مرکز پژوهشهاي مجلس با انتشار گزارشي با عنوان «درباره مقابله با شيوع ويروس کرونا (40) ارزيابي ابعاد اقتصاد کلان شيوع ويروس کرونا (ويرايش اول)» اعلام کرد: بهينهترين شيوه حمايت که بتواند موفقيت طرح فاصلهگذاري اجتماعي را تضمين کند در شرايط فعلي، اولويت قرار دادن حمايت از خانوار براي تامين معيشت است. در بخش «چکيده» گزارش بازوي کارشناسي مجلس با تاکيدبراينکه انتظار ميرود بهخاطر همهگير شدن ويروس کرونا، اقتصاد جهاني سال 2020 را با يک رکود قابلتوجه سپري کند، آمده است: «اقتصاد ايران در حالي با مشکل شيوع بيماري کرونا مواجه شده که دو سال سخت 1397 و 1398 را پشتسر گذاشته است. هرچند کاهش تشکيل سرمايه ثابت در اقتصاد ايران سبب شده است تا ظرفيت توليد بالقوه اقتصاد کاهش يابد و دستيابي بهسطح رفاه سال 1390 و پيش از آن دشوار باشد؛ از طرف ديگر، بالا بودن نرخ تورم براي دو سال پياپي 1397 و 1398 و همچنين پيشبيني تورم بالاي 25 درصد براي سال 1399 نيز موجب شده است تا بنگاههاي بسياري توانايي ادامه فعاليت خود را از دست بدهند. با اين حال پيشبيني ميشد که بدون کرونا، اقتصاد ايران در سال 1399 رشد مثبت غيرنفتي (هرچند اندک) را ثبت کند.
نااطميناني از شرايط آينده؛ مولفهاي مهم
شيوع کرونا ويروس جديد (کوويد-19) از انتهاي سال 1398 و تداوم آن در سال 1399، اقتصاد ايران را در يک وضعيت رکود همراه با نااطميناني قرار داده است. کاهش تقاضا براي صادرات محصولات ايران (و بهطورکلي کاهش تجارت جهاني) تقاضاي کل را از طرف تجارت خارجي متاثر ميکند. در بخش داخلي نيز تقاضاي کل بهدليل کاهش درآمد خانوار و هم کاهش برخي کالاها و خدمات که به شيوع بيشتر ويروس منجر ميشوند (مانند حملونقل، رستوران و هتلداري، پوشاک و ...) تحتتاثير قرار ميدهد. از طرف ديگر عرضه کلاقتصاد نيز بهدليل اختلال در شبکه تامين مواداوليه و محدوديت فعاليت برخي از واحدهاي صنفي، با شوک عرضه مواجه شده است. در کنار همه اين موارد که رکود بهويژه در فصل بهار را بههمراه خواهد داشت، نااطميناني از شرايط در آينده، بسيار مهمتر و تاثيرگذارتر از آثار رکودي اوليه است.
اقتصاد ايران درگير تبعات اقتصادي کرونا
صرفنظر از ميزان شيوع تحت سناريوهاي مختلف، آنچه مشخص است آن است که چه با کنترل بيماري تا چند ماه آينده و چه درصورت عدمکنترل و تداوم آن تا پايان سال، اقتصاد ايران تا پايان سال 1399 درگير تبعات اقتصادي ناشي از اين ويروس خواهد بود.
پيش بيني بيکارشدن حداقل 87/2ميليون نفر
نتايج بررسيهاي اين مطالعه نشان ميدهد تحت سناريوهاي مختلف بين 5/7 تا 11 درصد از ستانده اقتصاد در نتيجه شيوع ويروس کرونا کاهش خواهد يافت. همچنين بين دو هزار و 870 تا شش هزار و 431 نفر از شاغلان فعلي، متاثر از شيوع ويروس شغل خود را از دست خواهند داد.
بهينهترين شيوه حمايت
بنابراين بهينهترين شيوه حمايت که بتواند موفقيت طرح فاصلهگذاري اجتماعي را تضمين کند در شرايط فعلي، اولويت قرار دادن حمايت از خانوار براي تامين معيشت است. اين حمايت ميتواند بهصورت پلکاني باشد، يعني بهجاي آنکه بخشي از جامعه مشمول دريافت حمايتشده و بخشي حذف شوند، ميزان حمايت براساس درآمد، از حدي بالاتر از مقادير تعيينشده، بهصورت پلکاني کاهش يابد.