در این مورد باید به آخرین واکنشهای مقامات ایرانی و مقامات آژانش بینالمللی انرژی اتمی اشاره کنیم که نشانی از دور جدید مذاکرات نمیدهد و هرچند همکاریهای ایران و آژانس همچنان ادامه دارد ولی باید به واکنشهای رئیسجمهوری آمریکا اشاره کنیم که دونالد ترامپ بر عدم ادامه فعالیتهای هستهای ایرانیها تاکید دارد و این مورد بر روی روابط تهران و آژانس هم سایه انداخته است. از سویی باید به گفتوگوهای ایران و آمریکا که به جنگ ۱۲ روزه ختم شده اشاره کنیم که بسیاری آن را بمباران میز مذاکرات نامیدهاند از سوی دیگر در مورد روابط تهران و آژانس باید به توافقنامه قاهره اشاره کنیم که آن هم با فعال شدن مکانیسم ماشه توسط تروییکای اروپا نتوانست به شکوفایی برسد. روند روابط فیمابین نشان میدهد که همه طرفها در بنبست مذاکراتی قرار دارند ولی با این حال مدیرکل آژانس انرژی اتمی با تاکید بر ادامه روابط و بازرسیها از برخی سایتها اعلام کردند که همچنان به دنبال مسیرهای جدید در روابط با تهران هستند. در این مورد بیشتر میخوانید.
روابط میانمدت و بلندمدت
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز گذشته و در مصاحبه با رسانه آمریکایی بلومبرگ در حاشیه اجلاس داووس در سوئیس با اشاره به آخرین روابط تهران و آژانس گفت: «ما مجموعهای از بازرسیها را در سایتهایی که در طول جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته آسیب ندیده بودند، انجام دادیم، اما به تاسیسات آسیبدیده نطنز، اصفهان و فردو دسترسی نداشتیم و این بخشی از مذاکرات و گفتوگوهاست. ما در حال حاضر در تلاش هستیم تا به این سایتها بازگردیم، زیرا این مسئله همچنان بسیار مهم است.»
او در این مورد که «بازرسان آژانس دقیقا چه زمانی برای آخرین بار در ایران بودند و چه مشاهداتش داشتهاند»، ادامه داد: «ما عمدتا آنجا بودهایم، به این معنا که بازرسیها هنوز ادامه دارد، اما نه در هر مکانی و حداقل نه تمامی تاسیساتی که باید در آن بازرسی انجام دهیم. ما در حال انجام دادن برخی نظارتها در تاسیساتی بودهایم که در جنگ ۱۲ روزه در ژوئن گذشته به آنها حمله نشده بود. اما به نطنز، اصفهان، فردو و دیگر تاسیساتی که آن موقع آسیب دیدند دسترسی نداشتهایم و این بخشی از گفتوگوهای با ایران است. در حال حاضر با ایرانیها در حال گفتوگوی درباره تلاش برای بازگشت به این محلها داریم، چراکه هنوز موضوع بسیار مهمی است.»
گروسی همچنین در پاسخ به این سوال که «آیا دیدهبان هستهای سازمان ملل هیچ پیشرفتی در تعیین محل و شرایط مواد هستهای غنیشده با خلوص بالای ایران داشته است که به گفته مقامات تهران پس از حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در ماه ژوئن زیر تاسیسات هدف قرار گرفته مدفون شده است؟»، اضافه کرد: «به نظرم به پیشرفتی در زمینه مشخص کردن محل آن نیاز نیست، چراکه به نظرم اتفاقنظر گستردهای وجود دارد که این مواد در کل همان جایی قرار دارد که پیش از حملات بود. بنابراین، مسئله در اینجا دسترسی داشتن، زمان انجام دادن آن و چگونگی آن است.»
او در واکنش به اینکه دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا گفته که بلندپروازیهای هستهای ایرانیها از بین رفته، گفت: «به نظرم این توصیف غلطی نیست؛ این حقیقت دارد که آسیب بسیار جدی و قابل توجهی به زیرساختهای هستهای در ایران وارد شده است که تا حد قابل توجهی مانع پیشرفت برنامه هستهای ایران خواهد شد؛ بنابراین معیارهای مختلفی درباره سنجش این وجود دارد که این کار چقدر زمانبر خواهد بود. اکنون مسئله این است در میانمدت و بلندمدت چه کاری قرار است به منظور تعیین چارچوبی برای شرایطی پایدار درباره ایران و برنامه هستهای آن انجام دهیم.»
او در بخش دیگری از این گفتوگو در پاسخ به اینکه «تا چه اندازهای نگران تکرار حملات به ایران است اضافه کرد: «من مدام با وزیر امور خارجه و بقیه در ایران در تماس هستم. به نظرم این مهم است. گفتوگوها با تمامی سختیها ادامه دارد. من در جریان تصمیمات نظامی کشورها نیستم. فقط میتوانم بگویم خارج کردن این وضعیت از فهرست وضعیتهای خطرناک بالقوه که ممکن است به وضعیتی منجر شود که سال گذشته (جنگ ۱۲ روزه) آن را تجربه کردیم، واقعا کمککننده خواهد بود.»
مدیرکل آژانس اتمی در پاسخ به این سوال که «آیا از نظر او مقامات ایران از گفتوگوها با آژانس برای ارائه دسترسیهای بیشتر استقبال میکنند»، ادامه داد: «به نظرم این طور است. اما گاهی برخی شروط و انتظاراتی مطرح میشود. در زمینه ماموریت من در ایران، مذاکرات دوجانبهای میان آمریکا و ایران وجود داشته است که بسیار مهم هستند و ما آن را تشویق میکنیم. این دو روند تاثیر متقابلی بر هم دارند.»