تحلیل در ارتباط با شرایط آینده کمی دشوار است. ایران از یکسو تلاش کرده بهگونهای در ارتباط با حوادث منطقه اعلام موضع کند که جز حمایت معنوی از مردم غزه براساس وظایف اخلاقی خود اقدامی دیگری انجام نمیدهد. تلاشهای تهران برای رسیدن به آتشبس انسانی در غزه به منظور کاهش تلفات برکسی پوشیده نیست. تهران در سازمان ملل، در سازمان کنفرانس اسلامی در جمع وزرای خارجه کشورهای اسلامی، در قطر و هرجا که تلاشی برای برقراری آتشبس وجود داشته، کوشیده نقشی سازنده داشته باشد. ایالاتمتحده آمریکا نیز بارها اعلام کرده که ردپایی از ایران در طوفانالاقصی مشاهده نشده است با این وجود بارها در آمریکا تلاش شده تحرکات علیه پایگاههای آمریکایی را به ایران نسبت دهند هرچند هیچگونه مدرکی در این ارتباط از سوی آمریکاییها ارائه داده نشده است.
*تلاش برای محاصره ایران توسط کانادا
تلاشها برای انزوای ایران در دو جبهه یکی از سوی کاناداییها و یکی از سوی آمریکاییها سرعت گرفته است. کانادا که ید طولانی در تشکیلگردهماییهای ضدایرانی دارد و کشورش به محلی برای تجمع مخالفان ایران و بهخصوص افرادی که میلیاردها دلار از ایران اختلاس کردهاند تبدیل شده تلاش کرد تا در سازمان ملل متحد یک قطعنامه علیه ایران به تصویب برساند. به گزارش انتخاب قطعنامه ضدایرانی حقوق بشری کانادا سهشنبه شب به وقت محلی در مجمع عمومی سازمان ملل در حالی با ۷۸ رای به تصویب رسید که ۹۸ عضو از ۱۹۳ عضو سازمان ملل به آن رای منفی و ممتنع دادند. قطعنامه ضدایرانی حقوق بشری کانادا که هر ساله علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح میشود، در رایگیری سهشنبه شب به وقت محلی در مجمع عمومی سازمان ملل فقط توانست ۷۸ رای مثبت کسب کند که حتی از سال گذشته نیز کمتر بود و آرای مخالف و ممتنع به آن نیز از سال گذشته (۱۴۰۱) بیشتر بود. زهرا ارشادی، معاون نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل هنگام تصویب این قطعنامه در کمیته سوم مجمع عمومی امسال سازمان ملل، گفت: جمهوری اسلامی ایران قطعنامه مغرضانه و با انگیزه سیاسی را که وضعیت حقوق بشر در کشور ما را هدف قرار میدهد، به شدت رد میکند.
*سناتورها بهدنبال بازیسازی علیه تهران
سوی دیگر لبه قیچی برای فشار بر ایران، آمریکاست. آن هم به بهانه حمله نیروهای مقاومت در منطقه به پایگاههای ایالاتمتحده آمریکا بعد از آغاز طوفانالاقصی. با بالاگرفتن درگیریهای نظامی در غزه و شرایطی که اسرائیل در آن فرورفت، ایالاتمتحده آمریکا تمام قد پشت اسرائیل ایستاد بهطوریکه از سوخت جنگندهها تا موشکهای گنبدآهنین تلآویو را تامین کرد. بهطوریکه مرحله دوم عملیات علیه غزه در شرایطی از سوی اسرائیل آغاز شد که وزیر امور خارجه آمریکا در اتاق جنگ و بهتر است بگوییم کابینه جنگی اسرائیل حضور داشت. از سوی دیگر ایالاتمتحده آمریکا در طول حدود دو ماه گذشته چند بار قطعنامههای شورای امنیت در ارتباط با وقوع آتشبس انسانی در غزه را وتو کرده و صراحتا اعلام میکند در شرایطی باید به سمت آتشبس حرکت کرد دیگر شاهد تکرار حادثهای مانند طوفانالاقصی نباشیم. تمام این حمایتها این پالس را به گروههای مقاومت از عراق تا سوریه و لبنان و یمن ارسال میکند که این آمریکاست که از تجاوزات اسرائیل حمایت میکند. از این رو آنها با هر بار اوج گرفتن نبرد علیه غزه خمپارهها و پهپادهای خود را به سراغ پایگاههای آمریکایی میفرستند بهطوریکه حتی در آتشبس چند روزه چندان هم خبری در این ارتباط منتشر نشد. هرچند تهران در این ارتباط هم صراحتا اعلام کرده که نقشی در انجام عملیات علیه پایگاههای آمریکایی ندارد و سیدحسن نصرا... هم گفته که گروههای مقاومت بهصورت مستقل تصمیم میگیرند و این تصمیمات ارتباطی به ایران ندارد اما گروهی از دموکراتها و جمهوریخواهان بهدنبال طرحی برای فشار بر ایران به بهانه حملات به پایگاههای آمریکا هستند. در خبرها آمده است: سناتورهای آمریکایی تد کروز از حزب جمهوریخواه و کریس کونز از حزب دموکرات، پیشنویس قطعنامهای را ارائه کردند که حملاتی را که آنها ادعا میکنند از سوی «نیروهای نیابتی به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه» اتفاق میافتد را محکوم میکند. به گزارش «انتخاب» این قطعنامه همچنین خواستار پاسخ فوری آمریکا به این حملات و جلوگیری از تکرار آن شده است. در ادامه این خبر همچنین آمده این قطعنامه با ذکر بیش از ۱۱۵ حادثه از اواسط اکتبر، بر فوریت پاسخگویی به این حملات و جلوگیری از آن تاکید میکند. همچنین این قطعنامه ادعا میکند که حمایت جمهوری اسلامی از گروههای شبهنظامی، از جمله حوثیها در یمن، منجر به اختلال در مسیرهای کشتیرانی جهانی و زنجیره تامین، در سراسر منطقه شده است.
*بایدن چه میخواهد؟
هرچند در آمریکا تلاشها برای هرگونه کاهش فشار علیه ایران همواره وجود داشته است بهطوریکه همین چندی قبل قانونگذاران آمریکایی بهصورت تلویحی خواستار ممانعت از در اختیار قرارگرفتن داراییهای تهران توسط مقامات ایرانی شده بودند و در گذشته نیز طرحی را برای بررسی کاهش تحریمهای ایران توسط نمایندگان آمریکا در کمیته سیاست خارجی کنگره به تصویب رسانده بودند اما دولت آمریکا در پنلی جدا به مساله ایران مینگرد و توافقات قبلی با ایران بر سر آزادی داراییهای تهران در کره و عراق و انتقال آن به حسابی در دوحه در راستای نگاه آمریکاییها به ایران بوده است تا بتوانند پرونده هستهای تهران را به مرحله تفاهم نزدیک کنند؛ موردی که ماهها مذاکره نیز در این ارتباط با وساطت کشورهای عربی صورت گرفته بود و آنگونه که مقامات دوحه اعلام کرده بودند قرار بود مشکلات باقی مانده در کارگروههای کارشناسی جداگانه مورد مذاکره غیرمستقیم قرار گیرد با این وجود بهنظر میرسد تحولات در منطقه بر گامهای بعدی برای مذاکره در پرونده هستهای به تعویق افتاده است. هر چند این مورد هم تنها یک احتمال است و بعید نیست مذاکراتی هم در میان باشد که رسانهای نشده است. بهنظر میرسد بایدن به حل پرونده هستهای تهران میاندیشد هرچند نگاه خصمانه آمریکا در پروندههای دیگر علیه ایران افزایش یافته است. تمامی این فشارها بهخصوص فشارهای اخیر علیه ایران از دل آمریکا نیز بهمنظور تاثیرگذاری بر مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در گذشته در کشورهای عربی و مذاکرات آینده با توجه به وضعیت بهوجود آمده در منطقه بعد از طوفانالاقصی است، حال باید دید در آینده چه خواهد شد و بهانههای دیگری برای افزایش فشار بر ایران بهوجود خواهد آمد یا اینکه اصل مساله یعنی بازگشت به حل مشکلات هستهای باقی مانده بین ایران و آژانس در دستور کار طرفین بهصورت آشکار و پنهان قرار خواهد گرفت.