اما و اگر‌های اصلاحات اقتصادی

 بعد از چندماه از پذیرش این مسئولیت کشور درگیر جنگ شد و در نهایت هم آمریکا و هم اسرائیل به سامانه پدافندی و برنامه هسته‌ای ایران حمله کردند و جنگی بزرگ درگرفت و بعد از پایان این جنگ نیز فضای شبه‌جنگی وجود دارد. براثر جنگ اقتصادی ایالات‌متحده قیمت ارز در ایران با جهش زیادی روبه‌رو شد و در ابتدا بخشی از بازاریان در این ارتباط اعتراض کردند و این اعتراضات به دخالت‌ها به خشونت کشیده شد. این در حالی بود که رئیس‌جمهور ایران برای بهبود وضعیت زندگی مردم اصلاحات اقتصادی را در دستورکار قرار داده است که اکنون در حال اجراست. براساس این اصلاحات اقتصادی، دلار ارزان دیگر به واردکننده اختصاص نمی‌یابد و هر شهروند ایران مبلغ یک میلیون تومان دریافت می‌کند. اکنون سوال این است که آیا آثار اصلاحات اقتصادی ادامه خواهد داشت و یا اینکه با جهش قیمت‌ها از جمله دلار مجددا در سال‌های آینده باید تصمیمات جدی در اقتصاد ایران گرفته شود. «آرمان ملی» برای بررسی سیاست‌های اصلاحی ایران با هادی حق‌شناس؛ استاندار و اقتصاددان به گفت‌و‌گو پرداخته که در ادامه می‌خوانید. 

*دولت‌ها و مساله اقتصاد 

این کارشناس اقتصادی در ارتباط با اقدام دولت در اصلاحات اقتصادی گفت: گام دولت برای اصلاحات در بخش ارزی کشور گام خوبی بود، اما به یاد داشته باشیم این گام در دولت قبل و در دولت سیزدهم با اصلاح نرخ ارز از ۲۴۰۰ تومان به ۲۸۵۰۰ برداشته شد. همچنین دولت روحانی نیز بعد از خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷ ارز ۴۲۰۰ تومان را تثبیت کرد. دولت‌های قبلی هم چنین کردند. در ایران هم ارز و هم بنزین هرچند سال یکبار با اصلاحات روبه‌رو می‌شود و مهم‌ترین جراحی اقتصادی هم در سال ۸۹ انجام شد و اصلاح پرداخت یارانه‌ها صورت گرفت و یارانه ۴۵ هزار تومانی در دولت نهم به مردم اعطا شد، اما از سال ۸۴ که ادبیات جراحی اقتصادی در ایران باب شد و دولت‌های مختلف با نگاه‌های متفاوت اصلاحات انجام دادند و در مدت ۲۰ سال گذشته که قیمت بنزین و ارز به‌صورت جهشی افزایش پیدا کرده؛ هیچگاه در این مسیر به اهداف از پیش تعیین شده نرسیدیم و هیچگاه اصلاحات واقعی نشده است و جراحی‌ها پاسخ نداده و آنچه مطلوب و مدنظر سیاستگذار بوده؛ به نتیجه نرسیده است، چون دولت‌ها تصور می‌کردند با اصلاح قیمت ارز و بنزین مساله حل می‌شود که نمی‌شود. 

* پروسه، نه پروژه!

هادی حق‌شناس، استاندار دولت چهاردهم توضیح داد: اصلاحات از منظر دولت‌ها تنها در بخش ارزی و بنزین است. این درحالی است که سایر بخش‌های اقتصادی نیز به اصلاحات عمیق نیاز دارد. به‌نظر می‌رسد هرچند سال یکبار مساله اقتصاد ایران از دیدگاه سیاستگذار به‌عنوان یک پروژه دیده می‌شود نه یک پروسه و فرآیند. زمانی‌که چنین نگاهی وجود دارد به طور قطع و یقین مجبورخواهیم شد قیمت بنزین را افزایش دهیم و بر قیمت ارز بیفزاییم. در حالی‌که مشکل جای دیگری است. 

* سیاست پولی 

 حق‌شناس در ارتباط با مشکل اقتصاد ایران که باید به‌صورت جدی مورد بررسی قرار گیرد، بیان داشت: مشکل اقتصاد ایران در سیاست‌های پولی و نقدینگی است، مشکل در تولید پول بدون تناسب با اقتصاد ملی است و مشکل در تورم است و مشکل در سیاست‌های ملی و بودجه است و تا زمانی‌که بودجه و سیاست‌های پولی اصلاح نشود؛ تغییر نرخ ارز و بنزین راه به‌جایی نخواهد برد. 

*چالش تحریم‌ها

 استاندار گیلان تاکید کرد: در بخش تجارت خارجی و صادرات و واردات با وجود تحریم‌ها؛ مشکلات اساسی وجود دارد؛ بنابراین اگر بخواهیم به آینده امیدوار باشیم و اعتماد در دل مردم ایجاد کنیم باید اقتصاد را به شکل کل ببینیم نه یک پروژه. در مقطع زمانی خاص یعنی در ۲۰ سال گذشته هزینه اصلاح قیمت ارز و بنزین را دادیم، اما به نتیجه نرسیدم، چون همه بخش‌های اقتصادی را نمی‌بینیم و یک بسته طراحی نمی‌کنیم و به سراغ اقتصاد ایران به‌صورت پروژه‌ای می‌رویم و این فرآیند کارساز نیست و تنها و تنها هزینه بر دوش دولت‌ها و ملت می‌گذارد. موردی که باید به آن توجه شود و تا تمام ابعاد اقتصادی کشور و آنچه در اقتصاد نیاز به اصلاحات دارد در یک فرایند در نظر گرفته و این سیاست‌گذاری تا زمانی‌که اصلاح نشود نمی‌توان امیدی به بهبود وضعیت اقتصادی و پایدارشدن اقتصاد ایران داشت.