نبیاله عشقیثانی، مدیرعامل شبکه ملی خیریههای حامی ایتام نوشت: زن و شوهرهایی که حداقل پنجسال از ازدواجشان گذشته باشد و با وجود انجام اقدامات پزشکی صاحب فرزند نشده باشند میتوانند به اداره بهزیستی شهر محل زندگیشان مراجعه و درخواست پذیرش یکی از کودکان تحت سرپرستی بهزیستی را که والدینش پیدا نشده و در یکی از شیرخوارگاههای بهزیستی تحت مراقبت هستند بهعنوان فرزند خوانده مطرح کنند.
البته طبق قوانین و مقررات موجود بعد از بررسی اولیه توسط کارشناسان بهزیستی و تایید صلاحیت زن و شوهر آنها باید به یکی از محاکم خانواده قوهقضائیه مراجعه کنند و دستور قضایی و حکم سرپرستی کودک را دریافت کنند و به بهزیستی ارائه دهند. بعد فرزند مشخص شده با شرایط و ضوابطی که در مقررات و فرایند فرزند خواندگی مشخص شده را تحویل بگیرند.
چند نکته بهعنوان نکات مهم برای پذیرش فرزند خوانده قابل ذکر است. اولا والدین با دریافت حکم قضایی و تحویل گرفتن فرزند باید با نام مورد نظرشان و فامیل خودشان برای فرزندخواندهشان شناسنامه دریافت کنند و همه وظایف پدر و مادری را برای کودکی که پذیرفتهاند به دقت اجرا کنند و بدانند که کارشناسان بهزیستی برهمه مراحل زندگی این کودک و خانواده فرزندپذیر نظارت خواهند داشت و در صورت لزوم مشاوره لازم را ارائه میدهند.
ضمن آنکه والدین مکلف هستند در اولین فرصت این حقیقت را که او فرزند حقیقی آنها نیست به کودک بگویند که امری آسان نیست. از آنجا که فرزندخواندهها قانونا از پدر و مادر جدیدشان ارث نمیبرند خانواده فرزندپذیر باید برای تامین آینده فرزندخوانده مقداری از اموال خود را به نام او کنند. البته برخی از بستگان از اینکه شخصی که فرزند واقعی و همخون خانواده نیست ارثی را ببرد دچار مشکل میشوند.
چالش دیگر آنکه وقتی کودکی که فرزند واقعی یک خانواده نیست بهعنوان یکی از فرزندان بهراحتی پذیرفته نمیشود تا رسیدن به یک فهم مشترک برای پذیرش این عضو همه بستگان فهیم خانواده باید برای پذیرش این عضو جدید تلاش کنند و دیگران را برای مواجه صحیح با این واقعیت قانع کنند.
یکی از چالشهای مهم دیگر آنکه تعداد کودکانی که واجد شرایط سپردن به فرزندخواندگی هستند نسبت به تعداد خانوادههای متقاضی که صاحب فرزند نمیشوند خیلی کمتر است که برای آن راهکاری وجود ندارد به همین دلیل سازمان بهزیستی برنامههای متعددی برای سپردن کودکان یتیم تحت سرپرستی خود به خانوادههای دارای فرزند لیکن علاقمند به پذیرش فرزندانی دیگر برای پذیرش سرپرستی و حضانت از کودکان یتیم دارد.
این قبیل کودکانی که به دیگر خانوادههای غیر واجد شرایط فرزندخواندگی بهزیستی سپرده میشوند شرایط و ویژگی خود را دارند که به صورت پیوسته در حال بازبینی و اصلاح است. یادآوری این نکته ضروری است که در سال ۹۲ قانون حمایت از کودکان بیسرپرست و بدسرپرست به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و در حال اجرا است. اکنون قانون فرزند خواندگی اجرا میشود و موارد پیشبینی شده در قانون قبلی هم رعایت میگردد.
یادآور میشود اگر بهترین شرایط هم برای مراقبت و تعلیم و تربیت فرزندان فاقد سرپرستی موثر تعیین و اجرا شود هیچگاه جانشین مناسب خانواده نیست و صرفا اقدامی است که باید بدان پرداخته شود و پیوسته اصلاح گردد.