کرونا و انزواي سالمندي

انزواي اجتماعي از ابعاد عمده عدم‌امنيت اجتماعي و آسيب‌پذيري سالمندان است، در شرايط کنوني با شيوع ويروس کرونا، انزوا و تنهايي براي بسياري از سالمندان اتفاق مي‌افتد؛ اتفاقي که در دنيا همه‌گير شده است.‌ سالمندي جمعيت يکي از دستاوردهاي ناگزير جامعه مدرن است، از يک‌سو با رشد تکنولوژي، علم پزشکي، بهبود بهداشت و تغذيه مرگ‌و‌ميرها کاهش يافته و از سوي ديگر تغييرات سطح باروري در نتيجه سياست‌هاي جمعيتي نيز بر سرعت سالخوردگي جمعيت موثر بوده است. سالمندي و فرآيند زيستي و اجتماعي آن به طور طبيعي موجب اختلال در کارکرد اندام‌هاي مختلف بدن و ناتواني تدريجي در انجام و اداره امور شخصي و ايفاي نقش اجتماعي فرد سالمند مي‌شود که تاثير اين نارسايي ها در بعد اجتماعي زندگي سالمندان، بارزتر است، اين در حالي است که بعد اجتماعي زندگي، تاثير بسزايي در سلامت، به صورت عام و کيفيت زندگي به طور خاص دارد و اين روزها شيوع کرونا باعث مي‌شود اين افراد در قرنطينگي خانگي در انزواي اجتماعي به‌سر ببرند. وحيد راشدي، استاديار سالمندشناسي دانشگاه علوم پزشکي ايران در اين زمينه مي‌گويد: در ماه‌هاي اخير، شيوع ويروس کرونا در نقاط مختلف جهان تهديدي براي سلامت بيشتر مردم محسوب مي‌شود، مسئولان بهداشتي معترف هستند که اين ويروس براي سالمندان خطرناک‌تر است و حدود 80 درصد آمار مرگ‌و‌مير ناشي از ويروس متعلق به سالمندان بالاي 65 سال است. وي اظهار مي‌دارد: کرونا معمولا از طريق سرفه و عطسه، تماس شخصي با فرد آلوده يا لمس کردن سطوح آلوده و پس از آن لمس دهان، بيني و چشم‌ها در بين افراد سرايت مي‌کند. بنابراين به سالمندان توصيه مي‌شود تماس‌هاي خود را به حداقل رسانده و از حضور در اجتماعات بزرگ بپرهيزند. به‌‌علاوه تاکيد مي‌شود که حتي وقتي بيمار نيستند در خانه بمانند. راشدي مي‌افزايد: ممانعت از ورود به فعاليت‌هاي اجتماعي و ناتواني در ديدار از خويشاوندان و دوستان، از جمله مسائلي است که زمينه اين تنهايي را فراهم مي‌آورد. اين انزوا و احساس تنهايي مي‌تواند باعث زوال عقل و رفتار و افکار خودکشي‌ شده و همچنين پيش‌بيني‌کننده علائم افسردگي نيز است. وي اضافه مي کند: فعاليت‌هايي مانند تماشاي تلويزيون، باغباني در محيط منزل و آشپزي از شدت تنهايي مي‌کاهد، خانواده‌ها نيز منبع حمايتي مهمي هستند که مي‌توانند با ارائه حمايت‌هاي اجتماعي از قبيل حمايت احساسي، عملي (انجام خريد منزل) و به اشتراک گذاشتن اطلاعات و اخبار، استرس و اضطراب سالمندان را کاهش دهند. راشدي با بيان اينکه آموزش‌ها بايد هم براي سالمندان و هم براي افرادي که با سالمندان به هر نوعي در ارتباط هستند، انجام شود، مي‌گويد: هر گروه و هر مکاني که به نحوي با سالمندان مرتبط باشند بايد مورد توجه قرار گيرند، اولويت با مکان‌هاي تجمعي و تفريحي سالمندان اعم از مساجد، پارک‌ها و مراکز ارائه خدمات و مراکز نگهداري شبانه‌روزي سالمندان است. اين سالمند‌شناس اظهار مي‌دارد: توجه ويژه به موضوع بيماري کرونا در اين گروه سني هم در خود سالمندان و هم در اعضاي خانواده و اطرافيان آنها مهم است. رضا مجد متخصص طب سالمندي نيز در اين زمينه به ايرنا مي‌گويد: برخي برآوردها حاکي از آن است که با توجه به شيوع روزافزون ويروس کرونا، احتمالا دوره اجباري ماندن در خانه‌ها‌ براي چند ماه ادامه يابد و اين کار بويژه براي افراد سالمند ضروري است تا احتمال آلودگي آنها به اين ويروس به حداقل برسد.