سیاست درست پولی و مالی

هادی حق شناس، اقتصاددان نوشت: تک نرخی کردن ارز بخشی از اصلاحات اقتصادی است، اما اگر این بخش از اصلاحات اقتصادی با سایر بخش‌ها همراه نشود، همان اتفاقاتی که در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ رخ داد و ارز ۴۲۰۰ تومان به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان و الان به ۱۱۲ هزار تومان تبدیل شده، طبیعی است که چند سال دیگر باز باید مجبور شویم دوباره به اسم اصلاحات اقتصادی شاهد یک افزایش قیمت دیگری باشیم.

 مثل بنزین که هر چند سال یکبار قیمت آن را اصلاح می‌کنیم ولی باز مسئله ناتمام می‌ماند و باز چند سال دیگر دنبال اصلاح قیمت بنزین می‌رویم. در اقتصاد ایران به اندازه کافی قیمت بنزین و ارز را اصلاح کرده و دیده‌ایم که با اصلاح صرفا قیمت بنزین یا قیمت ارز، مسئله اقتصاد ایران حل نخواهد شد. زمانی مسئله اقتصاد ایران حل خواهد شد که از ریشه حل و اصلاح بشود. ریشه مسائل اقتصادی ایران سیاست‌های پولی و مالی است.

 سیاست‌های پولی یعنی بانک مرکزی با استفاده از ابزار‌های استقلال خود ناترازی بانک‌ها را پایان بخشد. بانک مرکزی نگذارد بانک‌ها اضافه برداشته داشته باشند. بانک مرکزی بر بانک‌ها نظارت کند تا خلق پول انجام نگیرد. از طرف دیگر وزارت اقتصاد، سازمان برنامه، سیاست مالی را درست تنظیم و در نهایت بودجه‌ای را تقدیم مجلس کنند که منطبق بر واقعیت‌های اقتصاد باشد. نباید از دل صنعت بودجه یا مصوبات مجلس درخصوص بودجه ناترازی بیرون بیاید. یا تراز عملیاتی بودجه منفی بشود یا هزینه‌های دولت بیش از درآمد‌های واقعی بشود و یا مصوبات دولت و مجلس منجر به خلق کسری بودجه شود.

هر وقت در اقتصاد ایران از مصوبات دولت و مجلس کسری بودجه زاییده نشود، و همچنین از سیاست‌های بانک مرکزی خلق پول بدون رشد اقتصادی خارج نشود، و از طرف دیگر رشد نقدینگی تناسبی با رشد اقتصادی داشته باشد، آنگاه اصلاح قیمت بنزین یا ارز یا هر کالا و خدمات دولت، جوابگو خواهد بود در غیر این‌صورت باید هر چند سال یکبار شاهد اصلاح قیمت‌ها باشیم. اصلاحی که نتیجه آن به هیچ وجه به نفع مردم به‌خصوص دهک‌های کم درآمد نیست. این اصلاح قیمت‌ها در میان‌مدت رانتی را نصیب دلالان، واسطه‌گران و بخشی از واردکنندگان می‌کند. از این منظر امیدواریم که راه دیگری نمانده و اگر راه دیگر مانده بود شاید دولت آن راه را می‌رفت و از این رو امیدواریم که ختم به خیر بشود.