در این راستا یک نکته بسیار مهم وجود دارد و آنهم موضوع اقدامات و مواضع گاه و بیگاه آژانس بینالمللی انرزی اتمی است. این نهاد و همچنین ریاست آن که فعلاً بر عهده رافائل گروسی است، عملاً در این شرایط و درست در زمانی که تشدید تحرکات و مواضع یکجانبه ایالات متحده علیه ایران به اوج خود رسیده، مجدداً وارد یک فرآیند برجستهسازی تهدید رفته و به نوعی تلاش دارد تا در این راستا بتواند اوضاع و احوال و جو روانی را علیه ایران رقم بزند.
تاکیدات قدیمی آژانس
در این میان اخیراً آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدعی شده که نگرانیهای این سازمان درباره تاسیسات غنیسازی اورانیوم ایران در اصفهان بهطور فزایندهای بیشتر شده است. این نهاد همچنین افزوده که حملات آمریکا و اسرائیل شرایطی بیسابقه ایجاد کردهاند، اما همانند گذشته و به صورت یکجانبه از تهران خواسته است اجازه دهد بازرسان سازمان ملل بهتدریج به محل تاسیسات هستهای ایران بازگردند. این در حالی است که ایران تاکنون اجازه نداده بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به هیچیک از تاسیسات هستهای ایران که در جریان حملات اسرائیل و آمریکا هدف قرار گرفتند، بازگردند، اما آژانس مجدداً از ایران خواسته است با برداشتن گامهای تدریجی، زمینه بازگشت بازرسان آژانس به تاسیسات مهم هستهای این کشور را فراهم کند. این نهاد همانند گذشته در گزارشی که خبرگزاریها (جمعه گذشته) به آن دسترسی پیدا کردند، تأکید کرده که بازرسی از این تأسیسات ضروری است و در این راستا مدیرکل آژانس نیز اعلام کرده که باید روند دسترسی تسهیل شود. در این راستا آنچه باید مورد نظر قرار بگیرد این است که آژانس اعلام کرده که مشخص نیست آیا این تاسیسات حاوی مواد هستهای بوده یا خیر و حتی محل دقیق آن نیز معلوم نیست در کجاست. همین موضوع حالا از منظر سیاسی و امنیتی برای بسیاری از تحلیلگران این پرسش را مطرح کرده که اگر همچنان مشخص نیست که تاسیسات مذکور حاوی مواد هستهای هستند یا اینکه معلوم نیست این مواد در کجا قرار دارد، پس چرا آژانس تا به این حد دنبال آن است تا بازرسان را راهی ایران کند؟ این سوال دقیقاً همان موضوعی است که نشان میدهد یک دوگانه خطرناک در این خصوص وجود دارد که بخشی از آن میتواند به موضوع جاسوسی از تاسیسات هستهای مربوط باشد، اما نکته مهمتر فراتر از این مسائل است و جنبه مرکب دارد.
پیداشدن سروکله آژانس
آنچه در این میان باید مورد نظر باشد این است که از گذشته تاکنون هر زمانی که تحرکات آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیش از حد زیاد شد، به موازات آن تحرکات سیاسی اسرائیل و ایالات متحده نیز افزایش پیدا کرده است که البته در پس آن رگههایی از فعل و انفعالات امنیتی هم وجود دارد. تحرکات آژانس دقیقاً در زمانی آغاز شده که از یک سو رئیس موساد به واشنگتن رفته در صدد است تا ایالات متحده را نسبت به ایران تحریک کند و با ساخت یک سناریوی جدید به آنها بگوید که تهران در صدد ساخت بمب هستهای یا تهدید وجودی اسرائیل و آمریکا است. این سناریو قدیمیترین حربه تلآویو علیه تهران است و از زمان مذاکرات گذشته میان تهران و واشنگتن با یکدیگر تا به امروز ادامه دارد و به نوعی نشان میدهد که آنها به دنبال اثرگذاری بر ترامپ از چند مجرای سیاسی و امنیتی هستند. از سوی دیگر این مواضع به خوبی نشان میدهد که در پشت صحنه ایالات متحده و اسرائیل از طریق موضعگیری آژانس به دنبال آن هستند تا بتوانند خطر هستهای ایران در جهان را برای چندمین بار برجسته کنند.
عدم همکاری با آژانس
در این مسیر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در نشست هفتگی خود درباره گزارش اخیر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مطالبه برخی افکار عمومی در ایران برای خروج از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) اعلام کرد که آژانس تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی مدیران و همچنین نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود یعنی گزارشدهی یکسویه درباره برنامه هستهای ایران پافشاری میکند. او همچنین به این موضوع اشاره کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی از مدیران و همچنین تحت نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود پافشاری میکند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین به این موضوع اشاره کرد که «متأسفانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شورای حکام و شخص مدیرکل تاکنون این واقعیت عریان را نادیده گرفتهاند و مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، نمیتوانیم انتظار تحولی در همکاریهای ایران و آژانس داشته باشیم؛ زیرا خود آژانس نیز معترف است که حملات آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای ایران باعث ایجاد این وضعیت شده است». او همچنین درباره احتمال خروج ایران از معاهده NPT نیز اعلام کرد «این موضوعی است که باید در نهادهای ذیربط و بر اساس فرایندهای قانونی مربوطه درباره آن تصمیمگیری شود و مادامی که عضو معاهده NPT هستیم، به تعهدات مندرج در آن نیز پایبند خواهیم بود». با تمام این مولفه باید منتظر بود و دید که آیا سناریوی قدیمی آژانس همانند گذشته خواهد بود یا خیر!