نمايشگاه کتاب به پايان خود رسيده است. هرچند وضعيت کتاب و کتابخواني غمانگيز است، نميتوانم از تحسين چنين فعاليتهايي خودداري کنم. براي همه آنهايي که با همه مشکلات و بلکه مشقات، شعله کم فروغ کتاب را زنده نگاه ميدارند احترام بيش از حدي قائل هستم. به همين شکل براي نويسندگان و بهطور ويژه براي نويسندگان کتابهاي خوب. همانهايي که معمولا در انزوا قرار دارند و عمر خود را صرف نگارش کتابهايي ميکنند که عموما فروش نميرود و درک هم نميشود. کسي چه ميداند، شايد سالهاي سال بعد و حتي بعد از مرگ، روشن شود که چه کتابهاي باارزشي نوشتهاند و چه خدمت بزرگي به دانش بشري کردهاند اما شهرت بعد از مرگ، حداقل براي خود شخص نبايد چندان هم چيز جالبي باشد. البته نويسندگان کتاب و کتابهاي خوب هم انسان هستند و حق هر انسان است که از مواهب دنيوي به قدر کفايت برخوردار باشد. بيعدالتي است که نويسندگان کتابهاي خوب در عسرت و مشقت به سر ببرند و در مقابل روزبهروز قاچاقچيان مواد مخدر، اختلاسگران، بياخلاقها، شيادها فربهتر شوند. با اين حال انگار که رسم تاريخ هميشه همين بوده است. حداقل از زمان خيام و حافظ تا به امروز. از شِکوههاي نهان و عيان ايشان که چنين برميآيد. مدتهاست که جوانان علاقهمند به علم و هنر، پيش از آنکه به نفس کار خود علاقه داشته باشند به حواشي و البته بازار توجه دارند. به جاي اينکه سعي کنند خوب بنويسند ميخواهند به هرشکل ممکن نامآور بشوند. نامآوري خرقهاي است که صد عيب را ميپوشاند و جامعه را به تعظيم و تکريم واميدارد. تعظيم و تکريم هم اعتماد به نفس، آسايش و رفاه به دنبال دارد. نميتوان به ايشان خرده گرفت. از عقل خود پيروي ميکنند و عقلگرايي ايجاب ميکند که انسان هستي خودش را به تاراج نگذارد. اگر شمار کتابهاي به معني واقعي خوب روز بهروز در حال کاهش است چيز عجيبي نيست. نوعي واکنش عقل گرايانه است. اما اگر در اين ميان به کتابي بربخوري که نگارش آن مستلزم رنج، تلاش، تحقيق، از خودگذشتگي و صبوري مدام باشد، يا بايد در صحت درک نويسنده ترديد کني يا براي شخصيت به معني واقعي متفاوت او ارزش و احترام بيش از حد قائل شوي. احترامي که البته با نوعي احساس تلخ و گدازنده همراه است. قابل بيان نيست. ميتوان گفت انگار که مختصري از رنج او به تو سرايت کرده باشد. کمرنگ ولي گدازنده. نميتوانم توضيح بدهم. فقط ميتوانم سربسته اشاره کنم که اگردر طول زندگي خود تجربهاي مختصر در تلاش براي نگارش کتابهاي به معني خوب داشته باشي، اين گدازندگي را به مراتب اصيلتر و تاثيرگذارتر احساس خواهي کرد.