سفرهای دیپلماتیک عراقچی
علیاصغر زرگر، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: سفر آقای دکتر عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان به اسلامآباد، مسقط و مسکو در زمره سفرهای دیپلماتیک قرار میگیرد. در یک دوره بحرانی نه جنگ و نه صلح که یک آتشبس یکجانبه نامحدودی از جانب آمریکا اعلام شده، چنین سفرهایی برای رساندن پیامها یا اهداف معین و تعریف شده است که برای هرگونه مصالحه، رفع تنش و درگیری باید انجام شود. به نظر میرسد که آمریکاییها اعلام آمادگی کرده بودند که به پاکستان بروند و دور دوم مذاکرات را با هیأت ایرانی انجام دهند، اما ایران به دلیل ادامه محاصره دریایی و نقض آتشبس حاضر نشد که برای دور دوم به پاکستان برود؛ لذا ایران هرگونه مذاکره مجدد را مشروط به برداشتن محاصره دریایی کرده است.
آمریکاییها بعداً اعلام کردند که اگر ایران میتواند پیشنهاد بهتری را اعلام کند، ما در هر زمانی حاضر هستیم که دور دوم مذاکرات را انجام دهیم. به نظر میرسد که آقای عراقچی جمعبندی نظرات ایران را برای مصالحه و مذاکرات آتی را به پاکستان برده و به مقامات عالی پاکستان که نقش میانجی را ایفا میکنند تحویل داده است. نکته جالب این است که آمریکاییها اعلام کرده بودند که آقای کوشنر و ویتکاف هم به پاکستان خواهند رفت تا پیشنهاد ایران را دریافت کرده و یا با مقامات پاکستانی همفکری کنند.
از طرفی با توجه به اینکه عمان هم کشور واسط بین ایران و آمریکا در مذاکرات گذشته بوده و مسکو هم قبلا پیشنهاداتی را برای رفع مشکلات مطرح شده در مذاکره درباره مسائل مربوط به غنیسازی مطرح کرده بود که مثلا این کشور از اورانیوم ایران برای تهیه میلههای سوخت استفاده کند و در هر حال از کشورهای نزدیک به ایران محسوب میشود، سفر عراقچی به این دو کشور قابل درک است؛ بنابراین احتمالاً آقای عراقچی میخواهد با این دو کشور هم رایزنی کند.
البته قابل تصور است که کشورهایی مانند روسیه منافع خود را در اولویت قرار دهند، چه در رابطه با فروش نفت و چه در رابطه با رفع تنش که احتمال دارد به نتیجه برسد. در هر صورت روسیه به عنوان یک شریک تجاری و کشوری که به عنوان کشور دوست به حساب میآید و همکاری درازمدت با ایران دارد میتواند عنوان دولت میانجی پیشنهادات مشخصی را برای برون رفت از شرایطی کنونی ارائه کند. در مجموع میتوان این گونه نتیجه گرفت که سفرهای آقای عراقچی به این کشورها، سفرهایی در راستای تعاملات دیپلماتیک برای برون رفت از شراط نه جنگ و نه صلح است.
ایران میخواهد با یک توافق به این شرایط خاتمه دهد و نه تنها در ایران بلکه در لبنان هم خصومتها پایان یابد. به گونههایی که از جانب آمریکا و اسرائیل دیگر بهانهای برای جنگ مجدد وجود نداشته باشد؛ لذا سفرهای دیپلماتیک آقای عراقچی نیز در این جهت قلمداد میشود. درست است که آمریکاییها آماده دور دوم مذاکرات با ایران هستند و ایران هم با لحاظ شرایطی در یک جمع بندی کلی با اهدافی که دارد حاضر به مذاکره است؛ اما در حال حاضر باید شرایط برای این مذاکرات فراهم شود خواستهها برای از سرگیری مذاکرات مورد نظر قرار گیرد.
ایران در سفر اقای عراقچی به اسلام آباد پاسخ خود را به پاکستان در خصوص مساله مذاکره داد. حال باید دید در ادامه آنها چگونه شرایط را فراهم میکنند. از طرفی یکی دیگر از دوستان ما در منطقه که عمان است نیز رابطه خوبی با آمریکا و ایران دارد و میتواند نقش موثری ایفا کند. همچنین روسیه نیز میتواند به عنوان کشور میانجی بین ایران و آمریکا قرار گیرد. هر چند که روسها منافع خود را نیز لحاظ میکنند.
