آژانس زیر سایه سیاست قدرتها
گفته میشود که اتریش تحت فشار شدید آمریکا دست به چنین کار خلاف عرفی زده است. در حالی که مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین قرار دارد، عدم صدور روادید برای اسلامی به عنوان رئیس سازمان انرژی هستهای کشورمان، رفتاری خلاف پروتکلهای شناخته شده بینالمللی است.
اظهارات بقایی
سخنگوی وزارت خارجه ادعاها پیرامون تغییر دکترین هستهای ایران و مباحث مطرحشده درباره خروج از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و بازدارندگی هستهای گفت: این هم بخشی از تناقض و وقاحت طرفهای مقابل است. از یک طرف خودشان کاری میکنند که فلسفه وجودی رژیم NPT زیر سؤال برود و از طرف دیگر شاکی میشوند که چرا کشورها اساساً درباره مباحث مرتبط با بازدارندگی و هستهای صحبت میکنند. سخنگوی وزارت خارجه درباره ممانعت از صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و پیگیری حقوقی این اقدام تصریح کرد: اقدام دولت اتریش بهعنوان دولت میزبان، مطلقاً ناموجه است. اینها طبق تعهداتشان باید روادید ورود هیات نمایندگی ایران را صادر میکردند. مراتب اعتراضمان را صریحاً به دولت اتریش منعکس کردیم و کاردارشان به وزارت خارجه فراخوانده شد. برای اعتراض، مراتب اعتراض خودمان را اعلام کردیم. وی ادامه داد: همه تناقض، تناقض در تناقض. از یک طرف کشوری را متهم میکنند، قطعنامه صادر میکنند، گزارشهای نادرست تهیه میکنند و بعد اجازه حضور نمایندگان کشور برای دفاع از خودش را هم سلب میکنند. یعنی جنگی که شروع کردند فقط جنگ نظامی نبوده، جنگ در عرصه دیپلماتیک، در عرصه حقوقی است، برای اینکه مانع از رسیدن صدای ایران به سایر کشورها بشود. بقائی با اشاره به اینکه ما از همه ابزارها استفاده میکنیم برای اینکه اجازه ندهیم چنین هدفی محقق بشود، گفت: اینکه دولت اتریش به ما بگوید تحت فشار یا درخواست آمریکا، که برای ما مشهود است فشار آمریکا بوده، این کار را انجام داده، به هیچ عنوان رفعکننده مسئولیت دولت میزبان نیست.
نظر نماینده ایران
نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی لغو روادید محمد اسلامی را نقض جدی حقوق ایران به عنوان یکی از اعضای این نهاد دانست. رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در کنفرانس عمومی این نهاد به لغو روادید محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، اعتراض کرد. نجفی گفت: این اقدام «نشانه آشکار سیاسیکاری» و نقض جدی حقوق ایران بهعنوان یکی از کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. وی با اشاره به تعهدات کشور میزبان، خواستار رفع فوری این محدودیت شد و تأکید کرد: از کشور میزبان میخواهیم فوراً این نقض تعهد را برطرف کند. نماینده ایران در آژانس همچنین خواستار اقدام اصلاحی فوری و ارائه تضمینهای لازم از سوی کشور میزبان برای جلوگیری از تکرار چنین وقایعی شد. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس گفت: جلوگیری از حضور (رئیس سازمان انرژی اتمی ایران) در کنفرانس عمومی، رویهای ایجاد میکند که بر همه تأثیر خواهد گذاشت. به همین دلیل باید در برابر چنین زورگویی و فشار سیاسی ایستادگی کنیم. وی افزود: این اقدام بدخواهانه اخیر دولت آمریکا را نمیتوان چیزی جز رفتاری کودکانه دانست. معاون سازمان انرژی اتمی ایران تأکید کرد: آژانس و دیگر کشورها وظیفه دارند دولت آمریکا را برای رعایت قواعد، بهویژه آیین کار آژانس، تحت فشار قرار دهند و فشار بر کشورهای مختلف و این نهاد بینالمللی را نپذیرند. دولت اتریش در اقدامی خلاف تعهدات این کشور بهعنوان میزبان نهادهای بینالمللی و تحت فشار آمریکا، روادید محمد اسلامی را لغو و به این ترتیب از حضور وی در نشست کنفرانس عمومی آژانس ممانعت کرد.
دیدگاه روسیه
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از تاس، میخائیل اولیانوف نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، لغو روادید محمد اسلامی معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از سوی اتریش را نقض تعهدات این کشور در قبال آژانس بینالمللی انرژی اتمی دانست و تلاشهای انگلیس، فرانسه و آلمان برای فعالسازی سازوکار بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه ایران را نیز فاقد اعتبار حقوقی خواند. اولیانوف در جریان هفتادمین نشست کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تصمیم مقامهای اتریش برای لغو روادید محمد اسلامی جهت شرکت در این نشست را بهشدت مورد انتقاد قرار داد. اولیانوف گفت کشورهای غربی کارزار بیقانونی روادیدی را برای تسویهحساب با کشورهایی که مورد قبول آنها نیستند، به راه انداختهاند. نماینده دائم روسیه در وین تأکید کرد اتریش با این اقدام، تعهدات خود در توافق مربوط به استقرار مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بهطور آشکار نقض کرده است و مقامهای این کشور مبنای واقعی برای جلوگیری از ورود رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نداشتهاند. وی در بخش دیگری از سخنان خود، تلاشهای انگلیس، فرانسه و آلمان برای فعالسازی سازوکار بازگشت خودکار تحریمهای پیشین شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران را از نظر حقوقی بیاعتبار دانست. اولیانوف با اشاره به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد تأکید کرد که مفاد این قطعنامه در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ پایان یافته و از این رو تلاش کشورهای اروپایی برای فعالسازی سازوکار بازگشت تحریمها فاقد مبنای حقوقی است.
