اسرائیل و آرزوی تکرار سناریو جولان
درگیری از زمانی که جنگ بین حزبا... و ارتش رژیم صهیونیستی آغاز شد، کمابیش ادامه داشته است. حمایت ایران از توقف جنگ در جنوب لبنان از سوی سیاستمداران نزدیک به کشورهای عربی واژگونه تعبیر شد. از نگاه آنها حمایت ایران از توقف درگیری در لبنان برای حفظ توان رزم حزبا... لبنان بوده است. اسرائیل با وجود مذاکراتی که با طرف لبنانی داشت، دست از تجاوز نکشید و حالا در برخی رسانهها تصرف علیالطاهر منتشر شده است. به نوشته الجزیره؛ بنیامین نتانیاهو مدعی شد ارتفاعات علیالطاهر در جنوب لبنان دیگر تهدیدی برای اسرائیل محسوب نمیشود. وی همچنین مدعی شد که نظامیان صهیونیست، شمار زیادی از شبهنظامیان را در این منطقه از بین بردهاند. ارتفاعات علیالطاهر طی ماههای اخیر به یکی از نقاط اصلی درگیری میان اسرائیل و رزمندگان حزبا... تبدیل شده و اسرائیل بارها آن را هدف حملات هوایی و توپخانهای قرار داد. بعد از یک دور کشمکش سرانجام ارتش رژیم صهیونیستی مدعی شد که بهصورت عملیاتی بر زیرساختهای وابسته به حزبا... در ارتفاعات علی الطاهر در جنوب لبنان مسلط شده است. ارتش رژیم صهیونیستی مدعی شد: ما طی ساعات گذشته توانستیم زیرساختهای متعلق به حزبا... را در ارتفاعات علیالطاهر در جنوب لبنان به کنترل عملیاتی خود درآوردیم. حزبا... هنوز به این ادعای رژیم صهیونیستی واکنش نشان نداده است. منابع لبنانی پیش از این اعلام کردند که ارتش اشغالگر ارتفاعات علیالطاهر را در شهرستان نبطیه هدف حمله پهپادی قرار داده و انفجاری نیز در شهرک المنصوری رخ داده است. در سوی دیگر ایهاب حماده، نماینده حزبا... تصریح کرد: اسرائیل هیچ تصویری مبنی بر تصرف تپه علیالطاهر یا سلاحهای لجستیکی که به آن اشاره کرده، منتشر نکرده است، به خصوص با توجه به ادعاهایش مبنی بر کشتن تعداد زیادی از مبارزان و فرار دیگران. چگونه چنین چیزی ممکن است در حالی که از هوا و زمین کنترل شدیدی بر آن دارد؟ حماده معتقد است که اسرائیل در تلاش است تپه علیالطاهر را به عنوان آخرین دژ حزبا... به تصویر بکشد تا نتانیاهو بتواند از آن به عنوان یک کارت انتخاباتی سوءاستفاده کند. با این حال، مانند هر مکان یا تپه دیگری در جنوب لبنان، ارزش وجودی مقدس خود را دارد. کنترل اسرائیل بر آن از نظر نظامی فاجعه نیست و پایان راه نیز نیست، به ویژه از زمانی که مقاومت در علیالطاهر موضع حماسی خود را نشان داد، اما اکنون خطوط قرمزی برای تعیین مسیر اقدام اسرائیل وجود دارد.
ریشههای عمیق حزبا...
اهمیت ارتفاعات علیالطاهر را نباید صرفاً در چند کیلومتر مربع زمین یا حتی در ارزش نظامی یک موقعیت مرتفع جستوجو کرد. اهمیت واقعی این منطقه در پیامدهایی است که کنترل آن میتواند برای معادله امنیتی جنوب لبنان و در سطحی وسیعتر برای موازنه میان اسرائیل و حزبا... داشته باشد. از این منظر، علیالطاهر را باید نه یک نقطه منفرد، بلکه بخشی از یک پازل بزرگتر دید؛ پازلی که در آن جغرافیا، عمق دفاعی، بازدارندگی و آینده حضور نظامی حزبا... در جنوب لبنان به یکدیگر پیوند خوردهاند. نخستین پیامد راهبردی کنترل این ارتفاعات، تغییر در محیط عملیاتی جنوب لبنان است. ارتفاعات در جنگ تنها ارزش نمادین ندارند؛ میتوانند بر دیدهبانی، شناسایی، تحرک نیروها و کنترل مسیرهای ارتباطی اثر بگذارند؛ بنابراین اگر اسرائیل بتواند حضور خود در علیالطاهر را تثبیت کند، مسئله فقط از دست رفتن یک موضع دفاعی برای حزبا... نیست، بلکه بخشی از محیطی که این گروه در آن طی سالها برای خود عمق دفاعی ایجاد کرده بود، تغییر خواهد کرد. اما پیامد مهمتر در سطح بازدارندگی ظاهر میشود. بازدارندگی صرفاً به تعداد موشکها یا نیروهای نظامی وابسته نیست؛ به این نیز وابسته است که هر طرف تا چه اندازه بتواند به طرف مقابل نشان دهد که در صورت عبور از خطوط قرمز، هزینه قابل توجهی به او تحمیل خواهد شد. اگر اسرائیل بتواند مواضع مهمی در جنوب لبنان را در اختیار بگیرد و آنها را حفظ کند، این تصور تقویت میشود که بخشی از توان بازدارندگی حزبا... نسبت به گذشته کاهش یافته است و در مقابل، اگر حفظ این مناطق برای اسرائیل به یک عملیات طولانی، پرهزینه و فرسایشی تبدیل شود، نتیجه میتواند کاملاً متفاوت باشد. با توجه به ماهیت رژیم صهیونیستی و شرایط اسفناک نتانیاهو مقارن انتخابات داخلی اسرائیل موجب شده که بعضی سخنان بازتاب آرزوها و آمال صهیونیستها و بخصوص نتانیاهو باشد. اگر اسرائیل میتوانست این تپه استراتژیک را آنطور که مدعی شده تصرف کند، تاکنون روایتهای روشنی از آن به مطبوعات و رسانهها راه مییافت، اما به گفته نماینده حزبا... چنین نیست و هنوز اسرائیل تصاویری ارائه نکرده است. با این حال ممکن است در ساعات یا روزهایی ارتش صهیونیستی به بخشهایی از این تپه نزدیک شده باشد، اما باید بین تصرف و تثبیت تفاوت گذاشت. در منازعات نظامی، گرفتن یک ارتفاع یک مسأله است و حفظ آن در برابر فشار نظامی و سیاسی طرف مقابل مسألهای دیگر. اهمیت واقعی علیالطاهر زمانی روشنتر خواهد شد که مشخص شود کنترل آن تا چه اندازه پایدار است و آیا این کنترل میتواند به تغییر ماندگار در آرایش نیروها منجر شود یا خیر. حزبا... بخشی از قدرت خود را بر پایه ترکیب توان موشکی، شبکه زمینی، زیرساختهای پنهان و شناخت جغرافیای جنوب لبنان بنا کرده و هر تغییری در جغرافیای عملیاتی جنوب، بالقوه بخشی از این مزیت را تحت تأثیر قرار میدهد. با این حال، نباید از این واقعیت به این نتیجه رسید که از دست رفتن یک منطقه به معنای از بین رفتن توان نظامی حزبا... است؛ گروهی با ساختار، تجربه و شبکهای گسترده را نمیتوان صرفاً با تغییر کنترل یک ارتفاع از معادله حذف کرد.
