آرمان ملي- حميد شجاعي: اصلاحطلبان براي کنشگري موفق و موثر در جامعه نيازمند بهروزرساني گفتماني خود هستند تا جامعه پذيراي آنها باشد. چرا که رويکردهاي دهه هفتادي ديگر توانايي اقناع جامعه دهه نودي را ندارند و بايد طرحي نو در انداخت. از اين جهت است که بسياري به لزوم بازنگري گفتماني و نئواصلاحطلبي اشاره ميکنند. محمد عطريانفر فعال سياسي اصلاحطلب معتقد است: «اصلاحطلبي عبارت است از پاسخ به اقتضاي شرايط در قبال مطالبات و نيازهاي مردم بر حسب شرايط کشور و وضعيت منطقه. اين تعريف را بايد به عنوان مفهوم اصلي قلمداد کنيم و به تناسب شرايط بايد از مفهوم اصلاحطلبي و کارکردهاي آن تعريف جديدي ارائه بدهيم.»
سرنوشت محتوم
اين روزها بسيار با واژه نئواصلاحطلبي يا باز تعريف و بازنگري در جريان اصلاحات مواجهيم و هر فعال سياسي اصلاحطلبي به فراخور زمان به لزوم اين موضوع تاکيد ميکند. اين در حالي است که نيازها و مطالبات مردم به اقتضاي زمان تغيير کرده و ديگر رويکردهاي دهههاي گذشته پاسخگوي امروز جامعه ايراني نيست. از همين رو است که برخي اصلاحطلبان معتقد به نگرشي نو در روند اصلاحات در جامعه هستند. همانطور که محمدرضا تاجيک نظريهپرداز اصلاحطلب ميگويد «جريان اصلاحطلبي بايد همواره خودش را در آيينه نقد ببيند، خودش را مورد نقادي قرار دهد، محاسبه نفس بکند تا فرداي بهتري داشته باشد.» لذا اگر اصلاحطلبان تا ديروز شعار قانونگرايي، جامعه مدني و آزادي بيان ميدادند، امروز بايد به اقتضاي شرايط و زمان همزمان با پيگيري شعارهاي سابق شعارهايي مبتني بر نيازها و خواستههاي روز جامعه ارائه کرده و در راستاي تحقق آن بکوشند. از طرف ديگر برخي معتقدند که اصلاحطلبان در سالهاي اخير به جهت کسب قدرت روندهاي اصلاحي جامعه را فراموش کردهاند و ديگر مطالبات مردم را پيگيري نميکنند، اما عدهاي ديگر ميگويند تامين نيازها و خواستهها با حضور در قدرت ميسر خواهد بود. همانطور که در دوره اصلاحات نيز رئيسجمهور معتقد به اصلاحات از درون ساختار سياسي بود و محمدرضا خاتمي نايب رئيس مجلس ششم معتقد به اصلاحات از درون جامعه. با اين حال پروژه اصلاح اصلاحات سرنوشت محتوم اصلاحطلبان است و براي ماندن و تاثيرگذاري در صحنه سياست ايران بايد به اصلاح در ساختارها، رويکردها و عملکردها تن داد. کمتر از 5 ماه تا انتخابات حساس مجلس يازدهم باقي است و اصلاحطلبان اگر از هم اکنون فکري براي بازنگري و بازپروري جرياني و بازيابي سرمايه اجتماعي خود نکنند شکست آنها در انتخابات دوم اسفند محتمل است.
اصلاحطلبي؛ پاسخ به مطالبات مردم است
يک فعال سياسي اصلاحطلب در خصوص پوست اندازي و بازسازي جريان اصلاحات اظهارداشت: پوست اندازي در مفهوم اصلاحطلبي مستتر است. بحث اصلاحطلبي اگر بخواهد در هر زمان پاسخگوي نيازها و مطالبات مردم باشد بايد به اقتضاي شرايط و زمان بايد دچار تغيير و تحول باشد. خبرآنلاين نوشت؛ محمد عطريانفر گفت: در واقع اگر ما بخواهيم مفهوم واقعي اصلاحطلبي را تبيين کنيم بايد به اين نکته توجه کنيم که اصلاحطلبي عبارت است از پاسخ به اقتضاي شرايط در قبال مطالبات و نيازهاي مردم بر حسب شرايط کشور و وضعيت منطقه، طبيعي است که وقتي معناي واقعي اصلاحطلبي را در اين چارچوب به رسميت بشناسيم به ناچار بايد بپذيريم که اصلاحطلبي يک نظريه سخت يا غيرقابل تغيير نيست. اين تعريف را بايد به عنوان مفهوم اصلي قلمداد کنيم و به تناسب شرايط بايد از مفهوم اصلاحطلبي و کارکردهاي آن تعريف جديدي ارائه بدهيم. وي افزود: اگر تصور اصلاحطلبان اين باشد که نظريه اصلاحات يک نظريه صلب و يا يک حريم سخت غيرقابل تغيير است، پس طبيعي است که اين نظريه به مرور زمان محتوا و مفهوم واقعي خودش را از دست ميدهد و به يک نظريه سنتي و شکست خورده تبديل ميشود. عضو شوراي مرکزي حزب کارگزاران در خصوص فاصله گرفتن اصلاحات از آرمان اصلاحي با کسب قدرت بيان کرد: کسب قدرت امر غلطي نيست يکي از رويکردهاي مهم اصلاحطلبي اين است که ما در فرايند پيشبرد نظريه اصلاحات بايد نسبت به کسب قدرت حساسيت داشته باشيم تا با تکيه بر قدرت بتوانيم مطالبات مردم را پاسخ بدهيم. مگر ما ميتوانيم از قدرت فاصله بگيريم؟ وي ادامه داد: ما اگر بگوييم که آرمانهاي اصلاحات آرمانهايي صلب و تغيير ناپذير است در واقع عليه نظريه خودمان سخن گفتيم. از اين حيث است که ما هيچ فاصلهاي از اصلاحات نگرفتيم. معاون سياسي وزارت کشور دولت اصلاحات در خصوص پوست اندازي اصلاحات تا انتخابات مجلس ابراز داشت: ما در انتخابات مجلس به يک شيوه و در انتخابات رياست جمهوري به شيوهاي ديگر اعمال سياست ميکنيم. منظور خودمان را در مورد ضرورت حضور حداکثري در انتخابات را با سخني شروع کرديم که اين سخن بر ضرورت اعتمادسازي جريان اصلاحات با نهادهاي قدرت و نهادهاي ديگر از جمله شوراي نگهبان دلالت دارد. اين هم يک اقدام پذيرفته شده و پسنديدهاي است که در دستور کار ماست و اميدواريم که ثمربخش باشد. عطريانفر در خصوص نقد به رهبران اصلاحات در خصوص ليست 94، پيگيري مطالبات و عمل به وعدهها تصريح کرد:اصلاحطلبان در همه سطوح ميتوانند مورد نقد و بررسي قرار بگيرند.