ایران، آمریکا و تاثیر میانجیها
علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: انتظار میرفت رئیسجمهور چین در سفر به آمریکا که با هدف باز گرداندن دو کشور به تفاهم اسلامآباد انجام شده بود بیشتر به جانب ایران بپردازد ولی مساله در درجه دوم اهمیت قرار گرفت. شاید هم شی. جین. پینگ از جهت انتظارات خود چین و هم از جهت مساله ایران دست خالی به کشورش برگشت.
اصل سفر آقای شی این بود که به آمریکا بفهماند این فضای یگانهای که برای خود ساخته قابل قبول نیست و باید فضای بینالمللی را باز کند و چین هم در فضای بینالمللی صاحب سهمی از قدرت باشد و استحقاقش را هم دارد. منتها بر سر همین مسأله شاید مقداری ناسازگاری به وجود آمد و مسأله ایران هم مقداری لوث شد و از اهمیتی که سزاوارش بود فاصله گرفت.
از طرفی تصور این بود که با ناکامی ترامپ حزب جمهوریخواه شکست میخورد که البته امکان این قضیه کم نیست ولی ترامپ گفت دوره ریاست جمهوری من به پایان رسیده و حالا هم خیلی مهم نیست که چه اتفاقی برای حزب جمهوریخواه و تغییراتی که ممکن است در کنگره به وجود بیاید، بیفتد.
البته این نوعی ژست توخالی بود که ترامپ گرفت. چرا که طبق سنت حاکم بر روح دیپلماسی آمریکا رئیسجمهوری که از هر حزبی در کاخ سفید نشسته باید به نوعی رفتار کند که فضا برای نفر بعدی از همان حزب برای دور بعدی مهیا باشد. اما ترامپ با نارضایی که در افکار عمومی آمریکا وجود دارد این فضا را مهیا نکرد.
چنانکه ترامپ با بالا رفتن قیمت سوخت محبوبیت خود را از دست داده است. اما به نظر میرسد هدف ترامپ از این اظهارات این بود که تنگه هرمز را ارزش بیندازد. با این حال ایران با پیشنهادی که داد بحث مذاکره و توافق مجدد را مطرح کرد و وقتی ترامپ این پیشنهاد را رد کرد ایران نیز قاطعانه بر موضوع خود ایستاد؛ لذا اکنون با توجه به اینکه مشخص نیست بعد از انتخابات چه سرنوشتی برای حزب جمهوریخواه رقم خواهد خورد فعلا معلوم نیست که ترامپ چه تصمیم خواهد گرفت.
از طرفی اینکه ترامپ از مساله کنگره بیتفاوت عبور میکند و میگوید فرقی نمیکند کاملا موضع اشتباهی است چرا که اگر دموکراتها کنگره را بگیرند هر اقدامی در سیاست خارجی باید با موافقت آنها همراه باشد؛ لذا اینکه ترامپ گفته بعد از انتخابات میخواهم صلح و آشتی برقرار بکنم صحبتهایش چندان پایه و اساسی ندارد و احتمالا دست به اقدامات نظامی هم بزند. با این حال در این شرایط بلاتکلیف میتوان به میانجیهایی مثل قطر، پاکستان و مهمتر از اینها چین امیدوار بود تا وساطت کنند طرفین به سمت مذاکره و تفاهم بروند تا از این بلاتکلیفی خارج شویم.
