تا ساعاتی دیگر سیارکی به اندازه نهنگ آبی با فاصله بسیار کم از کنار زمین میگذرد
یک سیارک سنگین و قبلاً دیدهنشده با سرعت حدود ۳۲هزار کیلومتر بر ساعت به سمت زمین در حرکت است و طبق گفتهی دانشمندان، بامداد سهشنبه ۲۹ اردیبهشت (۱۹ مه) با فاصلهای بهمراتب نزدیکتر از برخی ماهوارهها، از کنار سیاره ما عبور خواهد کرد. علاقهمندان به نجوم میتوانند این گذر نزدیک غیرعادی را بهصورت زنده تماشا کنند؛ البته درصورتی که به اینترنت دسترسی داشته باشند.
سیارک گذری که ۲۰۲۶ JH۲ نام گرفته است، دهم مه توسط اخترشناسان رصدخانه مونت لمون در آریزونای آمریکا کشف شد. این گروه از پژوهشگران همان کسانی هستند که سال گذشته دنبالهدار بسیار درخشان لمون را نیز رصد کرده بودند. طبق دادههای پایگاه اجرام کوچک ناسا، سنگ فضایی تازه کشفشده که اکنون رصدخانههای مختلف سراسر جهان نیز وجودش را تأیید کردهاند، احتمالاً هر ۳٫۷ سال یکبار در مداری بیضوی به دور خورشید میچرخد و در دورترین نقطه تا مدار مشتری هم پیش میرود.
قطر ۲۰۲۶ JH۲ تا حدود ۳۵ متر برآورد میشود؛ یعنی کمی بیشتر از طول نهنگ آبی، بزرگترین جانور زمین. این اندازه آن را همردهی شهابسنگ چلیابینسک قرار میدهد؛ سنگی که سال ۲۰۱۳ بهطرز چشمگیر برفراز روسیه منفجر شد و بزرگترین جرم فضایی ورودی به جو زمین در حدود ۱۲۰ سال اخیر بود.
سیارک ۲۰۲۶ JH۲ دوشنبه در ساعت ۱۷:۲۳ به وقت شرق آمریکا (بامداد سهشنبه ساعت ۰۰:۵۳ به وقت ایران) از فاصلهی تقریباً ۹۱هزار کیلومتری از سطح زمین عبور میکند؛ یعنی حدود یکچهارم فاصلهی زمین تا ماه. این سنگ فضایی هرچند از بالای بیشتر ماهوارهها میگذرد، از برخی فضاپیماها به زمین نزدیکتر خواهد بود؛ مثل تلسکوپ فضایی تس ناسا. بااینحال، هیچ نشانهای وجود ندارد که این فضاپیماها در خطر برخورد باشند.
بهدلیل محدودبودن مشاهدات، هنوز درمورد فاصلهی دقیق گذر سیارک کمی عدم قطعیت وجود دارد؛ اما دانشمندان تأکید کردهاند که هیچ احتمال برخوردی با زمین وجود ندارد. در نزدیکترین فاصله، روشنایی سیارک تقریباً به قدر ۱۱٫۵ میرسد؛ یعنی با تلسکوپ مناسب یا دوربین دوچشمی نجومی مشاهدهپذیر خواهد بود.
نزدیکشدن سیارکی با این اندازه به زمین بسیار نادر است. بااینحال، اجرام کوچکتر هر سال بارها به جو سیارهی ما وارد میشوند؛ همان اجرامی که با عنوان شهابهای آذرگوی در آسمان به چشم میخورند.
گذرهای مهم بعدی
نزدیکترین گذر سیارکی بعدی، مربوط به سیارکی به نام «آپوفیس» است که ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ از فاصله حدود ۳۲هزار کیلومتری زمین عبور میکند و احتمالاً با چشم غیرمسلح هم مشاهدهپذیر خواهد بود.
آپوفیس برخلاف ۲۰۲۶ JH۲، بهدلیل اندازه بسیار بزرگتر (بیش از ۳۴۰ متر) پتانسیل ایجاد آسیب جدی دارد. البته در حال حاضر هیچ خطری برای برخورد آن با زمین در مسیر کنونی وجود ندارد، اما با احتمال بسیار کم ممکن است در سالهای آینده مسیرش بر اثر برخوردهای گرانشی با اجرام دیگر تغییر کند؛ به همین دلیل دانشمندان آن را با دقت زیر نظر دارند و میخواهند فضاپیمایی را برای ملاقات با آن در زمان گذرش ارسال کنند.
پس از آپوفیس، گذر مهم بعدی مربوط به سیارک ۲۰۲۴ YR۴ است که در سال ۲۰۳۲ از فاصلهی حدود ۲۱٬۲۰۰ کیلومتری ماه عبور خواهد کرد. این سیارک سال گذشته خبرساز شد؛ زیرا بهطور موقت احتمال برخورد ۳ تا ۴ درصدی با زمین یا ماه برایش مطرح شده بود؛ اما اکنون دانشمندان مطمئن هستند که به هیچکدام برخورد نخواهد کرد.
این گذرها به ما یادآوری میکنند که سیارکها همواره یک ریسک بالقوه برای زمین هستند و نشان میدهند که چرا شناسایی سیارکها و ابداع روشهای مقابله با آنها اهمیت دارد.
