میــانجی صلـح از اسلامآباد
آرمان ملي: تبعات ورود به سفارت عربستان هنوز دامنگير کشور است و رفتوآمدها و تلاشهاي زيادي صورت ميگيرد تا آتش دشمني سعوديها خاموش شود. در همين راستا نخست وزير پاکستان روز شنبه عازم رياض شد تا با پيگيري ميانجيگري ميان ايران و عربستان گامي به سوي کاهش تنشها بردارد. هرچند گمانهزنيهاي زيادي در خصوص دلايل سفر نخست وزير پاکستان به عربستان وجود دارد اما، «پاکستانتودي» نوشته سفر عمرانخان بخشي از تلاشهاي او براي ميانجيگري بين رياض و تهران است. «شاهمحمود قريشي»، وزير خارجه پاکستان همراه با رئيس سرويس اطلاعات داخلي پاکستان روز چهارشنبه براي فراهم کردن مقدمات سفر عمرانخان به عربستان رفتهاند. برخي کارشناسان معتقدند سفرهاي زياد مقامهاي نظامي و غيرنظامي پاکستان به عربستان سعودي و ايران ممکن است نشانههايي از «برخي گشايشهاي حاصلشده» در نتيجه مانورهاي ديپلماتيک آغاز شده توسط اسلامآباد باشد، اما شواهد و آنچه در عرصه عمومي مطرح ميشود، خلاف اين ادعا را ثابت ميکند؛ چرا که از يک سو ايران چندين و چندبار درخواست مذاکره براي کنترل تنش در منطقه و پيوستن عربستان به ائتلاف صلح هرمز را مطرح کرده اما در طرف مقابل عربستانيها به تندي پاسخ درخواست صلح ايران را دادهاند و مدام از لزوم تغيير رفتار جمهوري اسلامي سخن ميگويند. پادشاه عربستان هفته گذشته در مراسم گشايش نشست سران کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس خواستار اتحاد منطقهاي براي مقابله با ايران و امنيت ذخاير انرژي و مسيرهاي دريايي شد. ملک سلمان روز سهشنبه، 19آذر، گفت: «منطقه ما در مقطع کنوني که رژيم ايران به اقدامات تجاوزگرانهاش که امنيت و ثبات را تهديد ميکند ادامه ميدهد، با شرايط و چالشهايي روبهروست که براي مقابله با آنها بايد تلاشهايمان را متمرکز کنيم». به نوشته رويترز او همچنين از جامعه جهاني خواست که به برنامههاي هستهاي و موشکي ايران واکنش نشان دهد. سخنگوي وزارت امور خارجه ايران نيز در واکنش به اين اظهارنظر اعلام کرد: «معدود کشورهاي حامي استمرار سياستهاي نابخردانه کنوني در منطقه به افکار عمومي پاسخ دهند که جز ايجاد و تقويت گروههاي تروريستي و تکفيري در کشورهاي عراق و سوريه و يمن و باز کردن پاي بيگانگان به خليج فارس، چه اقدامي براي کاهش تنشها در منطقه انجام داده اند؟» وي ادامه داد: تکرار ادعاهاي بياساس در اين بيانيه حاصل فشار سياسي معدودي از اعضاي اين شوراست که در چند دهه گذشته تمام تلاش خود را صرف جلوگيري از توسعه همکاريهاي چندجانبه کردند. موسوي افزود: آنان با کوته نظري خود در اين سالها نه تنها موجب تاراج ثروتهاي کشورهاي همسايه شدهاند بلکه زمينه مداخله هرچه بيشتر بيگانگان را در اين منطقه حساس فراهم کردهاند. سخنگوي وزارت امور خارجه در ادامه اظهار داشت: معدودي از اعضاي اين شورا تمايل دارند با استمرار سياستهاي نابخردانه خود فرصتهاي همکاري که از سوي کشورمان با هدف ايجاد امنيت و ثبات در منطقه ارائه شده است را از بين ببرند که شايسته است ديگر کشورهاي منطقه اين اجازه را به آنها ندهند.
طرح صلح هرمز
اين تنشها در حالي رخ داد که چندي پيش رئيسجمهور ايران در نامهاي به پادشاه عربستان از او خواسته بود که کشورش به طرح صلح هرمز بپيوندد و از سوي ديگر، بازرسان سازمان ملل متحد گزارش دادند که شواهدي مبني بر دخالت جمهوري اسلامي در حملاتي که به تأسيسات نفتي عربستان «آرامکو» صورت گرفت، نيافتهاند. زماني که در برابر اين حسن نيت و برخورد دوستانه ايران چنين مواضع سختي از سوي رياض اتخاذ ميشود و اين کشور بر خلاف پيامهايي که به گفته ديپلماتهاي ايراني در پشت پرده ميفرستد، مدام به ايران حمله لفظي ميکند، بعيد به نظر ميرسد که ميانجيگري نخست وزير پاکستان در ششمين سفر خود به عربستان بتواند گرهي از روابط تهران - ÑíÇÖ ÈÇÒ ˜äÏ.
