از همین رو است که شاهدیم با وجود اظهار نظرات مختلفی که از سوی مقامات آمریکایی مطرح میشود بسیاری منتظر واکنش ایران میمانند تا ببیند موضع تهران در قبال رویکرد آمریکاییها یا دیگر کشورها چیست؛ لذا اینکه امروز قدرت خودمان را در عرصه میدان و نظامی باور داشته باشیم و بدانیم که در کجا ایستادهایم بسیار خوب بوده و تحلیل درستی از شرایط به ما میدهد. اینکه صرفا متکی به خود باشیم و هیچ انتظاری از دیگر کشورها در جهت حمایت یا همگرایی با ایران نداشت باشیم. چه اینکه اگر هم تا کنون ایران ایستادگی کرده و قدرت خود را نشان داده بر پایه اتکای به خود و باور جمله ما میتوانیم بوده است. در کنار ایران نیز البته باید بتوان منافع ملی کشور را با کمترین هزینه بدست آورد. از همین رهاورد نیز میتوان دیپلماسی فعال و قوی را در دستور کار قرار داد تا هم زمان با تکیه بر قدرت نیروهای مسلح از ابزار دیپلماسی نیز در جهت کسب منافع ملی از راه مذاکره و گفتوگو بهره برد. این نکته بسیار مهمی است که بدانیم در چه زمانی از چه ابزاری برای کسب منافع ملی استفاده کنیم. زمانی شرایط برای کسب منافع از مسیر دیپلماسی و مذاکره فراهم است که باید در این همین راستا قدم برداشت و زمانی نیز احساس میشود که در تقابل زیادهخواهی طرف مقابل باید قدرت نظامی را به رخ کشید که از همین در وارد میشویم؛ لذا فهم این مساله بسیار حیاتی است که دوگانه دیپلماسی و میدان را همزمان با هم پیش ببریم چه اینکه سیدعباس عراقچی وزیر خارجه نیز در همین راستا اظهار داشته «هر تلاشی برای صادرات نفت و مذاکرات را انجام میدهیم و باید محاصره بشکند». این نشان میدهد که ایران همزمانی که در آمادگی نظامی بالایی قرار دارد همزمان پنجره مذاکره و دیپلماسی را هم نبسته است.
* تلاش برای خروج از فشار و محاصره
گرچه میدان و دیپلماسی در قالب دو بال پر اهمیت ساختار حکومت همواره باید در کنار هم دیده شوند و در هر مقطعی نه باید با حذف دیپلماسی میدان را تنها راه حل دید و نه بالعکس با حذف میدان همهچیز را به دیپلمکاسی سپرد؛ اما نکته مهمی که نباید به سهولت از آن عبور نمود جامعه است. واقعیت این است که امروز جامعه نسبت به شرایط موجود رضایت ندارد و مردم به سختی گذران زندگی میکند. در چنین شرایطی نیز از مسئولان انتظار میرود که حداقل شرایط را به نحوی مهیا کنند که صدای اعتراض و نارضایتی مردم بلند نشود و در چنین هنگامه حساسی به جای حمایت تمام قد از میدان و دیپلماسی شاهد اعتراض و نارضایتی مردم نباشیم. از اتفاق آمریکاییها همزمان با تهدیدهای گاه و بیگاه خود به آغاز جنگ بیشترین سرمایه و نگاه خود را به مساله فشار محاصره و اقتصادی گذاشتهاند که از همین مسیر به نتیجه برسند و فشار اقتصادی به مردم باعث ایجاد نارضایتی و شروع اعتراضات شود. حال مسئولان باید در تصمیم گیریها و اقدامات مردم را در نظر گیرند تا شرایط بیش از این بغرنج نشود. قدر مسلم جدای از قدرت نیروهای مسلح ایستادگی مردم پشت کشور و نظام یکی از مهمترین مولفهها برای خروج از این وضعیت است که باید ساز و کارهای لازم برای این ایستادگی و تابآوری در شرایط سخت مهیا گردد. اینکه ایران برای خروج از محاصره و فروش نفت شروع به فرستادن کشتیها و نفتکشها به سوی چین کرده و تهدید نموده هر آسیبی به این کشتیها برسد منابع انرژی منطقه را هدف قرار خواهد داد یکی از اقدامات درستی است که میتواند محاصره را بشکند و تاثیرات آن را از بین ببرد. حال باید دید سایر اقدامات در جهت حل مشکلات جامعه در مسیر حمایت از کشور و نظام چگونه خواهد بود.
*مهمترین سرمایه کشور
روز پنجشنبه بود که وزیر سابق امور خارجه کشورمان در نشست رونمایی و بررسی کتاب «تاریخ یک همسایگی؛ روابط ایران و عراق» در خصوص قطعنامه اخیر شورای امنیت اظهار داشت: قطعنامه ۲۸۱۷ از نظر غیرحقوقی، غیراخلاقی، غیرانسانی و مغایر با منشور ملل متحد بودن، هیچ تفاوتی با قطعنامه ۴۷۹ ندارد. ماهیت همان است؛ قدرتهای سلطهگر همچنان همان قدرتها هستند. رفتار ما نیز باید بر این اساس استوار باشد که در بهترین شرایط ممکن، برای دفاع از منافع ملی خود اقدام کنیم. محمدجواد ظریف گفت: ما نه علاقهای به صدام داشتیم که در نهایت با او صلح کردیم و نه علاقهای به دیگران داریم. باید در بهترین شرایط برای تأمین منافع خودمان اقدام کنیم. معاون پیشین راهبردی رئیسجمهور اظهار کرد: باید بدانیم که نه در جنگ و نه در صلح، کسی از ما دفاع نمیکند. خودمان باید زمانشناس و هوشیار باشیم؛ زیرا زمان بهسرعت از دست میرود. پیروزی امروز میتواند به شکست فردا تبدیل شود. این همان سنت الهی است که در آیه قرآن کریم آمده است: روزگار را میان مردم میگردانیم. زمان در حال گذر است. رئیس سابق دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اگر امروز در جنگ دست بالا را داریم، نباید تصور کنیم که این برتری تا پایان جنگ ادامه خواهد داشت. همانطور که در زمان فتح فاو و عملیات فتح مجنون دست بالا را در جنگ داشتیم، این موضوع به معنای تضمین برتری تا آخرین روز جنگ نبود. این نیز باید یکی از درسهای ما از جنگ باشد. ظریف عنوان کرد: باید این سه اصل را رعایت کنیم؛ نخست، در جنگ به هیچکس اطمینان نکنیم؛ دوم، در دیپلماسی به هیچکس اطمینان نکنیم؛ و سوم، تصور نکنیم که شرایط همواره یکسان باقی خواهد ماند. در بهترین شرایط، باید با تکیه بر بزرگترین سرمایه خود، یعنی مردم، از فرصتها برای خروج از شرایط جنگی استفاده کنیم. وی تاکید کرد: مردم در جنگ عراق، در جنگ اخیر و در فاصله ۴۰ سال میان این دو جنگ نشان دادهاند که بزرگترین سرمایه کشور هستند. باید با اتکا به همین سرمایه، بهترین زمان را برای خروج از وضعیت جنگی انتخاب کنیم. انشاءا... که چنین خواهد شد.