توافق در دسترس است؟
در راس همه میانجی اصلی یعنی پاکستان و پس از پاکستانیها نیز قطر، عمان و... مهم این است که تحولات دیپلماتیک با تحرک زیاد در جریان است و این مساله بدین معنا است که احتمال مذاکره و توافق بیش از آغاز مجدد جنگ است. هر چند که بسیاری لغو برنامههای ترامپ و بازگشت او به کاخ سفید را پالسی مثبت برای احتمال رفتن به سمت آغاز جنگ قلمداد کردهاند، اما در مجموع بسیار بعید به نظر میرسد که با توجه به شرایط منطقهای آمریکا وارد درگیری دوباره شود. این در شرایطی است که همه چیز تحتالشعاع سفر فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران و دیدار و گفتوگو با مقامات کشورمان بوده است و در همین راستا العربیه به نقل از منابع دیپلماتیک مدعی شد که ایران در جریان سفر عاصم منیر به تهران، دو پیشنهاد ارائه داده است. این در حالی است که اسلامآباد تلاشها برای میانجیگری بین ایران و آمریکا و جلوگیری از وقوع مجدد جنگ را تشدید نموده است. همچنین نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران نوشت: گشایش ممکن است نزدیک باشد، فضا بهطور موقت مثبت ارزیابی میشود. در این فاصله، توپ در زمین آمریکاست که یا مثبت بودنِ فضا را تکمیل کند یا نکند. دراپ سایت نیز به نقل از مقام ایرانی نوشت: ایران پیشنهاد جدیدی برای پایان جنگ ارائه و مذاکرات را به دو مسیر تقسیم کرده که در مسیر اول، ابتدا جنگ پایان مییابد و با آزادسازی منابع و لغو محاصره بنادر، تنگه موقتاً باز میشود تا «نظام حاکمیتی» جدید نهایی شود در مسیر دوم ایران متعهد میشود که به سلاح هستهای دست پیدا نکند و اورانیوم بالای ۲۰ درصد را تحت نظارت رقیق کند. این طرح توسط همه طرفهای میانجی و بازیگران منطقهای، مورد توافق قرار گرفته است. این در حالی است که عاصم منیر پس از دیدار با مقامات کشورمان تهران را ترک کرد. محور و مبنای این گفتوگوها و پیامی که رد و بدل شده، همان متن ۱۴ بندی پیشنهادی ایران بوده که به عنوان مبنای رسمی مذاکرات در نظر گرفته است. از طرفی دیوان امیری قطر از تماس تلفنی امیر این کشور با ترامپ، رئیسجمهور آمریکا خبر داد. دیوان امیری قطر افزود که امیر این کشور درباره تلاشها برای تحکیم آتشبس و کاهش تنشها در منطقه صحبت کرد. به نظر میرسد ظهور قطر در این لحظه حساس به طور مستقیم و بر اساس اطلاعات و منابع موجود، نه صرفاً به عنوان نقش کمکی برای پاکستان، بلکه به عنوان نقش محوری است. منبعی میگوید که احتمال دارد یکی از میانجیها به واشنگتن سفر کند. خبرنگار الجزیره در تهران گزارش داد: وساطتها بین تهران و واشنگتن به مرحلهای رسیده که یکی از سران منطقهای به طور مستقیم برای پر کردن شکافها وارد عمل شده است.
*توافق بر سر تفاهمنامه
یک مقام ایرانی به الجزیره گفت در سفر مقامات ارشد پاکستان به تهران، متن توافقی به دست آمده و هماکنون در انتظار نظر آمریکاست. ما با میانجی پاکستانی به تفاهمنامهای رسیدیم و منتظر پاسخ آمریکا هستیم. وی افزود: این تفاهمنامه شامل پایان جنگ، رفع محاصره، بازگشایی تنگه هرمز و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه جنگی است. این تفاهمنامه شامل مسائل هستهای نمیشود، زیرا پیچیده هستند و به زمان کافی برای مذاکره نیاز دارند. این مقام ایرانی ادامه داد: ۳۰ روز پس از توافق، میتوان در را برای مذاکرات هستهای باز کرد. قرار بود فرمانده ارتش پاکستان تفاهمنامه را در تهران اعلام کند، اما او برای هماهنگی با واشنگتن تهران را ترک کرد. قطر نقش کلیدی در تهیه تفاهمنامه داشت و بین میانجیها و واشنگتن ارتباط وجود داشته است. ایران نمیتواند امتیازات بیشتری از آنچه در تفاهمنامه قید شده است، ارائه دهد.
* احقاق حقوق قانونی ملت
رئیسجمهور در دیدار عاصم منیر، فرمانده ارتش جمهوری اسلامی پاکستان، ضمن سپاسگزاری از تلاشهای وی و دولت متبوعش برای ثبات و امنیت منطقه با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در عمل پایبندی خود به چارچوبهای حقوقی بینالمللی را نشان داده است، گفت: ما صرفا به دنبال احقاق حقوق حقه و قانونی ملت خود هستیم، اما سابقه و تجربه مذاکره با آمریکاییها به ما حکم میکند که نهایت دقت را به عمل آوریم. مسعود پزشکیان با تاکید بر اینکه جنگ هیچگاه برای هیچ کسی منفعتی به همراه نداشته است، بیان کرد: آمریکا در این منازعه پیروز نخواهد بود و این کشورهای منطقه و جهان هستند که متحمل خسارات جدی خواهند شد و رژیم صهیونیستی تنها طرفی است که به دنبال تامین منافع خود در منطقه از قبال جنگ است.
*دیدار قالیباف و منیر
ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان با رئیس مجلس دیدار و درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات خاتمه جنگ تحمیلی رایزنی کرد. محمدباقر قالیباف در این دیدار با قدردانی از حمایتها و اقدامات ملت و دولت پاکستان در ادوار مختلف از جمله در جریان جنگ تحمیلی اخیر و مذاکرات پس از آن، این تعاملات را نمونهای از همکاری خوب بینالملل و دول اسلامی عنوان کرد که میتواند برای سایر کشورهای اسلامی الگو باشد. رئیس هیات مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران با اشاره به مساعی پاکستان در گفتوگوها با دولت آمریکا، اظهار داشت: ما از حقوق ملت و کشورمان عدول نمیکنیم، مخصوصا با طرفی که اصلا صداقت نداشته و اعتمادی به او وجود ندارد. جمهوری اسلامی ایران همانطور که با شجاعت و اقتدار در میدان نبرد از کیان ایران دفاع کرد، در عرصه دیپلماسی نیز با هوشمندی و قدرت برای احقاق حقوق حقه ایران و تامین منافع ملی کشور کوشش خواهد کرد.
