواند به کاهش احتمال ابتلا به بيماري‌هاي عفوني و نيز کوويد 19 کمک کند، اين سازمان به آمارهاي جهاني سال 2017 استناد مي کند که اثبات مي‌کند بهداشت ضعيف و دسترسي محدود به امکانات شست‌و‌شوي دست، منجر به مرگ 5/1 ميليون نفر در سراسر جهان شده است. وي ادامه داد: اين توصيه در حالي که جهان درگير يکي از بدترين بيماري‌هاي همه‌گير خود است، زنگ خطر چگونگي تأمين آب سالم را براي جامعه بشري به صدا درآورده است، بازگرداندن توجه انسان ها به يکي از بزرگ‌ترين خطرات زيست محيطي يعني فقدان منابع آب سالم بسيار دشوار است، تهديد ويروس کرونا از يک سو و بحران جهاني آب از سوي ديگر باعث نگراني کارشناسان مضاعف اين حوزه شده است. محمدي‌فاضل گفت: فرض کنيد يک شير آب معمولي در طول 20 ثانيه شست‌وشوي دست 5/1 تا 2 ليتر آب مصرف کند، در اين شرايط بحراني و توصيه پزشکان براي شست وشوي مداوم دست‌ها، با فرض 10 بار تکرار مي‌توان نتيجه گرفت روزانه حدود 15 تا 20 ليتر آب سرانه مصرف آب فقط براي شست‌وشوي دست‌ها خواهد شد، با اين محاسبه يک خانواده پنج نفري روزانه حداقل 100 ليتر آب اضافه مصرف دارد. وي افزود: کمبود آب نيز همانند ويروس کرونا يک مشکل جهاني است که نياز به اقدام جمعي دارد، فرصت ديگري براي رسيدگي به بحران آب در جهان وجود ندارد اکنون که به طور مداوم به مردم يادآوري مي شود از آب براي مقابله با گسترش ويروس استفاده کنند بايد توصيه‌هاي نحوه شست‌وشوي دست‌ها با حداقل آب مورد نياز را هم به مردم گوشزد کرد تا بحران ديگري ايجاد نشود. رئيس انستيتوي محيط‌زيست سازمان همکاري اقتصادي اظهار داشت: تاکنون بحران ويروس کرونا به ما آموخته که اقدامات جمعي، راه‌حلي مناسب براي برطرف کردن يک مشکل مشترک است، به اشتراک گذاشتن دانش در جامعه به شيوه‌اي فراگيرتر، به ديگران کمک مي‌کند راه‌حل‌هاي خلاقانه‌اي را براي حفاظت از منابع آب، کاهش توليد فاضلاب و توسعه پروژه‌هاي بهداشتي ابداع کنند و در نهايت رهايي از اين بيماري همه گير شود.