مطالبه از جامعه؛ پاسخگویی از دولت
واقعیت این است که مواجهه جامعه با ارکان مختلف حاکمیت همواره مواجههای یکسویه بوده و صرفا این جامعه بوده و آنچه را که نهادهای مختلف حاکمیتی به ویژه دولت و مجلس در حوزههای مختلف انجام دادهاند، پذیرفته و زندگی خود را بر پایه همین اقدامات، تصمیمات و تغییرات پیش برده است، اما این رویه بسیار کمتر در نگاه نهادهای مختلف حاکمیت و قوای مختلف لحاظ شده است. اینکه مطالبات جامعه را بشوند، بپذیرند و در مسیر تحقق آنها گام بردارند. اینکه بارها گفته میشود مردم صاحبان اصلی حکومتند جملهای زیبا، اما به واقع کلیشهای است. کدام تصمیم با در نظر گرفتن نظر مردم یا مخالف و موافق بودن آنها اتخاذ میشود، کدام نظرسنجی برای انجام دادن یا ندادن اقدامی صورت میپذیرد و کجا مردم در سرنوشت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی خود سهیم بودهاند. در حالی که قانون اساسی به نوبه خود از مردم صحبت کرده است. آنچه مسلم است برای تقویت هرچه بیشتر انسجام ملی و اعتماد عمومی نهادهای حاکمیتی نیز با اقدامات اعتمادزا بستر همگرایی بیشتر با جامعه را ایجاد کنند.
* حلقه مفقوده
دولتهای مختلف با رویکردهای متفاوتی روی کار آمدهاند؛ اما همه بر یک موضوع یعنی مردم متفقالقول بودهاند؛ لذا هیچ دولتی نبوده که از مردم، مشکلات و مطالباتش و حل و فصل مشکلات و تحقق مطالبات نگوید؛ اما نگاهی به کارنامه دولتهای مختلف پس از پایان دوره نشان داده که کمتر در مسیر شعارهای مردم محور قدم برداشتهاند و بیش از عمل شعار دادهاند. در این مسیر شاید بتوان ۲ دولت را مثال زد که به رغم وعده کم؛ اما تلاش صادقانهای برای حل مشکلات و تحقق مطالبات جامعه کردند. دولتهای هشتم و نهم سیدمحمد خاتمی که به واقع بهترین دولتهای پس از انقلاب بود و امروز دولت مسعود پزشکیان که به رغم مشکلات اساسی داخلی و بینالمللی نهایت تلاش خود را برای بهبود شرایط مردم و حل مشکلاتشان مینماید. رئیسجمهور در رقابتهای انتخاباتی و همچنین در دولت خود از صدای بیصدایان صحبت کرد که میخواهد صدای آن بخش از جامعه که شنیده نمیشود باشد. هر چند که تلاش ستودنی پزشکیان و دولتمردانش را نمیتوان نادیده گرفت؛ اما به واقع جامعه امروز در حوزه مسائل مختلف با دولت حرف دارد و در بسیاری از مسائل به ویژه در خصوص مسائل اقتصادی و شرایط بغرنج معیشتی مردم انتقادات زیادی به دولت وارد است و باید در این زمینه پاسخگویی لازم وجود داشته باشد. در این میان حلقه مفقوده میان جامعه و دولت نهاد رابطی بوده که مطالبات جامعه را به گوش مسئولان برساند و با پیگیریهای لازم اقدامات مقتضی را از مسئولان به جامعه منتقل کند. نهادهی که به رغم موجود بودن به اسم مرکز ارتباطات مردمی نتوانسته آنطور که باید و شاید جایگاه خود را پیدا کند. به نحوی که جامعه پذیر باشد، مردم آن را از خود بدانند مطئن باشند که مشکل و مطالباتشان درست به دولت منعکس میشوند و در نهایت به آن نهاد اعتماد کنند؛ لذا تا زمانی که این شروط احصاء و حل و فصل نشود این حلقه مفقوده میان جامعه و دولت به عنوان قوه اجراییه کشور باقی خواهد ماند. مساله این است که دولت مردم را از خود بداند و مردم نیز نیز دولت را از خود بدانند و در یک رابطه دوسویه و متقابل دولت به حل مشکلات مردم بپردازد و مردم نیز از دولت و اقداماتش حمایت کنند. مثلث شفافیت، صداقت و پاسخگویی ارکانی است که میتواند موجبات نزدیکی دولت به جامعه را فراهم آورد.
* شنیدن صدای مردم
رئیس مرکز ارتباطات مردمی نهاد ریاست جمهوری با اشاره به اختلال ارتباطات مردمی و دولت در ابتدای دولت چهاردهم، اظهار داشت: این موضوع به ضعف ارتباطات مردم با دولت طی ادوار گذشته باز میگردد، چراکه مردم وقتی میبینند به بیان مشکلات و مسائلشان توجهی نمیشود، از بیان مشکلات و برقراری ارتباط ناامید میشوند. مجتبی بیات در پاسخ به این پرسش که این مرکز تا جه حد توانسته صدای بیصدایان را به گوش رئیسجمهور و دولت برساند و پیگیر تحقق مطالبات قشر ندیده و نشنیده جامعه شود به «آرمان ملی» گفت: پاییز سال گذشته در راستای شنیدن بهتر مردم تغییری در ساختار مرکزی اطلاعات مردمی دادیم و بر اساس آن اداره کل پیگیری و پاسخگویی به درخواستهای مردمی راهاندازی کردیم که وظیفه دارد رصد کند و ببیند کجا ممکن است که دستگاهها با مردم درست مواجه نشدهاند و مرکز ارتباطات مردمی تلاش میکند که دستگاه مدنظر را به سمت حل مساله و مشکلات مردم سوق دهد. اینکه بتواند کمک کند به اینکه وقتی در فلان استان مشکلی رخ میدهد به جای صرف وقت استاندار برای صحت سنجی آن مشکل خودمان آن را صحتسنجی کرده و به استان اعلام کنیم فلان مشکل را حل کنید. وی افزود: اداره کل دیگری هم داریم تحت عنوان اداره کل ارتباطات مردمی و مشارکت اجتماعی که تغییر کار ویژه داده و برقراری ارتباط با نهادهای مدنی را انجام میدهد، نشست برگزار میکند اجرای دستورات اجرایی را رصد میکند و ارتباطات میان دولت و مردم را پایش میکند. بیات عنوان کرد: در نهایت تشکیلاتی ایجاد شده که بتواند برنامهریزیهای صورت گرفته در جهت ارتباطات موثر میان دولت و مردم را عملیاتی کند. همه دست به دست هم دادند که شنیدن صدای بی صدایان و شنیدن صدای کسانی که در نتیجه سیاست گذاریهای غلط گذشته ممکن است فرودست شده باشد یا بخشی از مردم که دچار مشکلات اقتصادی هستند، احزاب، اتحادیهها، اتاقهای بازرگانی و... صدایشان به گوش دولت رسانده شود. رئیس مرکز ارتباطات مردمی نهاد ریاست جمهوری تصریح کرد: این زیرساخت در این دولت فراهم شده امیدوارم همانقدر که ما دنبال میکنیم که واسطه انتقال این صدا باشیم جامعه نیز اقبال خود را به ما نشان دهد و این مرکز را به جایی تبدیل کند که انتظار دارد صدایش را در تمام سطوح به گوش دولت برساند.
