طوفان بیسابقه در بازار طلا
رسیدن هر گرم طلا تا لحظه نگارش این گزارش به حدود ۲۲ میلیون تومان رکورد تازهای است که حتی خوشبینترین تحلیلگران را نیز به سکوت واداشته است. این کارشناسان بر این باورهستند که هرچند افزایش قیمت جهانی طلا عامل بخشی از این افزایش قیمتها هستند، اما تنشها وشرایط بینالمللی و همچنین داخلی ایران نیز در این رویکرد بی تاثیر نیست. تمامی الگوهای سنتی تحلیل، در مواجهه با تلاقی پیچیده متغیرهای جهانی، جهشهای ارزی و نااطمینانیهای سیاسی، کارایی خود را از دست دادهاند و بازار در وضعیتی به جایی رسیده است که هنوز به مرحله ثبات نرسیده است.
رکوردشکنی بیسابقه
علیرضا کشتیآرای، عضو اتحادیه طلا و جواهر تهران در گفتوگو با «آرمان ملی» دراین باره گفت: آنچه امروز در بازار شاهد هستیم، حاصل یک زنجیره از واکنشها به محرکهای همزمان است که قدرت تحلیل را از فعالان بازار سلب کرده است. در این فضای مهآلود، هرگونه پیشبینی قطعی، بیش از آنکه جنبه کارشناسی داشته باشد، حدس و گمانی پرریسک است. بازار طلا و سکه در روزهای اخیر بار دیگر در کانون توجهات اقتصادی قرار گرفته است و نوسانات پرشتاب آن، بسیاری از فعالان اقتصادی و عموم مردم را به تکاپو انداخته است. در تازهترین اظهارات، محمد کشتیآرای، کارشناس برجسته بازار طلا و جواهر، در تحلیلی جامع و موشکافانه به واکاوی چرایی این جهش قیمتی پرداخت و از زوایای پنهان این بازار پرالتهاب پرده برداشت. این گزارش تحلیلی، بازتابدهنده نگاه تخصصی وی به وضعیتی است که بسیاری از ناظران آن را رکوردشکنی بیسابقهای در تاریخ اقتصادی اخیر میدانند.
نوسانات جهانی و داخلی
او افزود: آغاز معاملات در روز دوشنبه، تحت تأثیر مستقیم بازگشایی بازارهای جهانی پس از دو روز تعطیلی، با یک شوک قیمتی همراه بود. کشتیآرای با اشاره به افزایش ۴۴ دلاری هر اونس طلای جهانی در لحظات ابتدایی معاملات، تأکید میکند: این رشد، محرک اصلی نوسانات در بازار داخلی بوده است. نکته حائز اهمیت اینکه؛ ه بازار داخلی در حالی با این رشد قیمت مواجه شد که نرخ ارز نسبت به روز قبل نوسان چندانی را تجربه نکرده بود، به عبارت دیگر، طلا در ابتدای روز، سیگنال خود را کاملاً از بازارهای جهانی دریافت کرد. با این حال، فعالان بازار باید مراقب باشند، چراکه قیمتهای آغازین روز لزوماً نشاندهنده مسیر نهایی قیمتها در پایان معاملات نیست و ماهیت نوسانی بازار، احتمال تغییرات در طول ساعات کاری را همچنان بالا نگه میدارد.
افزایش قیمت بیسابقه
یکی از بخشهای کلیدی تحلیل کشتیآرای، مقایسه وضعیت فعلی با بحرانیترین مقاطع سال گذشته، بهویژه در اسفندماه و همزمان با آغاز جنگ است. او گفت: در یک مقایسه، وضعیت کنونی قیمت طلا در سال گذشته و روزهای پیش از جنگ میبینیم که آنچه امروز شاهد آن هستیم، فراتر از تجربههای پیشین است. در آن مقطع زمانی، قیمت جهانی طلا در محدوده ۵۳۰۰ دلار برای هر اونس قرار داشت، اما امروز این رقم به حدود ۵۶۴۷ دلار رسیده است. این تفاوت در قیمت جهانی، هرچند مهم است، اما تنها بخشی از داستان رکوردشکنی سکه و طلا در ایران است. کشتیآرای با تأکید بر اینکه قیمت سکه در بازار داخلی نسبت به آن زمان افزایش چشمگیری داشته است، اضافه کرد: وضعیت فعلی یک رکورد جدیدی است که در هیچ مقطع زمانی مشابهی دیده نشده است. این مقایسه نشان میدهد که ما با یک اثر دومینویی روبهرو هستیم که در آن، رشد قیمت جهانی تنها بنزین روی آتشی است که پیشتر در بازار داخلی شعلهور شده است.
نوسانات شدید؛ چند دلیل
او در باره عوامل اثرگذار بر این رکوردشکنی، به نقش مکمل نرخ ارز اشاره کرد و افزود: اگرچه طلای جهانی محرک آغازین است، اما موتور محرک اصلی در طول شش ماه گذشته، نرخ ارز بوده است. کشتیآرای اشاره میکند که دلار در زمان آغاز جنگ در محدوده ۱۵۵ هزار تومان بود و اکنون به مرز ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. این رشد قابلتوجه در نرخ ارز، باعث شده است که شکاف قیمتی میان بازار جهانی و بازار داخلی بیش از پیش گسترده شود. در واقع، ترکیبِ افزایش قیمت اونس جهانی با رشد نرخ ارز داخلی، به یک ترکیب «مضاعف» تبدیل شده است که اجازه نمیدهد قیمتها در مسیر کاهشی قرار بگیرند و سقفهای قیمتی جدیدی را برای طلا و سکه رقم زده است.
عوامل سیاسی
او در پاسخ به این سوال که آیا سفر نمایندگان کشورهای پاکستان و عمان به ایران و خبرهای سیاسی در این باره باعث این نوسانات نشده است، گفت: نگاه بازار به سیاست، یک نگاه نتیجهمحور است، نه خبرمحور، در حقیقت رفتوآمدهای سیاسی، دیدارهای دیپلماتیک و انتشار اخبار لحظهای، اگرچه در کوتاهمدت ممکن است هیجان روانی ایجاد کنند، اما نمیتوانند تغییرات پایداری در ساختار قیمتها ایجاد کنند. بازار زمانی به سیاست واکنش نشان میدهد که خروجی واقعی آن مشخص شود. اگر نتیجه مذاکرات یا تحولات سیاسی بتواند فشار را از روی نرخ ارز بردارد، آنگاه میتوان انتظار داشت که طلا نیز به تبعیت از ارز، واکنش نشان دهد. اما تا زمانی که اخبار در حد گمانهزنی و رفتوآمد باقی بمانند، سرمایهگذاران و فعالان بازار نباید بر پایه این اخبار تصمیمگیری کنند، چرا که بازار به محض فروکش کردن هیجان خبر، به مسیر واقعی خود که متأثر از واقعیتهای اقتصادی است، بازمیگردد.
پیشبینی بازار طلا
عضو اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره پیشبینی در مواجهه با این شرایط پرنوسان، و اینکه آیا روند صعودی ادامه خواهد داشت یا باید منتظر کاهش قیمتها باشیم، گفت: هرگونه پیشبینی قطعی و خوشبینانه دراین باره ممکن نیست، چراکه منطق اقتصادی بر این استوار است که تا زمانی که متغیرهای اصلی یعنی قیمت جهانی طلا، نرخ ارز و وضعیت سیاسی به ثبات نرسند، انتظار برای کاهش فوری قیمتها غیرواقعبینانه است. در کوتاهمدت، نوسان ویژگی ذاتی این بازار است و مردم باید با این واقعیت کنار بیایند که بازار هنوز به آرامش نرسیده است. با این حال، او بهشدت نسبت به تصمیمگیریهای هیجانی هشدار داد وتاکید کرد:در چنین شرایطی که قیمتها بهسرعت جابهجا میشوند، فضای روانی جامعه تحت تأثیر ترس و طمع قرار میگیرد. در این فضای مهآلود، فرصتطلبان و سودجویانی هستند که قصد دارند از نگرانی مردم برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنند. لذت توصیه میکنم که مردم از هرگونه معامله تحت تأثیر تبلیغات فضای مجازی و هیاهوی آنلاین پرهیز کنند. بسیاری از این پلتفرمها ممکن است با هدف تحریک تقاضا و فروش فوری ایجاد شده باشند و خریداران را در قیمتهای سقف یا حبابی گرفتار کنند.
اعتبار پلتفرمهای آنلاین
کشتیآرای در باره موضوع فعالیت پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا نیز گفت: مشکل اصلی آنلاین بودن این پلتفرمها نیست، بلکه اعتبار است. خرید طلا از پلتفرمهایی که فاقد مجوزهای معتبر اتحادیه یا نهادهای نظارتی هستند، قمار بر سر سرمایه است. او به مردم توصیه کرد که پیش از انجام هرگونه تراکنش، حتماً نسبت به اصالت و مجوزهای آن مجموعه اطمینان حاصل کنند و در شرایط فعلی، با صبر و تامل معامله کنند و از هرگونه خرید هیجانی پرهیز کنند. قطعاًبرای کسی که نیاز فوری به معامله طلا ندارد، تماشای بازار و پرهیز از ورود هیجانی به معاملات، میتواند بهترین استراتژی برای حفظ دارایی باشد.
