بورس راه نجات اقتصاد خواهد بود؟
يکي از فاکتورهاي مهم تحليل، خريد و فروش براي سهامداران افزايش سرمايه شرکتها است. افزايش سرمايه شرکتها به دليل تامين منابع براي طرح توسعه، رقابت با ديگر شرکتهاي فعال در همان حوزه فعاليت و تغيير ساختار مالي شرکت و همچنين جذب سهامدار بيشتر انجام ميشود. از اين رو سهامداران شرکت با خريد سهامهاي جديد شرکت، پول مورد نياز آن را تامين ميکنند. به اعتقاد کارشناسان اقتصادي، تامين هزينههاي مورد نياز شرکتها به نوعي ميتواند تامين منابع مالي براي بنگاههاي مولد محسوب ميشود که اين اتفاق باعث خواهد شد تا چرخه اقتصادي بنگاههاي مولد به خوبي بچرخد و اشتغال پايدارتر شود و اين روند ادامه خواهد يافت. فرهاد دژپسند، وزير اقتصاد و دارايي، در جريان بررسي لايحه دو فوريتي افزايش سرمايه شرکتهاي پذيرفته شده در بورس و اوراق بهادار يا فرابورس ايران از طريق صرف سهام با سلب حق تقدم، در جلسه علني مجلس، گفت: «نقش و کارکرد محوري اين لايحه تاثير بسياري در تحول اقتصادي دارد ضمن اينکه محور اقتصاد مقاومتي مبني بر مردم بنيانکردن اقتصاد را محقق کرده و باعث شفافيت و رقابت در اين حوزه ميشود.» او افزود: «کسي که از حق تقدم صرفنظر کند بايد از امتياز معافيت مالياتي بهرهمند شود که از طريق مصوبه مجلس محقق ميشود و در نهايت هم بازار سرمايه پايدار تقويت ميشود و هم سرمايه و منابع و نقدينگي افزايش پيدا ميکند، از سوي ديگر مانع از گسيل سرمايه به بازارهاي مزاحم ميشود.»
نگراني از سرگرداني سرمايهگذاران
افزايش سرمايه شرکتها، براي سهامداران يک شرکت بورسي هم مهم بهشمار ميرود. علت آن هم تغيير قيمت سهام شرکت پس از انجام آن است. براي شرکتي که دچار زيان شده بهترين روش تامين منابع مالي محل تجديد ارزش داراييهاي شرکت است. در اين شيوه سهامداران نقدينگي به شرکت نميآورند و تنها با يک سري فرآيندهاي حسابداري صورتهاي مالي شرکت اصلاح ميشود. اين طرح با 170 راي موافق و 20 راي مخالف در مجلس به تصويب رسيد که موافقان و مخالفان نظرات متفاوتي براي اين موضوع داشتند. محمدحسن آصفري، نماينده اراک در مخالف با کليات لايحه افزايش سرمايه شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار يا فرابورس ايران از طريق صرف سهام با سلب حق تقدم، گفت: «چندي پيش در جلسهاي با آقاي قاليباف، رئيس سازمان بورس، گفت از ابتداي امسال بيش از هفت ميليون نفر وارد بورس شدند. دولت چه برنامهاي براي آنها دارد؟ اگر فکري نشود اين تبديل به تهديد خواهد شد. در حالي برخي صنايع وارد بورس شدند که سهام آنها بيشتر از ارزش ذاتيشان خريد و فروش ميشود. کاري که منطق ندارد و بايد درباره آن بررسيهاي لازم صورت گيرد.» عليرضا سليمي، نماينده مردم محلات، نيز در مخالف با اين لايحه، گفت: «اين لايحه شبهات زيادي دارد. ما هم موافق رونق بورس و رونق اقتصاد هستيم، اما بايد فکري به حال رفع شبهات کرد. اينکه گفته ميشود قرار است شرکتهاي پذيرفته شده در بورس و فرابورس سهام خود را عرضه کنند ابهام دارد. بخشي از اين لايحه مغاير قانون برنامه و اصل 85 و اصل 138 قانون اساسي است. بايد درباره اين موارد تدبيري انديشيده شود.»
بهرهبرداري از ابزارهاي مالي
بازار سرمايه نشان داده در صورت مديريت صحيح و استفاده از سازوکارهاي معين، ميتواند رشد کند. برخي از کارشناسان بازار سرمايه معتقدند که اين بازار ميتواند به توسعه اقتصادي کشور منجر شود ولي بايد شرايط رشد آن را فراهم کرد. سيدکاظم دلخوش، نماينده مردم صومعهسرا، در موافقت با کليات اين لايحه گفت: «طبق تجربه قبلي در نوشتن قانون بورس معتقدم اين لايحه به دليل افزايش سرمايه ميتواند باعث رونق بازار شود و شرکتهاي بورسي تحت کنترل دولت هم سهام خود را در اختيار عموم قرار ميدهند. طبق قانون، شرکتها موظف شدهاند تا پايان قانون برنامه پنجم تأمين مالي داشته باشند.» رحيم زارع، نماينده آباده، هم در موافقت کليات اين لايحه اظهار کرد: «اين لايحه باعث کارآمدسازي بازار سرمايه و شفافيت ميشود. در اين لايحه ايرادات قبلي به بازار سرمايه رفع شده است و ميتوان به سمت بهرهبرداري از ابزارهاي مالي و رقابتپذيري بورس حرکت کرد. اين لايحه ابزار نظارتي براي مجلس و دستگاههاي نظارتي شده که بتوانند نظارتهاي لازم را در بورس داشته باشند. بايد کمک کنيم که سرمايههاي خرد به سمت بازار سرمايه حرکت کند. اين لايحه ميتواند گامي براي رسيدن به اين هدف باشد.» محمدرضا پورابراهيمي، رئيس کميسيون اقتصادي مجلس، نيز گفت: «امروز بازار سرمايه متاثر از فضاي عرضه و تقاضاست. تمايل زيادي از طرف مردم به سمت بازار سرمايه حرکت کرده و بايد از اين ظرفيت استفاده کرد. در تمام دنيا بازار سرمايه محل ارائه نقدينگي خرد است که بايد ما هم بتوانيم آنها را تجميع کنيم. البته بازار سرمايه هم فرصت و هم تهديد است. تهديد از اين جهت که قيمت برخي سهامها فراتر از قيمت واقعي بوده و با کوچکترين ريزشي مردم متضرر ميشوند، فرصت هم از اين لحاظ که ميتوان نقدينگيهاي خرد را جذب توليد کرد.»
