آیتا... محسن غرویان؛ استاد حوزه و دانشگاه نوشت: نگاه امام خمینی (ره) که موسس و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران هستند نسبت به وزارت اطلاعات اینگونه است که وزیر اطلاعات باید مجتهد باشد. یعنی حداقل در حد تجزی در اجتهاد و نه اجتهاد مطلق قدرت استنباط داشته باشد. مجتهد متجزی کسی است که با مبانی استنباط فقهی و اجتهاد آشناست و حداقل در بخشی از ابواب فقهی مجتهد است و قدرت استنباط دارد.
مثلاً شخص وزیر باید در حوزه مسائل سیاسی، اجتماعی و امنیتی باید مجتهد باشه ولو اینکه مثلاً در بعضی ابواب عبادات مجتهد نباشد. سر این فتوا و نظر حضرت امام (ره) این است که مسأله وزارت اطلاعات و وزیر اطلاعات سر و کار مستقیمی با مسائل خصوصی و عمومی دارد که باید مبانی اسلام در آنها لحاظ شود.
اطلاعات وارد مسائل خصوصی افراد هم میشود و آنجا حوزه مسائل فقهی مطرح میشود مثلاً نسبت به اشخاصی که باید مسائل شخصی و خصوصی آنها ردیابی و افشا شود یا دستگیر شوند یا نشوند همه اینها حد و حدود فقهی میخواهد و از این جهت وزیر اطلاعات باید شخصی مسلط به حدود و ثغور فقهی باشد. مسائل امنیتی عمومی هم همینطور است.
اینکه کجا مثلاً با کیان اسلام در ارتباط است، کجا میشود روابطی برقرار کرد با چه کشورهایی روابط تجاری داشته باشیم یا نداشته باشیم باز آشنایی با مسائل زیربنایی فقهی لازم است؛ لذا سر اینکه گفتهاند وزیر اطلاعات باید مجتهد باشد این است. البته اینکه شخص مدنظر برای وزارت اطلاعات لباس روحانیت داشته باشد یا نداشته باشد مهم نیست ولی باید درسهای اجتهاد و استنباط و روش استنباط را مسلط باشد و دروس حوزوی را خوب خوانده باشد در حدی که قدرت استنباط و تشخیص پیدا کرده باشد.
مَلَک اجتهاد را تحصیل کرده باشد و این مقوله را نمیتوان به یک فرد درس ناخوانده واگذار کرد، چون مسائل شرعی بسیاری در آن مطرح میشود که کسی که درس نخوانده باشد ممکن است حدود شرعی را رعایت نکند و خلاف شرع مرتکب شود و این با مبانی نظام جمهوری اسلامی سازگاری ندارد؛ بنابراین اعتقاد رهبری شهید و حضرت امام (ره) نیز همین بود که وزیر اطلاعات باید شخص درس خوانده حوزوی باشد و در کنار درسهای حوزه باید تا حدودی آشناییتی به مبانی حقوق داشته باشد.
حقوق هم با فقه قرابت بسیاری داره و، چون میخواهند وارد حریم خصوصی افراد شوند و همچنین اخلاق برخورد با مردم و افراد جامعه این نیاز به یک سری آشناییهای با معارف اخلاقی دارد. چون اخلاق اسلامی و اخلاق دینی باید رعایت شود. مثلاً حیثیت افراد باید رعایت شود، غیبت افراد پیش نیاید و اینگونه مسائل که همه جنبههای اخلاقی و فقهی پیدا میکند و از این جهت وزیر اطلاعات باید شخصی باشد که با اینها هم آشنایی داشته باشد و امثال این گونه مباحث در این وزارتخانه بسیار اهمیت دارد.