تفاهم اولیه در سوئیس؟
اتفاقی که خاتمه جنگ در همه جبههها حتی لبنان را در پی دارد و میتواند پس از مدتها آرامش را به منطقه خاورمیانه بازگرداند و همچنانی که محاصره دریایی ایران را برمیدارد طی ترتیباتی خاص از سوی ایران تنگه هرمز را میگشاید تا عبور و مرور کشتیها و نفتکشها مثل سابق به سهولت انجام پذیرد و مهمتر از همه داراییهای بلوکه شده ایران آزاد خواهد شد و شروط دیگری که در خود تفاهمنامه قید شده است؛ لذا همه منتظرند تا روز جمعه هیأت ایرانی و آمریکایی در سوئیس گرد هم آیند و ابتدا امضای تفاهم و سپس مذاکرات را آغاز کنند. تفاهمی که در شهری در قلب کوهستانهای آلپ سوئیس امضا خواهد شد. وزارت خارجه سوئیس روز سهشنبه اعلام کرد، توافقنامه ایران و آمریکا روز جمعه در شهر «بورگناشتوک» واقع در مرکز کشور امضا خواهد شد. شایان ذکر است پیش از این شهباز شریف نخستوزیر پاکستان و دیگر مقامات در ایران و آمریکا از برگزاری مراسم امضای تفاهمنامه پایان جنگ در سوییس خبر داده بودند، اما محل دقیق این رویداد در هالهای از ابهام بود. جزئیات تفاهمنامه مشترک ایران و آمریکا هنوز به طور رسمی منتشر نشده است در عین حال که رسانههای مختلف در روزهای اخیر گزارشهایی غیررسمی درباره متن این تفاهم را منتشر کردند که از سوی طرفین مذاکرات و طرف پاکستانی مورد تایید قرار نگرفته است. البته مشخص نیست تفاهمنامه به طور الکترونیکی یا حضوری در نهایت امضا خواهد شد، اما به طور کامل منتشر و در اختیار رسانهها قرار میگیرد. انتخاب هتل «بورگناشتوک» به عنوان هتل محل مذاکرات سطح بالای ایران و آمریکا به میانجیگری پاکستان که البته گفته شده که قطر هم در آن نماینده دارد، نسبت به هتلهای دیگری که مذاکرات در شهرهای اروپایی تاکنون برگزار شده، به لحاظ سیاسی، امنیتی، جاذبههای گردشگری و ... متفاوت است و باید گفت که احتمالا این هتل محل برگزاری دور جدید مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا خواهد بود. به نظر میرسد انتخاب بورگناشتوک برای مذاکرات ایران و آمریکا تنها یک انتخاب لجستیکی نیست، بلکه حامل یک پیام سیاسی نیز هست؛ پیامی مبنی بر فراهم شدن فضایی بیطرف، امن و دور از فشار رسانهای و سیاسی برای گفتوگوی طرفین. همچنین با توجه به فضای تنش آلودی که میان ایران و آمریکا در پی دو جنگ در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ روی داده است و سطح بیاعتمادی و حساسیت افکار عمومی انتخاب این محل هوشمندانه است که هیچ تصویری هماهنگ نشده از هیاتهای دو طرف و تعاملات آنها با یکدیگر منتشر نشود. همچنین رسانههای اروپایی گزارش دادند دولت سوئیس با نزدیک شدن به موعد امضای تفاهمنامه میان ایالات متحده آمریکا و ایران در روز جمعه در خاک این کشور، برای تامین امنیت محل این رویداد بیش از ۲۰۰۰ نیروی حفاظتی را مستقر کرده و منطقه پرواز ممنوع است.
*جزئیات تازه از توافق
اما CNN متن ادعایی از پیشنویس توافق ۱۴ مادهای میان آمریکا و ایران را منتشر کرد که مجموعا مانند همان متن ۱۴ بندی است که پیش از این منتشر شده بود که از نکات مهم آن میتوان به این اشاره کرد که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده محاصره دریایی را لغو کرده و از هرگونه مداخله یا مانعتراشی علیه جمهوری اسلامی ایران جلوگیری خواهد کرد و حداکثر ظرف ۳۰ روز تردد دریایی را به ظرفیت کامل خود بازخواهد گرداند؛ میزان تردد کشتیها از سوی جمهوری اسلامی ایران متناسب با حجم تردد پیش از جنگ خواهد بود. همچنین ایالات متحده متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مناطق اطراف خارج کند. همچنین ایالات متحده متعهد میشود همراه با شرکای منطقهای خود، یک برنامه جامع مورد توافق دو طرف برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران ایجاد کند و تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار را تضمین نماید. سازوکار اجرایی این برنامه بهعنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز تدوین خواهد شد. همچنین ایالات متحده متعهد میشود طبق جدول زمانی که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، به تمامی انواع تحریمهای اعمالشده علیه جمهوری اسلامی ایران پایان دهد؛ از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، مصوبات شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) و تمام تحریمهای یکجانبه آمریکا اعم از اولیه و ثانویه.
*واکنشها
تحولات پیرامن مذاکرات ایران و آمریکا همچنان حساس، داغ و امیدوار کننده پیش میرود و همه چیز از روند مثبت این تحولات خبر میدهد. یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده، درباره برخی گمانهزنیها پیرامون لغو سفر هیات مذاکرهکننده به سوئیس اظهار داشت: تا لحظه تنظیم این خبر، سفر هیات مذاکرهکننده به سوئیس لغو نشده است. وی همچنین درباره روند مذاکرات و اسناد مورد بحث میان طرفین افزود: جزئیات مربوط به امضای یادداشت تفاهم همچنان در حال بحث، بررسی و رایزنی میان طرفهای ذیربط است و هنوز تصمیم نهایی در این خصوص اتخاذ نشده است. این در حالی است که ترامپ رئیسجمهور آمریکا گفتنه است: «درباره توافقها هیچوقت نمیتوان مطمئن بود، اما خیلی زود متوجه خواهید شد. فکر میکنم این توافق انجام خواهد شد».
* گفتوگوی عراقچی-وانگیی
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، و وانگیی، وزیر امور خارجه جمهوری خلق چین طی یک تماس تلفنی گفتوگو و تبادل نظر کردند. وزیر امور خارجه کشورمان در این گفتوگو، ضمن تشریح جزییات یادداشت تفاهم اسلامآباد برای همتای چینی خود، اظهار امیدواری کرد که ایران و چین بتوانند از فرصتهای این تفاهمنامه برای توسعه روابط خود به ویژه در حوزههای انرژی و اقتصادی بهرهمند شوند. وزیر امور خارجه ایران همچنین با اشاره به سطح بالای اعتماد متقابل میان جمهوری اسلامی ایران و چین و اهمیت راهبردی روابط دو کشور، از حمایتهای پکن از روند مذاکرات و نیز پشتیبانی این کشور از یادداشت تفاهم مربوطه قدردانی و تشکر کرد. عراقچی همچنین با اشاره به تجارب گذشته که موجب شکلگیری بیاعتمادی عمیق ایران نسبت به آمریکا شده است، تصریح کرد: «مسئولیت اجرای کامل و حسن اجرای مفاد این تفاهم، بهویژه در زمینه پایان دادن به جنگ در تمام جبههها، بر عهده ایالات متحده آمریکاست».
