مجموعه عملکرد دستگاههای اجرایی و نظارتی انتخابات و پاسخ شورای نگهبان به درخواست علیلاریجانی و توضیحات ٢١ صفحهای ایشان را میتوان از جهات مختلفی به بحث نشست و تحلیل کرد. اما در وهله نخست باید اذعان داشت؛ انسان موجود اجتماعی است، اما چنان خلق شده که روحیه افزونخواهی دارد و این ویژگی در جهت مثبت موجب رشد و تعالی و تکامل میشود و در جهت منفی و مخصوصا در زمینههای قدرت و شهرتطلبی منجر به درگیری، جدال، برخورد و جنگ بین افراد، قدرتها و کشورها خواهد شد. رهبران آسمانی و عقلای جمعیتها و جوامع سعی نمودهاند با ابلاغ دستورات الهی و تعیین مرزبندیها و قراردادها و به عبارت دیگر تعیین قوانین و مقررات و تعیین ضابطان اجرا، شهروندان را متعهد به رعایت حقوق بکدیگر نمایند. برای حصول چنین نتیجهای حکومتها شکل گرفته ومتعاقب آن انقلابها روخ دادهها و نتیجه انقلابها معمولا شکل گیری نظامهای حکومتی در چارچوب قانون اساسی است. با رشد علوم و تکنولوژی قوانین روز بهروز عالیتر شده است. نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی آن محصول چنین روندی بوده است. قانون اساسی اگر دارای ضمانت اجرای خلل ناپذیر نباشد اصول مربوط به حقوق شهروندی
آن تضعیف و در نهایت بلا اثر خواهید گردید. آنچه که در سالهای اخیر تا حدودی ملت شاهد آن بوده است. در اینجا کار شورای نگهبان در بررسی و تاييد صلاحیتهای قبلی آقای دکتر علی لاریجانی اگر قانونی بوده، در دو سال گذشته چه اتفاقی رخ داده که ایشان شرایط مندرج در اصل ١١۵ قانون اساسی شامل: رجل سیاسی و مذهبی- ایرانی الاصل بودن- دارای تابعیت ایران- مدیر و مدبر بودن- حسن سابقه و امانتداری- مومن و متعهد به مبانی جمهوری اسلامی و تقوا را از دست داده است؟ خود قانون اساسی که تغییر نکرده، اگر عملکرد شورا درباره آن سه دوره نمایندگی مجلس دقیق نبوده و در این دوره درست عمل شده، پس چگونه این مساله قابل توجیه است؟ از کجا معلوم که این بار هم کمدقتی رخ نداده باشد؟! اشکال عمده انتخابات در ایران و بهویژه امر بررسی صلاحیتها مربوط به نواقص سیستم است. مهمترین مساله سیستمی واگذاری مسئوليت اجرا و نظارت به نفع طرفین رقابت به نهاد حاکمیتی است. اجرای انتخابات باید در اختیار حاکمیت باشد، اما تحت نظارت دقیق دستگاه مستقل. لازم است متولی امر نظارت با دستگاههای خارج از این شمول باشد؛ مانند احزاب. نتیجه روند طی شده درباره علی لاریجانی مصداق
چاقوی دو یا چند لبه است که دست چند طرف را بریده است!