سفر برجامی سامورایی‌ها به تهران

وزیر امور خارجه ژاپن و محمد جواد ظریف روز یکشنبه در محل وزارت امور خارجه با یکدیگر دیدار و در مورد مسائل دوجانبه، منطقه‌ای و بین المللی رایزنی می‌کنند. وزیر امورخارجه ژاپن در جریان سفر دو روزه خود به تهران غیر از دیدار با همتای ایرانی خود با تعدادی دیگر از مقامات کشورمان نیز رایزنی خواهد داشت. این سفر که در آستانه تشکیل دولت سیزدهم از اهمیت بالایی برخوردار است، در پاسخ به سفر دکتر ظریف به توکیو انجام می‌شود. روابط ایران و ژاپن به عنوان دو قدرت مهم در غرب و شرق آسیا همواره مهم بوده و دو کشور در ۹۰ سال روابط دیپلماتیک، بر اساس منافع مشترک، از روابط دوستانه برخوردار بوده‌اند و در حال حاضر نیز رایزنی‌ها در مورد مسایل دو و چند جانبه در بالاترین سطوح میان دو کشور برقرار است. باید توجه داشت که ژاپن یکی از خریداران قدیمی نفت از ایران است و همواره به این علت تلاش کرده است تا امنیت در خاورمیانه و خلیج فارس به عنوان یکی از منابع اصلی تامین انرژی جهان حکمفرما شود. ژاپن خواهان این است که در این عرصه نقش آفرینی جدی داشته باشد و در همین راستا سال گذشته نخست وزیر ژاپن نیز به ایران سفر کرد. از آن برهه زمانی تاکنون هدف تنش زدایی میان ایران و آمریکا و سوق دادن خاورمیانه به سمت آرامش در دستور کار ژاپنی‌ها بود. سفر قبلی مقامات ژاپنی به ایران دست آورد مورد انتظار را برای هیچ یک از طرفین نداشت اما با این وجود تلاش‌ها همچنان ادامه دارد. با توجه به این که مذاکرات احیای برجام معلق مانده است، مشخصا یکی از اهداف سفر وزیر خارجه ژاپن به ایران، موضوع برجام و مذاکرات وین است. برجام یکی از مسائل مهمی است که عملا به امنیت خاورمیانه و متقابلا به مساله تامین انرژی پیوند خورده است. مشخصا به‌واسطه احیای برجام علاوه بر این که ژاپن به مراتب راحت‌تر می‌تواند انرژی مورد نیاز خود را تامین کند، مسیری نیز برای آن‌ها برای توسعه تجارت و تبادل اقتصادی نیز به‌وجود می‌آید و از بازار ایران می‌تواند منافع زیادی کسب کند. از سوی دیگر ایران نیز خواهان این است که هر چه سریع‌تر منابع مالی خود را از ژاپن باز پس گیرد و به همین علت این قبیل گفت وگوها برای تهران از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این میان موانعی نیز وجود دارد که یکی از آن‌ها چارچوب سیاست خارجی و امنیت ملی ژاپن است که پس از جنگ جهانی دوم تحت تاثیر سیاست‌های آمریکاست. به همین علت ژاپن غالبا تصمیمی نخواهد گرفت که سیاست‌های ایالات متحده را خدشه دار کند و شاید همین سفر نیز پیش از انجام، با آمریکا هماهنگ شده باشد. این نکته می‌تواند به واقعیت نزدیک باشد که پس از کنار رفتن دونالد ترامپ از قدرت در آمریکا، بایدن عملا از تمامی مسیرهای موجود برای احیای برجام اقدام کرده است که یکی از آن‌ها ژاپن است.