کرونا 7 میلیون کارگر را خانهنشین کرد
آرمان ملي- رها معيري: پس از شيوع کرونا در جهان و بهتبع آن در کشور ما، هزاران کسبو کار کوچک و بزرگ، شرکت و کارخانهها يا تعطيل شدهاند يا رکود ناشي از تعطيلي يک ماه کشور و زيان موجب از آن، آنها را در آستانه تعطيلي قرار داده است. در اين بين، ميليونها کارگر نگران آينده کاري و وضعيت معيشتي خانوارشان هستند. طبق آمار 13 ميليون و 700 خانوار و بيش از سهپنجم جمعيت کشور را کارگران تشکيل ميدهند و اين روزها ترس از آينده شغلي بيش از جنبه سلامتي کرونا بر زندگي اکثرشان سايه افکنده است. آمارها نشان ميدهد از مجموع 24ميليون و 446هزار شاغل کشور در پاييز سال 98 (فصل قبل از شيوع کرونا) تعداد 17ميليون و 448هزار نفر در 18صندوق بازنشستگي کشور داراي بيمه بوده و نزديک به هفت ميليون نفر از شاغلان کشور فاقد بيمه هستند؛ بسياري از کارگراني که سابقه بيمهاي ندارند و در بستههاي حمايتي دولت قرار نگرفتهاند. طبق گزارش مرکز پژوهشهاي مجلس، اشتغال دو تا شش ميليون نفر تحتتأثير کرونا قرار ميگيرد.
سيل کارگران بخشهاي خدماتي
به اعتقاد کارشناسان کارگران بخش خدماتي که در مشاغلخدماتي مثل رستورانها و هتلها، آرايشگاهها و باشگاههاي ورزشي و... مشغول به کار هستند بيش از ديگر کارگران آسيب ديدهاند. طبق اعلام کارشناسان اين حوزه 50 درصد نرخ اشتغال کشور در بخش خدمات قرار ميگيرد که هماکنون بيش از 90درصد آنها بيکارند. از سوي ديگر شيوع کرونا به دومين بخشي که آسيب جدي وارد کرده، کشاورزي است، چون بعد از رکود خشکسالي در يک دهه گذشته و بارشهاي قابل ملاحظه در يک سال اخير، حالا در جريان کرونا محصولات کشاورزان صادر نميشود. اين در حالي است که طبق آخرين سرشماري نفوس و مسکن جمعيت روستانشينان ايران حدود 21ميليون نفر هستند که 25درصد جمعيت کشور را تشکيل ميدهند و بخش عمدهاي از آنها بهکار کشاورزي مشغول هستند. علي خدايي، عضو شورايعالي کار نيز درباره وضعيت کارگران فاقد بيمه اظهار نگراني ميکند و معتقد است کارگران ساختماني در پي شيوع کرونا بيشترين آسيب را در اين ميان ديدهاند. او گفته است: «تعداد کارگران ساختماني که بيمه هستند بيش از 800هزار نفر است و بنابر اعلام مسئولان انجمن صنفي کارگراني که براي بيمه اقدام کردهاند بيش از يک ميليون نفر هستند. از آمارهاي وزارت کار و تامين اجتماعي ميتوان اينطور برآورد کرد که در مجموع طبق آمارهاي رسمي تا به حال 4ميليون نفر بيکار شدهاند». بيکاري کارگران در بسياري از استانها مخصوصا مناطق صنعتي کشور موجب نگراني بسياري از کارشناسان امر شده است. حبيبا... محقق، رئيس دبيرخانه کارگر استان سمنان از بيکاري بيش از 80 درصد کارگران فصلي بهدليل بحران ناشي از شيوع کرونا خبر داده است. محمدتقي آباييهزاوه، مديرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعي استان مرکزي با بيان اينکه پرداخت مقرري بيمه بيکاري به کساني تعلق ميگيرد که به صورت غيرارادي به سبب حوادث غيرمترقبه و نظاير آن بيکار شدهاند، گفت: پس از شيوع کرونا تاکنون پنج هزار و 488 نفر از استان در اين سامانه ثبت نام کردهاند. رضا گروسي، سرپرست اداره کار استان قزوين نيز ميگويد: 15 واحد توليدي و صنعتي اين استان به دليل خسارت ناشي از همهگيري ويروس جديد کرونا تعطيل شدهاند. بيش از شش هزار کارگر بيکار شده اين استان نيز در سامانه بيمه بيکاري استان ثبتنام کردهاند. مجتبي صادقي، رئيس مجمع نمايندگان کارگران استان خراسانرضوي نيز در اين باره ميگويد: وضعيت به گونهاي شده که بسياري از کارگران در پرداخت اجاره خانه و تأمين مايحتاج زندگي خود با مشکلات بسياري مواجهاند و حتي توان خريد يک ماسک و دستکش حفاظتي براي تامين سلامت خود را ندارند. تمامي کارگران ساده زير خط فقرند، وضعيت اقتصادي نامناسب است و از سويي شيوع ويروس کرونا موجب شده با مبالغ بسيار پايين کار کنند، البته اگر کار باشد.
کاهش حقوق و افزايش کرونا
کرونا فقط زمينهساز دغدغههاي اين روزهاي کارگران نيست و از ابتداي امسال، تيم اقتصادي دولت مصوب کرده که حقوق کارگران 21 درصد افزايش داده شود، اين در حالي است که نرخ تورم در اين کشور بيش از 41 درصد است و بر اين اساس پايه حقوق کارگران نسبت به سال گذشته 318 هزار تومان افزايش يافته است. پيشتر برخي نمايندگان مجلس به مشکلات فقر در کشور اشاره کرده بودند. سهيلا جلودارزاده، عضو کميسيون اجتماعي مجلس در اينباره گفته بود: خط فقر 7ميليون تومان است. محمدرضا تابش، عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس نيز در اين ارتباط معتقد است: مهمترين موضوع کنوني کاهش قدرت خريد و ضعف معيشت مردم است که بايد در اين باره تدبيري شود تا به قشر کارگر فشار نيايد. خط فقر 4ميليون و 800هزارتومان است و متأسفانه 90درصد کارگران ما زير خط فقر هستند که پيامدهاي خاص خود را دارد. احمد اميرآباديفراهاني، عضو هيأت رئيسه مجلس هم گفته بود: در بودجه 98 تورم نقطه به نقطه 50درصد و عدد خط فقر براي خانواده در تهران زير 4 ميليون و 592هزار تومان است.
کرونا بهانه کارفرمايان است
در اين بين رئيس کارگروه دستمزد شوراي عالي کار در گفتوگو با «آرمان ملي» معتقد است که کارگران بخش خدماتي بيشترين آسيب را از کرونا ديدهاند. فرامرز توفيقي همچنين اظهارکرد: دولت همواره رکود از کرونا را بر سر کارگران ميکوبد، در حالي که به غير از شرکتهاي خدماتي که با شيوع کرونا به شدت آسيب ديدهاند، مسئولان به مردم بگويند که جز اين مشاغل چرا بايد مشاغل و کارخانههاي ديگر از کرونا آسيب ديده باشند؟ مگر ما بهخاطر تحريم، سالها امکان صادرات داشتهايم که حالا مشاغل و شرکتها آسيب ديده باشند؟ يک دهه است که خودمان توليد ميکنيم و مردم خودمان مصرف ميکنند، کرونا مگر بر مصرف روزانه و ماهيانه مردم تاثير منفي گذاشته است؟ کارخانههاي فولاد با وجود کرونا هم افزايش تقاضا و افزايش توليد داشتهاند، کارخانههاي کاشي و سراميک، کارخانههاي وسايل شوينده نيز به همين شکل، کارخانههاي توليد لباس به توليدکنندگان ماسک تبديل شدهاند و شرکتهاي توليد دارو و خودروسازان نيز افزايش چند برابري توليد داشتهاند. پس کرونا کدام شرکت را جز شرکتهاي خدماتي در ايران و جهان تحت تاثير قرار داده است؟. وي همچنين اظهارکرد: متاسفانه کرونا و رکود ناشي از آن، بازي کارفرمايان و صاحبان سرمايه است و هميشه آنها براي پايمال کردن حق کارگران بهانههايي همچون کرونا، اجراي برجام، لغو برجام، افزايش نرخ ارز، افزايش نرخ انرژي و... دارند و به دنبال ناديده گرفتن دستمزد و اجراي صحيح قانون کار هستند.
