تفاهم اسلامآباد، نقطه بازگشت به مذاکرات
اینکه دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ قصد دارد تا چه نوعی از تحریم را علیه ایران وضع کند، امری نامشخص است، اما در این مسیر مقامات ایران صراحتاً مواضع سیاسی خود هم در خصوص اقدامات اقتصادی و هم در خصوص هرگونه اقدام نظامی احتمالی علیه تهران را به گوش طرف مقابل رساندهاند.
پاسخ به ترامپ
در این راستا سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان در حاشیه مراسم تجدید میثاق با آرمانهای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در حرم امام خمینی (ره) در واکنش به تهدیدهای آمریکا برای تحریمها اقتصادی شدید گفت که «عملیات اقتصادی که ترامپ ادعا میکند، یک سناریوی تکراری و همان قلدری همیشگی در سیاستهای آمریکاست. به تعبیری فیلم تکراری است که بارها تماشا کردهایم و ما میدانیم چگونه باید با آن مقابله و برخورد کنیم». عراقچی تاکید کرد «اینکه از عملیات نظامی و تهدیدات خود دوباره رسیدهاند به همان طرحهای قدیمی، نشان میدهد که مستاصل هستند». وی تصریح کرد که «باید بدانند که هیچ راهی جز صحبت با احترام با مردم ایران و یک راه حلی که مبتنی بر عدالت و شرافت باشد وجود ندارد». از سوی دیگر سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران در مراسم گرامیداشت روز خبرنگار با اشاره به اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره جنگ اقتصادی علیه ایران اعلام کرد که «رئیسجمهور آمریکا میگوید دستور جنگ اقتصادی را صادر و شدیدترین جنگ اقتصادی علیه ایران را شروع کردیم و این اعتراف ضمنی به شکست مفتضحانه دشمن در عرصه نظامی است». او در بخشی از سخنان خود گفت «بارها اعلام کردهایم که برای هر اقدام خصمانه دشمن سناریو داریم. یکی از اقدامات خصمانه دشمن، اقدامات و جنگ اقتصادی است. ما برای دفع آثار سوء جنگ دشمن سناریو داشته و بهراحتی ارتباط اقتصادی با کشورها برقرار میکنیم». سخنگوی سپاه خاطرنشان کرد که «بیخ گوش آمریکا تعاملات اقتصادی داریم، آمریکا را دور میزنیم و نتیجهاش را در آینده نزدیک خواهید دید. دشمن در حال جنگ است تا ما باور کنیم او پیروز میشود. اصحاب رسانه باید با دشمن بجنگند که به دشمنان بگوییم شما پیروز نمیشوید و تاکنون هم نشدید».
عاصم منیر در تهران
امان آنچه در این راستا باید موردنظر قرار بگیرد و به نوعی شاید بتواند گره و سکون فعلی در عرصه دیپلماتیک را احتمالاً باز کند، سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران است. در این مورد اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتوگو با خبرنگاران از سفر فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به تهران خبر داد و اعلام کرد که وی در راس یک هیات رسمی به تهران سفر خواهد کرد. بقائی تصریح کرد که این سفر در راستای تقویت همکاریهای دوجانبه ایران-پاکستان و نیز ادامه مساعی جمیله این کشور برای کمک به تقویت صلح و امنیت در منطقه صورت میگیرد. عاصم منیر در این سفر با مقامهای ارشد کشورمان دیدار و گفتوگو خواهد کرد. این در حالی است که سیدعباس عراقچی و فیلد مارشال عاصم منیر در تماس تلفنی درباره آخرین تحولات منطقهای و راهکارهای مؤثر برای تقویت صلح، ثبات و امنیت در منطقه غرب آسیا گفتوگو کردند. در این راستا العربیه به نقل از منابع آگاه گزارش داد که «فرمانده ارتش پاکستان در جریان سفر فردای خود به تهران، حامل پیامهایی از سوی آمریکا برای ایران خواهد بود». این منابع افزودند سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران با هدف شکستن وضعیت بنبست کنونی و ازسرگیری مذاکرات انجام خواهد شد.
ادامه مذاکرات؟
بدون شک اوضاع و احوال فعلی منطقه و همچنین اظهارات و مواضع ترامپ و مقامات آمریکا علیه ایران و حتی شرکای منطقهای خود طی روزهای گذشته، هیچ تصویر سالم و درستی از اتمسفر سیاسی خاور میانه نشان نمیدهد. در این مسیر باید توجه داشت که آمریکا ناو جرج واشنگتن را جایگزین ناو آبراهام لینکلن کرده است و از نظر بسیاری از ناظران و تحلیلگران سیاست و امنیت بینالملل این اقدام به معنای حفظ حضور نظامی همانند گذشته و رصد وضعیت فعلی خارومیانه است، اما نکته اینجاست که این میزان از نیروی نظامی و ابقای آنها به مدت نامعلوم برای ترامپ در شرایط فعلی هزینه اقتصادی و سیاسی دارد. بخش اعظمی از کارشناسان و نظریهپردازان نزدیک به ترامپ و کاخ سفید بر این عقیدهاند که با توجه به بینتیجه ماندن پرهزینه جنگ ایران و بیثمر بودن تلاشهای دیپلماتیک دولت او در صلح اوکراین و پایان جنگ غزه، او با روشی نامتعارف در سیاست خارجی نتایج در هم ریختهای را به بار آورده که دستورکار اصلیاش را در بنبست قرار داده است که بر نتیجه انتخابات میاندورهای نوامبر برای حزبش بیتاثیر نخواهد بود. این بدام معناست که ترامپ و تیم او به دنبال راهی هستند تا هم وجهه خود را حفظ کنند و هم بتوانند جنگ علیه ایران را به عنوان دستاورد به افکار عمومی خود بفروشند و هم اینکه بتوانند وضعیت فعلی منطقه را با توافقی که مدنظر دارند به یک نقطه مشخص برسانند. در مقابل ایران نیز کاملاً شفاف مواضع خود را اعلام کرده و محور اصلی این مواضع بازگشت آمریکا به تفاهمنامه اسلام آباد خواهد بود. حال باید دید که آیا سفر عاصم منیر به تهران میتواند باز کننده قفل این وضعیت باشد؟
