بسیاری از مشکلات اقتصادی با تهاتر حل میشود
این در حالی است که کشورمان در تحریم و محاصره اقتصادی قرار دارد و برخی معتقدند استفاد ه از ظرفیت کشورهای شرقی و گروههایی مثل بریکس میتواند بر بهبود شرایط اقتصادی ایران تاثیر گذار باشد. در همین راستا برای بررسی شرایط تابآوری اقتصادی جامعه «آرمان ملی» با هادی حقشناس استاندار گیلان و کارشناس مسائل اقتصادی به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
* با توجه به شرایط اقتصادی بغرنج کنونی تابآوری اقتصادی مردم را تابع چه مولفههایی میدانید؟
شعار امسال اقتصاد مقاومتی با تابآوری در سایه وحدت ملی و امنیت ملی است و من فکر میکنم این یک شعار بامسمایی برای سال ۱۴۰۵ است. به خاطر اینکه شروع این سال با یک جنگ تحمیلی توسط بزرگترین قدرت نظامی جهان بوده و طبیعتا این حمله نظامی خسارت اقتصادی دارد گرچه خسارت جانی فراوان هم داشته که از آنها بگذریم خسارت اقتصادی آن همین بحث محدودیت عرضه کالا، محدودیت صادرات نفت و اخلالی است که در صادرات و واردات ایران ایجاد شده است. البته به این موضوع مهم هم باید اشاره کنیم که غرب هم تحت فشار است. برای غرب همیشه مساله انرژی و قیمت انرژی یک مساله مهمی بوده که الان دست به گریبان آن شده است. همین درگیریهای چند روز گذشته وقتی قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار رسیده بیانگر این است که هنوز وارد زمستان نشدهایم، غرب تحت فشار انرژی است و ادامه این درگیری به نفع اقتصاد غرب نخواهد بود. البته طبیعی است که اقتصاد ایران هم تحت فشار است، اما نکته مهم این است که هر چقدر اقتصاد ایران بتواند تابآوری بیشتر داشته باشد در پس این تابآوری نتایج شیرینی حاصل خواهد شد. به نظر میرسد الان در شرایطی هستیم که با عبور از تحریمها اقتصاد ایران میتواند گرفتار نشود. برای اینکه چنین اتفاقی بیفتد باید این مقاومت و تابآوری را تقویت کرد و راهکار تقویت این است که دولت از همه فرصتها استفاده کند. اقتصاد ایران با کشورهای متعددی مراوده تجاری دارد طبیعی است که غرب اقتصاد ایران را تحریم کرده ولی در شرق که چنین تحریمی وجود ندارد. اکنون روابط ما با کشورهای حاشیه دریای خزر و کشورهایی که مرز خشکی با آنها داریم عادی است. گرچه ممکن است به لحاظ بانکی آمریکاییها شیطنت کنند، اما اینکه بتوانیم کالا بدهیم و کالا بگیریم بخش قابل توجهی از مسائل اقتصادی ایران به شکل تهاتری قابل حل است؛ بنابراین آنچه که میتواند تابآوری و مقاومت اقتصادی ایران را افزایش بدهد این است که ما بتوانیم با کمترین تشریفات حقوقی و گمرکی از همه ۳۲ مرز زمینی و مرزهای آبی و هوایی برای صادرات واردات کالا استفاده کنیم. دیگر نباید به تاجر گفت برو ثبت سفارش کن بلکه با یک ثبت آماری زیر نظر وزارت صمت و گمرک میتوان تشریفات صادرات و واردات را کم کرد. دیگر نباید به یک صادر کننده جزء گفت که تو ارز را کجا بردی وکجا آوردی عمده ارز یا دو سوم ارز کشور دست شرکتهایی است که شبهدولتی یا زیر نظر صندوقها و نهادها هستند. اگر دولت به دنبال ارز است باید فشار خود را به روی آنها بیاورد نه صادر کنندهها و وارد کنندههای جزء؛ لذا باید قوانین و تشریفات را تسهیل کرد و اعتماد به پایانههای مرزی، آبی، ریلی و هوایی را به حداکثر ممکن رساند.
* چندی پیش رئیسجمهور و آقای عارف صحبت از افزایش قطعی کالابرگ کردند؛ اساسا با توجه به تورم فزاینده و گرانی لجامگسیخته مسکنهایی مثل کالابرگ میتواند برای جامعه نقش ضربهگیر اقتصادبی را ایفا کند؟
قطعا اینها برای دهکهای کمدرآمدی به خصوص سهدهک پایین درآمدی ضربهگیر است، اما برای طبقه متوسط شاید به آن اندازه نتواند مسائلی را حل کند. اصل مطلب اینکه حتما در این شرایط جنگی لازم است و باید به این دهکها کمک کرد.
* با توجه به رویکرد تحریمی و فشار اقتصادی آمریکا تصور میکنید ایران تا چه میزان میتواند از ظرفیت کشورهای شرقی و گروههایی مثل بریکس برای بهبود شرایط اقتصادی و خنثیسازی تحریمها استفاده کند؟
مشکل ما این است که شاید گاهی اوقات بلد نیستیم از فرصتها استفاده کنیم. بریکس، شانگهای و اوراسیا سه پیمانی است که قرار بر این بوده که در شرایط سخت این کشورها به یکدیگر کمک کنند. هر سه پیمان هم به دنبال این هستند که تجارت دلار پایه را تبدیل به پولهای ملی خودشون کنند. الان یک فرصتی برای آزمایش کردن کشورهای عضو گروه بریکس، شانگهای و اوراسیا است و اگر امروز این کشورها پایه پولی تجارت را پایه پولی کشورهای خود قرار دهند طبیعی است که بعدا در شرایط عادی هم بیشتر میشود به اینها اتکا کرد، اما اینکه در شرایط جنگی امروز ایران اینها به کمک ایران نیایند و مبنای تجارت را ارزهای ملی خود قرار ندهند طبیعی است که بعداً هم به درد ما نخواهند خورد. اما خوشبختانه با سفر رئیسجمهور به شانگهای و بریکس قرائن و شواهد از این قرار است که همه آن کشورها هم به دنبال تجارت بر مبنای ارزهای ملی خود هستند و اکنون ایران است که باید ببینیم که از این فرصت چگونه استفاده میکند.
