صلح در میانه ترور و وحشت

آرمان ملي - محمدحسين لطف‌الهي: اخبار ناگوار از ترور و وحشت، تمام آن چيزي بود که در روزهاي اخير از همسايه شرقي به گوش مي‌رسيد. «بمب‌گذاري در کابل»، «حمله به بيمارستان و قتل نوزادان» و «خطر ظهور دوباره داعش» افغانستان را مغموم و داغدار کرده بود اما در ميانه اين ناملايمات، روز گذشته اعلام شد که دو کانديدا و رقيب انتخاباتي در افغانستان اختلافات را کنار گذاشته‌اند و به توافقي جديد براي اداره کشور دست يافته‌اند؛ توافقي که مي‌تواند گامي در راستاي تقويت دولت مرکزي براي مقابله با تهديدات پيش‌روي مردم افغانستان باشد. گروه طالبان در ماه‌هاي گذشته به‌رغم امضا کردن توافق صلح با ايالات متحده و آزاد شدن تعداد زيادي از زندانيان وابسته به اين گروه از سوي دولت افغانستان، دست از تنش‌زايي برنداشته و با اقدامات خشونت‌آميز از اجراي مفاد توافق با آمريکا سر باز مي‌زند. اين در شرايطي بود که هنوز اختلافات ميان اشرف غني، رئيس‌جمهور افغانستان و عبدا... عبدا...، رقيب انتخاباتي او حل نشده بود و دولت مرکزي از وضعيت مناسبي برخوردار نبود. به همين دليل نيز جاويد فيصل سخنگوي شوراي امنيت ملي هفته گذشته ضمن تأکيد بر «عدم اجراي تعهدات از سوي طالبان» اعلام کرده بود «دولت موقتاً اجراي تعهداتش را از جمله در آزادسازي زندانيان تعليق مي‌کند». او گفته بود: «دولت افغانستان با حسن‌نيت هزار زنداني طالبان را آزاد کرد اما اين گروه به تعهد خود مبني بر آزادسازي 200 زنداني عمل نکرد. براي ما مهم اين است که تغيير ايجاد شود». تشديد نگراني‌ها از افزايش خشونت نيروهاي طالبان در کنار ضعف دولت مرکزي، تحليلگران را به وضعيت آينده افغانستان بدبين کرده بود اما ناگهان روز شنبه 27 ارديبهشت خبر رسيد که توافقنامه‌اي اوليه ميان اشرف غني و عبدا... عبدا... منعقد شده و روز يکشنبه نيز اعلام شد دو طرف توافق نهايي را امضا کرده‌اند. به نوشته خبرگزاري رويترز، صديق صديقي، سخنگوي رياست جمهوري افغانستان در پيامي توئيتري با بيان اينکه عبدا... عبدا...، شوراي مذاکرات صلح (شوراي عالي آشتي ملي) را رهبري خواهد کرد و اعضاي تيم او در کابينه حضور خواهند داشت، گفت: توافق سياسي ميان اشرف غني و عبدا... عبدا... به امضا رسيده است. او همچنين گفت: جزئيات اين توافق بعدا به اطلاع عموم مي‌رسد. پيشتر سه منبع مطلع گفتند، رئيس‌جمهوري افغانستان و عبدا... عبدا...، رقيب او در انتخابات رياست‌جمهوري مورد مناقشه به نهايي‌سازي توافق تقسيم قدرت براي پايان دادن به بن‌بست سياسي در اين کشور جنگ‌زده، نزديک شدند. اين منابع به خبرگزاري رويترز گفتند، گفت‌وگوها بر سر تعدادي از پست‌ها همچنان ادامه دارد اما يک توافق احتمالا تا عصر يکشنبه به امضا خواهد رسيد. يک منبع مطلع در اين باره گفت: در مجموع دو تيم به توافقي دست يافتند که براساس آن آنها سهم 50 درصدي در اين دولت دارند. مساله‌اي که هنوز مورد بحث قرار دارد، اين است که کدام وزارتخانه به چه طرفي برسد.

روايت «عبدا...» از توافق با «غني»

در مراسم امضاي توافقنامه عبدا... عبدا... به عنوان رئيس شوراي عالي مصالحه افغانستان به سخنراني پرداخت. عبدا... گفت: شکي وجود ندارد که انتخابات افغانستان مراحل قانوني خود را به ويژه در مرحله رسيدگي به شکايات به درستي طي‌ نکرده است. اگر واقعا مي‌خواهيم مردم افغانستان ديگر شاهد دو مراسم تحليف نباشند، وظيفه‌ همه ماست که نگذاريم انتخابات از مسير قانوني اش دوباره منحرف شود. او تصريح کرد: بي‌ثباتي مي‌توانست کشور را به قهقرا ببرد و منفعت آن را فقط دشمنان افغانستان ‌ببرند». دکتر عبدا... همچنين ساعاتي بعد در حساب کاربري توئيتر خود ضمن ابراز ناراحتي از حادثه‌اي که در هريرود براي تعدادي از شهروندان افغانستان رخ داد، نوشت: «توافقي که به امضا رسيد باج‌گيري يا خيرات سهم از قدرت نبود، بلکه ريشه در انتخابات و آراي پاک داشت». او تأکيد داشت: «اين توافق در شرايطي به دست آمد که تهديدهايي جدي پيش‌روي ملت افغانستان وجود دارد و به آن معناست که بايد از قرار گرفتن کشور در مسير صلح، بهبود حکمراني، حمايت از حقوق و احترام به قوانين و ارزش‌هاي انساني اطمينان حاصل شود». عبدا... اضافه کرد: «ما متعهد شده‌ايم که دولتي فراگير، پاسخگوتر و شايسته‌تر تشکيل دهيم. همچنين درس‌هاي سختي را که از بي‌توجهي به قانون، شيوع بيماري کوويد 19، بي‌عدالتي و فساد آموختيم يادآوري کرديم تا چراغي باشد براي آينده. اکنون ما بايد به عنوان يک ملت متحد شويم و تلاش کنيم راه‌حل‌هايي عملي براي عبور از بحران بيابيم». او در پايان نوشت: «هيچ فرد يا گروهي نمي‌تواند اراده خود را به زور بر دولت تحميل کند يا اقدامي خلاف منافع ملي انجام دهد. تمام تلاش خود را به کار خواهم بست تا در اين مسير با همه گروه‌ها همکاري کنم». غني و عبدا... هر دو پس از برگزاري انتخابات رياست‌جمهوري در اين کشور در سپتامبر گذشته اعلام پيروزي کرده و حتي به طور جداگانه سوگند رياست‌جمهوري ادا کردند. اختلافات اين دو بر روند صلح افغانستان نيز سايه افکند و به اين ترتيب اجراي توافقي را که در ماه فوريه ميان نمايندگان طالبان و ايالات متحده آمريکا به ميزباني قطر به امضا رسيده، با موانعي روبه‌رو کرده است.