ورود جانوران به ادبیات سیاسی!

آرمان ملی: ادبیات سیاسی برخی دولتمردان مورد نقد است. آنها از عبارات و کلماتی استفاده می‌کنند که بیان آنها از سوی دولتمردان پسنیده و قابل قبول نیست. مانند وزیر مبراث گردشگری که دیروز گفت: «من از ادبیاتی که در مورد خر سواری مطرح کردند نمی‌خواهم استفاده کنم، ولی بعضی از این بناها تبدیل به سگدونی شده است. من در صفحه خودم جاهایی را نشان دادم که یک بنایی ۱۰۰ ساله است و یک زمانی کاروانسرا بوده یا محلی بوده در کوچه پسکوچه‌های شهرهای مختلف، درب را که باز کرده‌ایم سگ‌ها پارس کرده‌اند و مجبور شدیم برویم پشت‌بام همسایه و از آنجا محل را ببینیم. نباید اینطور باشد مدیران ما نباید صرفا شرایط را توصیف کنند، مدیران ما باید راه‌حل بدهند.» 31 فروردین هم ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری درگزارش خبری «20:30» با موضوع ارزیابی مقامات دولتی‌ از این جمله رئیس‌جمهور که «هیچ‌کدام از مدیران دولتی چک سفید دریافت نکرده‌اند»، اظهارداشت: «مسئولان باید خر مسئولیت را یه‌وری سوار شوند که هر وقت به آنها گفتند بپرید پایین، بپرند پایین!... حتما، پخش کنید.» باردیگر ضرغامی گفته بود: «در برنامه‌ای آقای قرائتی گفت: آقایی دعا می‌کرد یک داماد «خرپول» خدا بهش بده ۵۰ درصد قضیه، حل شده بود. «خر» بود اما پول نداشت. «خرزور»، «خرپول» و «خرخوان» درادبیات عامیانه وجود دارد من خودم از «خرخوان» خیلی بدم می‌آید در حالی‌که همیشه شاگرد اول بودم ولی از اینکه می‌دیدم کسی یکسره کتاب در دست دارد خرخوان بود کلا خوشم نمی‌اومد. کلمه خر یک کلمه‌ای است که خیلی از حرف‌ها را می‌شود با آن انتقال داد. پرسیدند آقا اگر رئیس‌جمهور بخواهد کسی را عوض کند بکند، بکنه؟ گفتم رئیس‌جمهور حق دارد هر کسی را خواست عوض کند همه ما «خرمسئولیت» هستیم، باید «یک‌وری» بشینیم و هر وقت گفتند بپرپایین بدون معطلی بپریم پایین… به‌خاطر این کلمه از رئیس‌جمهور، «تذکر» نگرفتم.» از سوی دیگر، عبدعلی ناصری، مدیرعامل شرکت «هفته‌تپه»، شنبه، نهم اردیبهشت در گفت‌وگو با «ایرنا»، در پاسخ به شرایط مالکیت این شرکت اعلام کرد: ««خر» مال کسی است که سوارش می‌شود، سوار «خر» شده‌ایم و پیاده هم نمی‌شویم. هفت‌تپه را ول نخواهیم کرد.»

مهاجرانی هم گفت
یک خبرگزاری در تحلیل این ادبیات‌ها به گذشته رجوع کرد و نوشت: «عطاا... مهاجرانی، وزیر ارشاد دولت اصلاحات در جریان استیضاح سال 78 خود مبنی بر اینکه «وزیر ارشاد شدم چون در کودکی «شیرخر» خوردم»، مورد توجه قرار گرفت و بازتاب فراوانی داشت. هرچند، مهاجرانی، از گردنه استیضاح با موفقیت عبور کرد و تاکنون، زندگی سیاسی پر فراز و نشیبی را پشت‌سر گذاشته اما «شیرخر» بیان شده از سوی وی، از جمله کنایه‌های پرتکرار در ادبیات منقدان او با هر گرایشی بود و هنوز نیز گاه و بی‌گاه، دستمایه طعنه منتقدانش قرار می‌گیرد.»

خر در ادبیات سیاسی آمریکا
البته خر در کشورهای دیگر معنی بدی ندارد. در هر دوره از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، تصاویر خرها و فیل‌ها در کاریکاتورهای سیاسی و فضای مجازی نشان داده می‌شود. خر، نماد دموکرات‌ها و فیل نماد جمهوری‌خواهان شالوده فرهنگ بصری آمریکا و به اندازه سانتا کلاوس (بابا نوئل) و عمو سام شناخته‌شده هستند. نام کاریکاتوریستی که خرها و فیل‌ها را به سیاست آمریکا وارد کرد، توماس نست(Thomas Nast) زاده بیست‌وهفتم سپتامبر ۱۸۴۰ و درگذشته هفتم دسامبر ۱۹۰۲ بود. او درطول دوره حضور خود در هفته‌نامه هارپر، از سال 1862 تا 1886، نخستین کاریکاتوریست بزرگ سیاسی آمریکا و یکی از طنزپردازان سختگیر، بی‌رحم‌ و خشن‌ بود. برخی گفته‌اند کلمه nasty که معانی‌ای از قبیل تندخو، خشم‌آلود، پردرد، سخت، ناگوار و… دارد) از نام خانوادگی این هنرمند گرفته شده است؛ اگرچه این تقریبا درست نیست، اما با نگاهی به کاریکاتورهای او می‌توان متقاعد شد که چنین است! مورخان ادعا کرده‌اند نست- که در دهه‌های 1840 و 50 در شهر نیویورک بزرگ شد- در کودکی با خشونت، آزار و زورگویی وحشیانه رو‌به‌رو بود. در واقع، دو موضوعی که در زندگی حرفه‌ای او وجود دارد، به دیده تمسخر و تحقیر نگریستن قلدران و زورگویان در هر شکل و اندازه و همدردی و غمخواری نسبت به قربانیان آنان است.