علیمحمد نمازی ، فعال سیاسی اصلاحطلب نوشت: چگونه میتوان از صلح، گفتوگو و همزیستی ملتها سخن گفت، اما در عمل شاهد گسترش تنشها و ورود به جنگی گسترده و پرهزینه بود؟ در حالی که ابتناء نظام ما بر آموزههای دینی و ترویج معنویت، مهربانی، عدالت و انصاف است، چرا تقابلهای نظامی با قدرتها بخش مهمی از سیاست و اخبار روزانه را به خود اختصاص داده است؟ ایران در مقطعی با طرح ایده گفتوگوی تمدنها، پیام تعامل، تفاهم و همزیستی مسالمتآمیز با جهان را مطرح کرد؛ پیامی که در سطح بینالمللی نیز با استقبال روبهرو شد.
اکنون، اما پس از گذشت سالها، کشور درگیر رویارویی نظامی گسترده با آمریکا و اسرائیل شده و چنان که هشدار داده شده بود، دامنه آن به کشورهای منطقه نیز کشیده شده است. حملات متقابل، تهدیدهای امنیتی و محدودیت شدید تردد کشتیها در تنگه هرمز نشان میدهد که پیامدهای چنین تقابلی به مرزهای ایران محدود نمانده است.
پرسش این است که چگونه به این نقطه رسیدهایم؟ چرا سیاست خارجی کشور، بهجای آنکه بر کاهش تنش، توسعه روابط و تأمین منافع ملی از مسیر دیپلماسی استوار باشد، تا این اندازه درگیر منازعه و تقابل شده است؟ آیا تولید و توسعه مستمر تسلیحات، بهویژه موشکها، و گسترش توان نظامی، بهتنهایی میتواند امنیت پایدار و رفاه ملی را تضمین کند؟ کسی منکر لزوم داشتن توان نظامی برجسته نبست، اما آیا این قدرت بدون پشتوانه اقتصادی نیرومند، جامعهای امیدوار، رضایت عمومی و روابط متعادل با جهان، قادر به تأمین امنیت بلندمدت خواهد بود؟ بیتردید هیچ کشوری نمیتواند از حق دفاع و تأمین امنیت ملی خود چشمپوشی کند، اما دفاع از سرزمین و مردم با گرفتار شدن در چرخه دائمی تنش و جنگ تفاوت دارد.
امنیت واقعی تنها در توان نظامی خلاصه نمیشود؛ اقتصاد باثبات، جامعه امیدوار، اعتماد عمومی، رفاه نسبی و روابط خارجی مبتنی بر منافع ملی نیز از ارکان اساسی امنیت کشورند.
نگرانی بزرگتر آن است که در میانه این تحولات، مسائل روزمره و حیاتی مردم به حاشیه رانده شدهاند. تورم سنگین، کاهش قدرت خرید خانوارها، دشواری تأمین نیازهای اولیه، مشکلات سوخت و نگرانی درباره تأمین گاز در فصل زمستان، زندگی بخش بزرگی از جامعه را تحت فشار قرار داده است.
در چنین شرایطی، انتظار طبیعی مردم آن است که مسئولان، از دولت و مجلس گرفته تا سایر نهادهای حاکمیتی، بیش از هر چیز به اقتصاد، اشتغال، سلامت، آموزش و تأمین مایحتاج عمومی بپردازند. درست است که باید با تهدیدها مقابله کرد، اما نباید فضای رسانهای کشور را فقط به این موضوع اختصاص داد گویی مسائل اساسی زندگی مردم در اولویت بعدی قرار گرفتهاند.
این در حالی است که رضایت یا نارضایتی جامعه، پیش از هر چیز، در سفره خانوار، امنیت شغلی، امکان برخورداری از خدمات عمومی و امید به آینده خود را نشان میدهد. آیا وقت آن نرسیده است که در تعریف اولویتهای کشور بازنگری شود؟ آیا نباید از میزان موفقیت در تأمین رفاه، آرامش و آیندهای قابل اطمینان برای مردم نیز سخن گفت؟ دفاع از کشور ضروری است، اما مردم نباید هزینه منازعات را با فقر، ناامنی اقتصادی و اضطراب روزمره بپردازند.
قدرت واقعی یک کشور در توانایی آن برای ساختن زندگی بهتر، حفظ کرامت شهروندان و برقراری رابطهای عقلانی و عزتمندانه با جهان است. امروز بیش از هر زمان دیگری باید این پرسش را پیش روی مسئولان گذاشت که آیا اولویت نخست کشور، ادامه تقابل و نمایش قدرت است یا تأمین امنیت، معیشت و آرامش مردمی که صاحبان اصلی این سرزمیناند؟