امنیت افغانستان با تکیه بر آمریکا تامین نمیشود
آرمان ملي- رضا پورحسين: دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي ايران در بهترين زمان ممکن وارد عرصه سياسي حل بحران افغانستان شده است و مذاکراتي با مقامات و مسئولان کشورهاي مهم و موثر منطقه داشته است که از جمله آنها ميتوان به روسيه، قطر ترکيه و هند اشاره کرد. در زمان حال شرايط بهگونهاي است که ايران ميتواند به عنوان يک ميانجي ايفاي نقش کند. در گذشته دستگاه ديپلماسي ايران به خوبي نميتوانست در اين عرصه ورود کند و همواره چالشهايي در اين مسير وجود داشت اما در زمان حال با توجه به اينکه ايران به اين نتيجه رسيده که امنيت مرزهاي شرقي اين کشور در گرو امنيت کشور افغانستان است قطعا تلاشهاي بيشتري براي ايجاد ثبات در اين کشور خواهد کرد. ايران به خاطر جايگاه ويژه و ارتباطي که با هر سه گروه حاکم بر افغانستان دارد ميتواند در اين عرصه موفقتر از ساير کشورها ظاهر شود. در همين راستا وزير امور خارجه ايران در گفتوگوي تلفني با حنيف اتمر، سرپرست وزارت امور خارجه افغانستان و عبدا... عبدا... و اشرف غني بر گسترش همکاريهاي دوجانبه تاکيد کرده و راهکارهاي پيشرو را مورد بررسي قرار داده است. ظريف تاکيد بر لزوم وحدت در بين گروههاي مختلف افغانستان و برقراري صلح و ثبات در اين کشور را در دستور کار قرار داده است. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با محسن روحيصفت، ديپلمات پيشين ايران در افغانستان داشته است که در ادامه ميخوانيد.
نقش ميانجي ايران در بحران افغانستان با چه اهدافي شکل گرفته و آيا منجر به نتيجه خواهد شد؟
جمهوري اسلامي ايران بيش از هر مقولهاي به دنبال اين است تا به مقامات اين کشور القا کند که بحران افغانستان صرفا با تعاملات داخلي حل و فصل خواهد شد و تکيه به قدرتهاي خارجي نتيجهاي نخواهد داشت. همانطور که ايالات متحده نيز به اين نتيجه رسيده است و به دنبال ترک اين کشور در آينده نزديک است. ايالات متحده آمريکا در 18 سال گذشته با توجه به هزينه 800 ميليارد دلاري که در اين کشور انجام داده علاوه بر آنکه به اهداف خود نرسيده؛ اقداماتش نتايج مثبتي نيز نداشته است. اراده رهبران افغانستان و احزاب اين کشور است که ميتواند بحرانهاي سياسي اين کشور را برطرف کند. ارادهاي که در زمان حال به نظر ميرسد وجود ندارد. البته وضعيت فعلي نسبت به گذشته پيشرفتهايي هم داشته است و از عرصه نظامي به مذاکرات سياسي رسيده است. ايران به خاطر جايگاه ويژه و ارتباطي که با هر سه گروه حاکم بر افغانستان دارد ميتواند در اين عرصه موفقتر از ساير کشورها ظاهر شود. در همين راستا وزير امور خارجه ايران در گفتوگوي تلفني با حنيف اتمر، سرپرست وزارت امور خارجه افغانستان بر گسترش همکاريهاي دوجانبه تاکيد کرده و راهکارهاي پيشرو را مورد بررسي قرار داده است. ظريف تاکيد بر لزوم وحدت در بين گروههاي مختلف افغانستان و برقراري صلح و ثبات در اين کشور را در دستور کار قرار داده است.
آيا طرح ايالات متحده در افغانستان به نتيجه خواهد رسيد؟
در انتخابات گذشته اين طرح محقق شده و دولت اجرايي افغانستان بهوجود آمده اما آنچه مشخص است اينکه سفرهاي اخير مقامات ايالات متحده به اين کشور نتيجهاي نداشته است و همچنان به جمعبندي نرسيدهاند و حتي سبب شدت برخوردها شده و موجب شده است آمريکا يک ميليارد دلار از کمکهاي خود به افغانستان را کاهش دهد. ترامپ نيز در همين راستا گفته است ديگر اهداف گذشته توسعهاي در افغانستان را در پيش نخواهيم گرفت و صرفا به دنبال خارج کردن نيروهاي خود از افغانستان با کمترين هزينه هستيم. اين امر يک خروج غيرمسئولانه است و پس از سالها دخالت به اين نتيجه رسيده است که چارهاي جز فرار ندارد. در تازهترين گزارش نهادهاي امنيتي آمريکا نيز به اين امر اذعان شده بود که آينده روشني براي آمريکا در افغانستان نميتوان متصور شد. تصور ميشد که افغانستان پس از به سرانجام رسيدن مذاکرات با طالبان روزهاي بهتري را سپري کند، اما تحليف همزمان دو رئيسجمهور سبب شده همگان به اين باور برسند که تنها مشکل اين کشور طالبان نيست و براي رهايي از بحران سياسي و امنيتي بايد مسيري طولاني را پشت سر بگذارد؛ مسيري که يکي از پايههاي اساسي آن اتحاد و کنار گذاشتن اختلافات مذهبي و قوميتي در اين کشور است.
اهميت افغانستان براي جمهوري اسلامي ايران در چه زمينههايي است و استقرار امنيت در افغانستان چه پيامدهايي در پي خواهد داشت؟
جمهوري اسلامي ايران جزو معدود کشورهاي جهان است که به فکر رشد و ارتقاي اين کشور است و همواره علاقهمندي خود به ايجاد امنيت در اين کشور را در عمل اثبات کرده است. صلح در افغانستان منجر به توسعه اقتصادي اين کشور خواهد شد. اين توسعه اقتصادي نيز منجر به رفاه مردم افغانستان ميشود و اين امر در ادامه سبب ميشود مهاجران کمتري به سمت ايران بيايند. کاهش درگيريهاي نظامي در افغانستان سبب ميشود اين کشور به وضعيت امنيتي مرزهاي خود نيز سر و سامان دهد که ميتواند بار سنگيني از روي دوش ايران بردارد. شکي وجود ندارد که جمهوري اسلامي ايران خيرخواه افغانستان است. اين آرامش صرفا با تلاش مردم و رهبران افغانستان حاصل ميشود. ايران به علت مناسبات عميق فرهنگي و ديني، که با کشور افغانستان دارد، همواره اين کشور را به عنوان دوست و برادر خود ميداند و خواهان امنيت اين کشور بوده است. از سوي ديگر تاثير مستقيم امنيت افغانستان بر ايران نيز غيرقابل انکار است و همواره ميتواند منجر به توسعه اقتصادي طرفين شود؛ به خصوص در مناطق مرزي که با چالشهاي اقتصادي و امنيتي متعددي مواجه هستند. اين موارد تنها قسمت کوچکي از ارتباط تنگاتنگ اين دو کشور را نشان ميدهد که در بستر تاريخ همواره وجود داشته است.
