آرمان ملي- احسان اسقايي: درست است که آمريکا با دست برجام و احياي آن را پس ميزند اما باکي ندارد که آن را با پا پيش بکشد چرا که پيغام ميدهد که به دنبال مذاکره و احياي برجام است. نمود علني اين ادعا، خبري است که يکي از رسانههاي غربي در مورد رد پيشنهادهاي آمريکا توسط ايران براي مذاکره منتشر کرده است. ديپلماسي ايراني در ارتباط با اظهار نظر يک مقام آمريکايي در اين ارتباط نوشت: «ما مکررگفتهايم که به نظر ما، راه بهتر اين است که با گفتوگوهاي مستقيم اين کار را تدبير کنيم اما ايران همچنان رويگردان است. تا به امروزآنها گفتوگوهاي مستقيم را رد کردهاند. البته ما هميشه راههايي را براي رد و بدل کردن پيام با تهران داريم. هيچ فشار حداکثري شماره دويي در کار نيست. دولت بايدن، يک ديپلماسي جدي را پيشنهاد ميدهد. آمريکا و اروپا از هر زماني در زمينه ايران با هم متحدتر هستند. تفاوتهاي زيادي (ميان رويکرد ترامپ و بايدن) وجود دارد. ترامپ، برجام را کنار زد، ما تلاش کردهايم که به آن بازگرديم. ترامپ فهرستي از درخواستها را به ايران داد که اساسا به معني تسليم نظام بود اما برعکس ما مجموعهاي از درخواستهاي بسيار واقع بينانه را ارائه داديم که از حمايت ديگر شرکاي پنج به علاوه يک هم برخوردار شد.
چراغ سبزي به نام تمديد معافيتها
اگرچه چنين مصاحبههايي از سوي مقامات مختلف آمريکايي در مورد پيگيريهاي آنها براي بازگشت به برجام هر از گاهي شنيده ميشود اما آنها اشتياق خود به احياي مذاکرات و بازگشت به برجام را صريحتر هم نشان دادهاند. نمونه آن هم تصميم اخير آمريکا مبني بر تمديد برخي معافيتهاي تحريمي در ارتباط با برنامه هستهاي ايران است. بر اين اساس رئيسجمهور امريکا يکسري معافيتهاي تحريمي را تمديد کرده است. اين معافيتهاي تحريمي که بقاياي توافق هستهاي 2015 است، مجوز ادامه همکاري هستهاي ايران و روسيه در سايتهاي هستهاي ايران همچون فردو و نيروگاه هستهاي بوشهر را ميدهد. البته دولت بايدن اين بار تصميم گرفته است بهرغم تمديد معافيتهاي تحريمي، يکسري تحريمهاي خاص را براي ساخت دو نيروگاه هستهاي جديد ايران به دست روسيه اعلام کند، به اميد آنکه همکاري تهران و مسکو را محدود کند.
گروسي و تلاش براي احياي برجام
چندي پيش بعد از اينکه شايعاتي در مورد سفر دبيرکل آژانس بينالمللي انرژي اتمي به تهران منتشر شد اما شاهد بوديم که تنها بازرسان آژانس به تهران آمدند و مذاکرات فني بين مقامات ايراني و آژانس برگزار شد. مذاکراتي که برخي اميدوار بودند سه قفل به وجود آمده بين ايران و آژانس را باز کند اما خبر خاصي در مورد محتواي آن مذاکرات منتشر نشد تا اينکه آژانس در مورد برخي تغيير و تحولات در فردو بيانيهاي صادر کرد که اين بيانيه موجب شد اروپاييها هم در مورد ايران بيانيهاي دهند که آن بيانيه با واکنش ايران مواجه شد. اخيرا اما مجددا اخباري در مورد احتمال سفر گروسي به تهران منتشر شده خبري که اگر اجرايي شود به آن معنا خواهد بود که گامهاي مثبتي بر سر مسير بازگشت به برجام و پاسخ تهران به سه سوال آژانس برداشته شده است. روز گذشته مديرکل آژانس بينالمللي انرژي اتمي با اشاره به برخي گزارشهاي ادعايي درباره اعمال تغييرات اعلامنشده در تاسيسات فردو، مدعي شد که با اين امر افزايش بازرسيها را ضروري کرده است. گروسي افزود که بايد «خيلي زود» به تهران برود تا توانايي بازرسي بينالمللي براي نظارت بر برنامه هستهاي ايران را بازيابي کند. تغييراتي وجود دارد که بايد گزارش ميشد. شما نميتوانيد به عقب برگرديد و اين اقدام را اصلاح کنيد.