از روزی که نتایج قطعی و نهایی انتخابات نوامبر منتشر شد، بسیاری بر این عقیده بودند که نتایج مذکور به صورت کاملاً واضح نشان داده است که ترامپ در خصوص آثار و پیامدهای جنگ ایران بر اقتصاد و سیاست آمریکا با خطای تحلیلی روبهرو بوده و همین موضوع باعث شد تا حزب جمهوریخواه شکست سنگینی از دموکراتها بخورد و عملاً کنترل مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا را از دست بدهد. در این میان باید توجه داشت که بسیاری از تحلیلگران حوزه سیاست داخلی آمریکا و حتی چهرههای سیاسی در خارج از آمریکا بر این عقیده هستند که این شکاف در خصوص ایران، پیش از انتخابات میان دورهای نوامبر هم وجود داشت و اساساً دو تیم مخالف و موافق با اعمال فشارهای نظامی و جنگ در این میان وجود داشت. یک تیم که جی. دی ونس، معاون ترامپ آنرا رهبری میکند عملاً خواهان کنار گذاشتن گزینه نظامی علیه تهران بوده و هست و در سوی مقابل ترامپ و در کنار او اشخاصی مانند مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا به دنبال اعمال قدرت نظامی علیه ایران بودهاند؛ اما حالا این روند پس از انتخابات میاندورهای به گونهای دیگر در حال پیمودن مسیر خود است.
ترامپ و تغییرات احتمالی
واقعیت این است که شخصیت دونالد ترامپ نه تنها در دور اول ریاست جمهوریاش بلکه در دور دوم همانند گذشته بر پایه پذیرش و احترام بیقید و شرط به او از جانب ساکنان کاخ سفید و سایر اعضای تیم او شکل گرفته است. در این مدت تئوری «اطاعت بیچون و چرا» از سوی ترامپ به عنوان یک پیش فرض برای تمام کسانی که قرار است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با او و تیم وی کار کنند مد نظر قرار گرفته است و این تئوری بر پایه پذیرش و تایید کامل نظریات، افکار و همچنین دستوراتی است که از سوی وی صادر میشود. در این فرآیند از وزرای حاضر در کابینه فعلی وی گرفته تا قضات فدرال و حتی مدیران نهادهای امنیتی و اطلاعاتی، همگی باید با او همسو باشند و کوچکترین انتقاد از ترامپ در محافل خصوصی و عمومی میتواند آنها را به سرنوشت مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت اول ترامپ یا نیکی هیلی، سفیر وقت آمریکا در سازمان ملل در دور اول یا حتی جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ در دولت اول دچار کند. بر این اساس به نظر میرسد که تغییرات جدید در کاخ سفید به خصوص پس از انتخابات میان دورهای نوامبر یک موضوع بسیار مهم با اضلاع گوناگون است که خروجی آن برای کاخ سفید میتواند هزینهزا باشد. در این مسیر باید به اظهارات اخیر ترامپ توجه کرد. او در نشست مطبوعاتی خود که در کاخ سفید و با هدف تشریح دستاوردهای سفر آسیایی او برگزار شده بود، فرصتی برای به نمایش گذاشتن رقابت احتمالی میان چهرههای نزدیک به خود بر سر جانشینی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ فراهم کرد و گفت که جیدی ونس و مارکو روبیو بسیار محبوب هستند و عملکرد فوقالعادهای دارند، اما ممکن است اتفاقات غیرمنتظرهای هم رخ دهد، چراکه ما افراد بسیار توانمند دیگری هم در کشور و کاخسفید داریم! این موضوع باری بسیاری از خبرنگاران حاضر در نشست خبری ترامپ این سوال را به وجود آورده که آیا قرار است تغییر و تحولاتی در کاخسفید صورت بپذیرد یا اینکه این سخنان صرفاً به انتخابات مربوط میشود؟ فارغ از این موضوع بخش غیرمنتظره نشست زمانی رقم خورد که ترامپ از استیون میلر، مشاور ارشد کاخ سفید، به عنوان قدرتمندترین فرد حاضر در اتاق یاد کرد و از او خواست پشت تریبون قرار بگیرد. میلر که به دلیل نقش محوری در پیشبرد سیاستهای ایدئولوژیک دولت ترامپ شناخته میشود، با تمجید گسترده از عملکرد رئیسجمهور گفت که «آنچه رئیسجمهور ترامپ طی دو سال گذشته به دست آورده، بسیار بیشتر از دستاوردهای هر رئیسجمهور دیگری در تاریخ آمریکا است». این دقیقاً همان تعریف و تمجیدی است که ترامپ عاشق آن بوده و از همه اطرافیان طلب میکند و مساله اینجاست که حالا او یک رقیب افراطگرا در کنار روبیو و ونس قرار داده است تا بتواند جناح محافظهکاران را بیش از گذشته تقویت کند.
شکافی به نام ایران
آنچه در این میان بیش از هر چیز موجب به وجود آمدن شکاف میان ترامپ و ونس به عنوان مردان اول و دوم کاخسفید شده، پرونده ایران و موضوع حمله به کشورمان به بهانه دستیابی به سلاح هستهای است. گاردین در این خصوص نوشته است که ونس در این نشست خبری از تأیید ادعای دونالد ترامپ مبنی بر اینکه ایران در ماه فوریه تا آن اندازه به دستیابی به سلاح هستهای نزدیک شده بود که آمریکا ناگزیر به آغاز جنگ با جمهوری اسلامی شد، خودداری کرد. این در حالی است که ونس صبح روز پس از انتخابات میاندورهای نوامبر، در بیانیهای که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، صراحتاً اعلام کرده بود که دلیل شکست ما، جنگ با ایران بود. این تکرار و اصرار ونس بر اشتباه بودن راهبرد ترامپ و حمله به ایران با دستور او، و همچنین تکرار چندباره این مواضعش میتواند به این معنی باشد که حالا ایران به شکاف اصلی میان این دو تبدیل شده و باید دید که این اختلاف تا کجا عمیق میشود.