تهران؛ پاشنه‌آشیل کرونا

معاون کل وزارت بهداشت با ابراز نگراني از روند افزايشي بروز کرونا در خوزستان گفت: اگر در جايي بازگشايي‌ها موجب افزايش بيماري شود و يا به دليل خصوصيت اپيدمي يک شهرستان يا خصوصيات اجتماعي آنجا، بازگشايي‌ها باعث شود که با تشديد موارد ابتلا مواجه شويم، حتما تصميمات سختگيرانه‌تر و بازگشت به گذشته را خواهيم داشت. ايرج حريرچي در ارتباط ويدئو کنفرانسي با خبرنگاران، درباره وضعيت ابتلا به کرونا در استان خوزستان، گفت: ما همچنان نگران خوزستان هستيم و روند ورودي در اين استان صعودي است. بر همين اساس از مردم خوزستان درخواست مي‌کنيم که به فاصله‌گذاري اجتماعي توجه بيشتري داشته باشند. گرچه بايد توجه کرد که اپيدمي در خوزستان نسبت به ساير استان‌ها و برخي استان‌هاي جنوبي کشور نسبت به ساير استان‌ها ديرتر آغاز شده و اين موضوع باعث شده که شاهد اوج‌گيري و تشديد بيماري کرونا در اين استان‌ نسبت به ساير استان‌ها باشيم.

گرما علت از بين رفتن کرونا نيست

وي افزود: تاکيد مي‌کنم که گرماي آب‌و‌هواي يک منطقه دليل از بين رفتن کرونا نيست و مثال بارز آن هم استان خوزستان و درجاتي از استان بوشهر است. بنابراين بايد در همه استان‌ها اقدامات بهداشتي و درماني را رعايت کنيم و آماده باشيم تا بعد از فصل گرما هم با اين ويروس مواجه خواهيم شد. وي با اشاره به انتشار مقاله‌اي درباره مطالعه وضعيت شيوع کرونا در برخي استان‌ها مانند گيلان از طريق تست سرولوژيک، افزود: درباره آنتي‌بادي در برخي استان‌ها مانند گيلان مطالعاتي انجام و درصد بالايي از ميزان درگيري ذکر شده است. البته مطالعه بر اساس دعوت تلفني و اجابت افراد در پاسخ‌دهي است، 33 درصدي که منتشر شده مي‌تواند زياد و خارج از عرف تلقي شود، اما مطالعات انجام شده و تخمين‌هايي که زده مي‌شود، درصدهاي دو رقمي پايين در حد 10، 12 و 15 درصد از ابتلاي افراد کم‌علامت و بي‌علامت گفته مي‌شود که اگر اين موضوع صحت کامل داشته باشد، اينکه ما ابتلاي 10تا 15 درصدي داشته باشيم، اما درصد مرگ‌و‌مير و بستري در بيمارستان‌هايمان به اين حد پايين باشد، مي‌تواند يک دستاورد باشد و نشان‌دهنده اين باشد که سيستم بهداشتي و درماني علي رغم ابتلاي چندين ميليوني افراد، توانسته بستري و مرگ و مير را در حد بسيار پاييني نگه دارد. وي درباره روند صعودي کرونا در تهران و خوزستان و احتمال بازگشت تعطيلي‌ها، گفت: در تهران به دليل جمعيت بالا، درصد بالايي از ابتلاها را داشته است. روند خوزستان هم افزايشي است. قاعدتا سياست ما به صورت شهرستاني و بر اساس کم‌خطر، خطر متوسط و خطر بالاست. اگر در جايي بازگشايي‌ها موجب افزايش بيماري شود و يا به دليل خصوصيت اپيدمي يک شهرستان يا خصوصيات اجتماعي آنجا، اگر بازگشايي باعث شود که با تشديد موارد ابتلا مواجه شويم، حتما تصميمات سختگيرانه‌تر و بازگشت به گذشته را خواهيم داشت. حريرچي تاکيد کرد: اهواز دومين شهر کشور از نظر ميزان حاشيه‌نشين محسوب مي‌شود و در حال حاضر تمرکز موارد افزايش بيماري در خوزستان هم در اهواز است که حتما بايد تدابير مناسبي برايش چيده شود. امروز هم جلسه ستاد استان تهران با حضور وزير بهداشت و مسئولان استاني و ساير دستگاه‌هاي استاني بود. خود تهران هم از نظر خصوصيات خاصي که از نظر تراکم جمعيت و جمعيت شناوري که روزانه به تهران اضافه مي‌شود و از نظر تبادلي که با مناطق ديگر دارد و از اين نظر که تعداد قابل توجهي از مردم به بخش خصوصي مراجعه مي‌کنند، جاي مهم و خطيري براي ماست و مي‌تواند در کنترل کرونا پاشنه آشيل ما باشد.

تصميم‌گيري درباره بازگشايي دانشگاه‌ها

وي درباره بازگشايي مدارس و دانشگاه‌ها نيز گفت: درباره مدارس گفته مي‌شود اولين جايي باشند که بسته مي‌شوند و آخرين جايي باشند که باز مي‌شوند. برخي درباره دانشگاه‌ها هم چنين نظري داشتند. همانطور که اعلام شده با توجه به اينکه روند کلي کشور در حوزه کرونا نزولي است، اگر اين روند نزولي حفظ شود و ادامه يابد، ممکن است بعد از ماه رمضان تصميمات و پيشنهاداتي در ستاد کشوري ارائه شود. قاعدتا اگر بازگشايي دانشگاه‌ها را داشته باشيم، حضور در کلاس‌ها اختياري خواهد بود نه اجباري. اميدواريم اگر شرايط به همين خوبي پيش روند و اين روند نزولي حفظ شود، بتوانيم آخر ترم امتحانات را به صورت حضوري برگزار کنيم و براي ترم بعد آماده شويم.

وضعيت بازگشايي رستوران‌ها

حريرچي در پاسخ به سوالي درباره بازگشايي رستوران‌ها گفت: واقعيت اين است که رستوران بيرون‌بر به اين معني نيست که حتما با پيک برده شود و اگر فردي خودش هم حضورا به رستوران مراجعه کند و غذا را دريافت کرده و ببرد، بيرون‌بر محسوب مي‌شود، اما اگر در رستوران سرو و غذا خوردن انجام شود يا وضعيت بيرون‌بر منجر به ايجاد صف شود که در آن رعايت فاصله‌گذاري نمي‌شود، مضر است و بايد از آن جلوگيري شود. من از مردم درخواست مي‌کنم به هر مرکزي که مراجعه مي‌کنند، با موبايل خودشان QR کد آن مرکز را درخواست کرده و آن را با موبايل اسکن کنند. اگر اين اقدام را انجام دهند درباره فاصله‌گذاري و بهداشت محيط و وضعيت بهداشتي چهار سوال مطرح مي‌شود و مردم مي‌توانند گزارش دهند. اين اقدام حق اوليه مردم است و از آنها مي‌خواهيم که اين اقدام را انجام دهند و يا اگر مورد خلافي ديدند با سامانه 190 تماس بگيرند. وي ادامه داد: در برخي موارد تهران آمار ما را خراب مي‌کند. در استان‌هاي غير از تهران 83 درصد واحدهاي صنفي موارد بهداشتي را رعايت کرده‌اند.

آخرين اخبار از پلاسمادرماني

وي در پاسخ به سوالي درباره آخرين وضعيت پلاسما‌درماني در زمينه کرونا، اظهار کرد: درباره پلاسما درماني اقدامات خوبي انجام شده است و درباره آنتي‌بادي استخراجي از پلاسماي‌افراد در کشورمان اقدامات خوبي انجام شده است، اما بايد توجه کرد که هنوز هيچ درمان و داروي اختصاصي براي بيماري کوويد19 موجود نيست. درمان‌هايي که انجام مي‌شود، مراقبتي، کمکي و درمان عوارض بيماري است. به همين دليل بر رعايت موارد بهداشت فردي تاکيد مي‌کنيم.

سونامي اطلاعات غلط درباره کرونا

حريرچي افزود: در عين حال درباره دارو و درمان‌ها با سونامي اطلاعات غلط مواجهيم که هم براي افراد عادي و هم حتي براي پزشکان و افراد علمي وجود دارد. در حال حاضر بسياري از مقالاتي که چاپ مي‌شود، بعد از بررسي و تصويب آن دو تا سه سال طول مي‌کشد و طي دوره چهار ماهه داوري مي‌شد. اين در حالي‌ است که در چهار ماهه اخير مطالعاتي انجام و مقاله چاپ مي‌شود و داوري‌ها بسيار سريع است و حتي برخي سايت‌ها قبل از داوري، مقالات را منتشر مي‌کنند. بر همين اساس اين مقالات مورد اعتنا قرار مي‌گيرد و ممکن است حتي پزشکان و مقامات علمي را هم به اشتباه بيندازد. نشانه آن کثرت مقالاتي است که در سايت مجلات چاپ مي‌شود و بعد خود مجلات مقاله را برمي‌دارند. حريرچي افزود: به عنوان مثال درباره داروي رمديسيوير که در آمريکا تبليغ مي‌شود، مقاله‌اي درباره اثربخشي‌اش در سايت WHO منتشر شد، اما با فاصله اندکي از سايت اين سازمان برداشته شد يا مقاله اصلي که درباره اين دارو منتشر شد، روي شش ميمون مطالعه انجام شده است، قاعدتا وقتي روي انسان يا حيوان مطالعه مي‌کنيم، خود انسان يا حيوان را در مطالعه مورد شمارش قرار مي‌دهيم، اما در اين مقاله به جاي شش ميمون 36 لوب ريه آنها را جزو آمار آوردند و نتيجه مطالعه به همين دليل مورد شک قرار مي‌گيرد. ما اشتياق رسانه را در حوزه دارو به دليل اينکه مردم دوست دارند در اين زمينه خبرهاي خوبي بشنوند، درک مي‌کنيم، اما تاکيد مي‌کنيم که درباره روش‌هاي درماني هم مردم و هم مراکز علمي با احتياط رفتار کرده و به اميدهاي واهي درباره داروها دل نبنديم. حريرچي در پاسخ به سوالي درباره وضعيت بازگشايي تالارهاي برگزار کننده مراسم‌ها گفت: نمي‌دانم افراد چطور نوبت مي‌گيرند و چطور برخي از اين تالارها نوبت برگزاري مراسم مي‌دهند. بالاخره بايد تصميمي گرفته شود. فعلا تصميمي براي بازگشايي تالارها گرفته نشده است. البته در زمان عادي هم در ماه رمضان کسي عروسي برگزار نمي‌کرد. در عين حال من به عنوان يک شهروند، نه به عنوان يک مسئول، مي‌گويم اکنون به‌تدريج داريم ياد مي‌گيريم که بدون‌تکلف و بدون‌خرج مازاد و بدون رفتن زير بار قرض و بدون اينکه دل افراد ديگر را سوزاند، مراسم برگزار کرد. برخي افراد خوشبختانه تمکن مالي دارند و مي‌توانند مراسم‌هاي آنچناني را برگزار کنند و گاهي وقت‌ها آهي که مردم مي‌کشند، خيلي از کارها را مي‌کند. وي افزود: به نظرم اين يک فرهنگ مناسب است که جواني خرج چند ده ميليوني را براي خودش سرمايه قرار دهد و خانه و کسب و کارش را توسعه دهد. مجددا تاکيد مي‌کنم که اين موضوع را به عنوان يک شهروند مطرح مي‌کنم. ما از کودکي شنيده بوديم که اگر کسي فوت مي‌کرد، همسايه‌ها غذاي آن خانه را مي‌پختند و مي‌فرستادند تا به فرد عزادار کمک کنند، اما امروزه وقتي فردي فوت مي‌کند، صاحب عزا نمي‌داند عزاداري کند يا برود تالار براي مراسم هماهنگ کند و فلان غذا را ترتيب دهد. خواهش مي‌کنم که به اين تغييرات فرهنگي توجه کنيم. دلداري دادن کار خوبي است، اما مي‌دانم بسياري از خانواده‌ها براي گرفتن مراسم ختم قرض مي‌گيرند و به سختي مي‌افتند. گاهي در برخي مراسم‌ها مي‌بينيم که 100 تاج‌گل گذاشته‌اند. باور کنيد در کشوري که يک نفر با يارانه زندگي مي‌کند، اين گل‌ها نه‌تنها تاثيري در تسلي و علو درجات فرد فوت شده ندارد، بلکه بار ما را سنگين‌تر مي‌کند. بنابراين خواهشم اين است که به موارد مثبتي هم که از اين نظر در اين ايام حاصل شده، توجه کنيم.

آمار تهران همچنان قابل‌توجه است

معاون کل وزارت بهداشت درباره احتمال بروز موج دوم کرونا در کشور با توجه به بالا بودن‌ آمار ابتلا به کرونا در تهران، اظهار کرد: بايد توجه کرد که ما هم بايد واقعيت و نکات مثبت را بگوييم و هم نکات نگران کننده را مطرح کنيم. بايد توجه کرد که در استان تهران طي چند هفته گذشته روند تعداد بستري، روند تعداد مراجعين، روند تعداد بستري در بخش‌ آي‌سي‌يو و روند تعداد مرگ و مير ناشي از کرونا، روند نزولي است، اما هنوز آمار ما در تهران مي‌تواند قابل‌توجه تلقي شود. درباره تهران با توجه به ويژگي‌هاي خاص شهر، هنوز نگران هستيم. وي افزود: پيش‌بيني ما اين است که روند نزولي ابتلا به کرونا در يک يا دو ماه آينده در کشور ادامه خواهد داشت، اما موارد افزايش نسبي در برخي استان‌هاي کشور مشاهده خواهد شد که اين مساله آمار کل کشور را تحت‌تاثير قرار نخواهد داد. افزون بر اين وقتي روند نزولي است و ابتلا از ميليون نفر به چندين نفر مي‌رسد، نوسان‌هاي جزئي در ابتلا طبيعي است. به عنوان مثال شهرستان 100 هزار نفري که روزي يک تا چهار نفر بستري دارد را نمي‌توان اين گونه آناليز کرد که اگر اين شهرستان يک روز دو نفر بستري دارد و دو روز بعد تعداد بستري‌هايش چهار مورد بود، بگوئيم که صددرصد افزايش موارد ابتلا داريم. زيرا ارقام جزئي است و نبايد خيلي حساس باشيم، بلکه بايد روند نزولي کلي را ببينيم و نوسان‌گيري که در منحني‌هاي آماري انجام مي‌شود را مورد توجه قرار دهيم. بنابراين اگر اتفاق غير مترقبه‌اي نيفتد انتظار موج شديدي از بيماري را در هفته‌هاي آينده نداريم. بايد به دو گانه سلامت و معيشت مردم توجه کنيم. تندروي از هر دو وجه مطلوب نيست؛ نبايد صرفا بازگشايي‌ها را به حداکثر رساند و سلامت را مورد توجه قرار ندهيم و در عين حال نبايد بدون توجه به معيشت، فقط به سلامت مردم در برابر کرونا توجه کنيم، بلکه بايد تعادل را در اين زمينه حفظ کنيم. البته اين پيش‌بيني‌ها تا پاييز است و در پاييز ممکن است اتفاقات ديگري رخ دهد. حريرچي درباره عادي سازي شرايط نيز گفت: ما در 23 فروردين در کل کشور و 30 فروردين در تهران بازگشايي‌ها را انجام داديم. دوره پنج روزه براي افزايش مراجعات سرپايي و دو هفته‌اي براي ارزيابي موارد بستري، در اکثر بازگشايي‌ها طي شده است و خوشبختانه در اين دوره دو هفته نه‌تنها روند افزايشي نداشتيم، بلکه روند نزولي هم داشتيم. اين ناشي از آن است که مردم در اکثر موارد رعايت کرده و ترددها را کاهش داده‌اند؛ مواردي که نکات بهداشتي را رعايت نمي‌کنند، تذکرات را به آنها مي‌دهيم. اينکه فکر کنيم که روند بدي داريم، درست نيست. وي ادامه داد: در سطح جهاني هم در کشوري مثل آمريکا با وجود اينکه بسياري از ايالت‌ها روند صعودي دارند، بازگشايي‌هايي را شروع کرده‌اند و در بسياري ايالت‌ها بيش از روندهاي اعلامي دولت، مردم از خانه خارج شده‌اند. در انگليس که هوا آفتابي است حضور مردم در پارک‌ها و اماکن عمومي بسيار بيشتر از چيزي بوده که دولت اين کشور مجوز داده است و در بسياري از کشورهاي اروپايي هم اين گونه است. بنابراين بايد کمي به واقعيت‌هاي اجتماعي و تحمل مردم هم توجه کنيم. هر چه بيشتر بگوئيم تعطيل شود، دال بر دلسوزي و روشنفکري نيست، اينها بايد در تعادل باشد و حتما به دوگانه سلامت و معيشت توجه شود تا هر دو هدف با حداکثر ممکن حاصل شود.

روند نزولي ابتلا به کرونا در کشور

حريرچي در پاسخ به سوالي‌، درباره روند صعودي تدريجي کرونا در برخي استان‌ها و وضعيت مناطق سفيد طي آخرين ارزيابي‌ها، گفت: شهرستان‌هاي سفيد را هر پنج روز يک‌بار بررسي مي‌کنيم، اما معمولا وقتي اعلام مي‌شود که منطقه‌اي سفيد است، اگر اتفاق غيرمترقبه و غيرعادي نيفتد، تا دو هفته اعتبار دارد و بعد از دو هفته ارزيابي‌هايمان را اعلام مي‌کنيم. وي افزود: در عين حال بايد توجه کرد که ما نسبت به چند هفته گذشته، يک روند نزول 60 تا70 درصدي در بستري و مرگ‌و‌مير ناشي از کرونا داريم و در حوزه پذيرش بيماران در آي سي يو روند نزولي 40 تا 50 درصدي داشته‌ايم. اگر يک منطقه‌اي دو درصد افزايش داشته باشد، روند صعودي داشته است، اما به معني اين نيست که به درصد قبلي رسيده است. به عنوان مثال اگر يک منطقه 100 بستري روزانه داشته، وقتي به 30 مي‌رسد و چند روز بعد ميزان بستري 32 مي‌شود، روند صعودي است، اما طبق تجربيات‌مان طي دو هفته اخير اين صعودها بسيار کم‌قوت و کم‌رمق هستند و دامنه کمي دارند. بنابراين روند صعودي را بايد از اين منظر مورد توجه قرار داد. بر اين اساس در کل کشور روند نزولي است و صعودهايمان هم کم‌رمق است. حتي اگر در کل کشور هم اين اتفاق بيفتد و روند صعودي کم‌رمق داشته باشيم و به عنوان مثال ميزان بستري روزانه از 1000 به 500 برسد و بعد در روزهاي بعد به 520 مورد افزايش يابد، روند صعودي است، اما پيش‌بيني‌ها اين است که اين صعودها کم‌رمق است و به قله‌اي که از قبل گفتيم، نمي‌رسد. تاکيد مي‌کنم که صعودهايي که در حال حاضر شاهديم، کم دامنه و کم‌رمق هستند و وضعيت کلي کشور روندي نزولي يا يک حالت پلاتو پايين است.