دیپلماسی منطقهای عراقچی
جایی که رئیس دستگاه دیپلماسی درصدد است از رهگذر این سفرها موضع ایران در قبال جنگ اخیر تحولات منطقه و مذاکرات با آمریکا را با مقامهای ارشد برخی کشورها در میان بگذارد و بعضا از مشورت و پیشنهادات آنها نیز بهرهمند شود. این در حالی است که برخی معتقدند سفرهای منطقهای عراقچی به ویژه به اسلامآباد برای هماهنگی رساندن مواضع قطعی ایران به سران پاکستانی است که احتمالا آنها نیز این مواضع را به آمریکاییها منتقل کنند. چه اینکه مهاجرانی سخنگوی دولت با اشاره به سفر وزیر خارجه به پاکستان، عمان و روسیه، گفته است: «این سفر برای هماهنگی با کشورهای دوست انجام میشود و در ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای گسترش صلح پایدار در منطقه است. امیدواریم این تلاشها منجر به عملیاتیسازی صلح پایدار شود چراکه ما همواره خواستار صلح، اما در دفاع نیز مصمم هستیم». به هر روی سفر عراقچی ابتدا با عزیمت به اسلامآباد دیدار با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان و فیلد عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان آغاز شد و پس از دیدارهای سازنده عراقچی اسلامآباد را به مقصد مسقط ترک کرد و در این کشور نیز با مسئولان ارشد عمانی دیدار و گفتوگو کرد. در همین راستا شامگاه شنبه نخستوزیر پاکستان از گفتوگوی تلفنی خود با رئیسجمهور ایران درباره تحولات منطقه خبر داد. «شهباز شریف» نخستوزیر پاکستان شامگاه شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «گفتوگوی تلفنی گرم و سازندهای با برادرم، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در مورد اوضاع و تحولات منطقهای داشتم». شهباز شریف ضمن اشاره به دیدارش با «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «از ادامه تعامل ایران، از جمله هیات عالیرتبه به رهبری عباس عراقچی، وزیر امور خارجه که امروز افتخار ملاقات با او را داشتم، قدردانی میکنم». وی افزود: «بار دیگر تاکید کردم که با حمایت دوستان و شرکا، پاکستان همچنان متعهد به خدمت به عنوان یک تسهیلگر صادق و بیریا است و بهطور خستگیناپذیر برای پیشبرد صلح پایدار و باثبات در منطقه تلاش میکند». اما نکته جالب اینکه شامگاه شنبه خبری مبنی بر بازگشت عراقچی از مسقط به اسلامآباد مخابره شد که بسیاری معتقدند گویا مسائل و تحولات جدیدی رخ داده که وزیر خارجه ایران در میانه سفر خود به عمان به پاکستان بازگشته است. نکته اینکه گفته شد برخی از اعضای تیم عراقچی برای هماهنگی به تهران بازگشتند و در ادامه در اسلامآباد به وی اضافه خواهند شد. آنچه مسلم است نقطه عطف سفر عراقچی در این عزیمتها سفر به پاکستان به عنوان میانجی است که میتواند بیشترین اخبار و تحولات را نیز با خود به همراه داشته باشد. حال باید دید با وجود انبوه خبرها در تهران، اسلامآباد و واشنگتن شرایط چگونه پیش خواهد رفت و سفرهای دورهای عراقچی با چه دستاوردهایی همراه خواهد بود.
*دیدار در مسقط
روز گذشته بود وزیر امور خارجه کشورمان که برای رایزنی با مقامهای ارشد سلطنت عمان به مسقط سفر کرد. سیدعباس عراقچی با سلطان «هیثم بن طارق آل سعید» دیدار و گفتوگو کرد. وی از رویکرد مسئولانه عمان در کمک به روندهای دیپلماتیک و نیز موضع مدبرانه این کشور در قبال جنگ تحمیلی آمریکا-اسرائیل علیه ایران قدردانی کرد و بر عزم ایران برای صیانت از روابط دوستانه با عمان و دیگر کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس تاکید نمود. وزیر امور خارجه کشورمان تصریح کرد: تجربه جنگ تحمیلی ۴۰ روزه علیه ایران نشان داد حضور نظامی آمریکا در کشورهای منطقه صرفا موجب ناامنی و تفرقه در منطقه است و انتظار میرود همه کشورهای منطقه رویکردی سازنده و مسئولانه برای شکلدهی به سازوکارهای امنیت دستهجمعی درونزا و عاری از مداخله آمریکا در پیش گیرند. سلطان عمان نیز با ابراز امیدواری نسبت به خاتمه هرچه سریعتر و قطعی جنگ و بازگشت ثبات و امنیت به منطقه، آمادگی این کشور را برای هرگونه مساعدت در این مسیر اعلام کرد. در این دیدار که سید بدر البوسعیدی وزیر امور خارجه عمان نیز حضور داشت، درباره موضوعات مرتبط با ایمنی و امنیت تردد در تنگه هرمز، امنیت منطقه خلیج فارس و دریای عمان، همکاریهای اقتصادی فیمابین کشورهای منطقه و نیز تحولات مرتبط با مذاکرات خاتمه جنگ با میانجیگری پاکستان بحث و تبادل نظر شد.
* دیپلماسی فعال
عراقچی در جریان سفر دورهای خود صرفا به دیدارهای حضوری اکتفا نکرده و دیپلماسی تلفنی را نیز فعالانه در دستور کار قرار داده است. چنانکه چنانکه سیدعباس عراقچی به طور جداگانه با هاکان فیدان، اسحاق دار و بدر العاطی همتایان ترک، پاکستانی و مصری خود گفتوگوی تلفنی انجام داده است. به گزارش رسانههای ترکیه گفتوگوهای فیدان با عراقچی و اسحاق دار بر آخرین تحولات در روند مذاکرات میان ایران و ایالات متحده متمرکز بوده است. موضوعات مرتبط با دیپلماسی و آتشبس و همچنین آخرین تحولات منطقهای نیز موضوع صحبتهای عراقجی با بدر العاطی بوده است. در حال حاضر، «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه آمریکا برای رایزنی دوجانبه با مقامات پاکستانی پیرامون وضعیت آتشبس، مسائل منطقهای و روابط متقابل در اسلامآباد بسر میبرد. در همین راستا روز گذشته وزیر خارجه در تماسهای دیگری به گفتوگو با سایر همتایان خود پرداخت. وزیر امور خارجه در گفتوگو با همتای قطری خود با تشریح ابعاد گوناگون وضعیت جاری در منطقه، بهویژه تحولات مرتبط با آتشبس و چالشهای پیشروی تثبیت آن، همتای قطری خود را در جریان آخرین ابتکارات و تلاشهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران برای پایانبخشی به جنگ و کاهش تنشها قرار داد. وزیر امور خارجه قطر در گفتوگو با عراقچی، بر آمادگی کشورش برای ادامه ایفای نقش فعال در مسیر میانجیگری و تسهیل گفتوگوها با هدف پایان دادن به جنگ تأکید کرد. در همین راستا در گفتوگوی وزرای خارجه ایران و عربستان نیز عراقچی همتای سعودی خود را در جریان آخرین تلاشها و تحرکات دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در راستای پایان دادن به جنگ و کاهش تنشها قرار داد. همچنین روز گذشته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و ژان نوئل بارو وزیر امور خارجه فرانسه، به صورت تلفنی گفتوگو کردند. وزیر امور خارجه کشورمان همتای فرانسوی را در جریان آخرین وضعیت و تحولات مرتبط با آتشبس و تلاشهای دیپلماتیک برای خاتمه جنگ تحمیلی قرار داد و بر اهمیت ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در این روند تاکید کرد. وزیر امور خارجه فرانسه با تاکید بر موضع کشورش در حمایت از تداوم رویکرد دیپلماتیک، ابراز امیدواری کرد با تداوم گفتوگوها شاهد برقراری صلح در منطقه باشیم. وزرای امور خارجه ایران و فرانسه بر تداوم رایزنیهای دوجانبه و نیز با سایر طرفهای منطقهای تاکید کردند. لازم بذکر است وزیر امور خارجه کشورمان عصر روز یکشنبه پس از سفری کوتاه به مسقط برای ادامه رایزنیها بر سر پایان جنگ با آمریکا به اسلامآباد بازگشت.
